Kıbrıslı Türk lider Tufan Erhürman, ara bölgede gerçekleştirilen üçlü görüşmenin ardından Cumhurbaşkanlığı’nda basın toplantısı düzenleyerek varılan mutabakatları ve masaya taşınan önerileri kamuoyuyla paylaştı.

Görüşmeye, geçmişte sonuçlandırılamayan Güven Yaratıcı Önlemler (GYÖ) konularında uzlaşı zemini yaratmayı hedefleyen “köprü kurucu” bir paketle gittiklerini belirten Erhürman; geçiş noktalarından afet müdahale mekanizmasına, kültürel mirastan eğitime kadar birçok başlıkta önemli ilerlemeler kaydedildiğini söyledi.

Görüşmeden çıkan sonuçları değerlendiren Erhürman, 2017 Crans-Montana sürecinden beri devam eden durağanlığa kıyasla sürecin ileriye taşındığını vurguladı. Beklentilerinin her şeyi bir anda değiştirmek olmadığını, atılan adımları “mütevazı ama ileriye doğru adımlar” olarak gördüğünü söyleyen Erhürman, bir sonraki üçlü zirvenin "haftalar içinde" gerçekleşmesinin öngörüldüğünü ve geriye kalan tüm geçiş noktaları ile Pile meselesinin bu toplantıda kapsamlı biçimde ele alınacağını belirtti.

Erhürman, “9 sene sonra, 1 yıl içerisinde iki geçiş noktası açılıyor, diğer geçiş noktaları ve Pile, Genel Sekreter’in huzurunda görüşülecek. 9 yıllık durgunluğun sorumlusu ben değilim. İleri adım atıyoruz, adım adım ilerliyoruz” şeklide konuştu.

Görüşmede kapsamlı ve stratejik bir öneri daha sunduğunu belirten Erhürman, ayrıntıları şimdilik gizli tuttuğunu ifade etti ve ekledi: “Sayın Hristodulidis bunu hemen değerlendiremeyeceğini belirtti. Ben de 'gol atmış' gibi görünmek istemiyorum; önemli bir değişim yaratma fırsatı barındıran bu öneri üzerinde düşünmesi için muhatabıma zaman tanıyorum.”

Geçiş noktalarında dört ayrı öneri, Akıncılar ve Kampos’a onay

Geçiş noktaları konusunda masaya aşamalı alternatifler sunduklarını aktaran Erhürman, Kiracıköy-Eğlence yolunun inşasından tüm kapıların eş zamanlı açılmasına kadar farklı seçenekleri görüştüklerini ifade etti.

Müzakereler sonucunda uzlaşıya varılan formülü açıklayan Erhürman, Akıncılar - Limya ile Kampos - Gemikonağı geçiş noktalarının açılması konusunda anlaşıldığını, diğer geçiş noktaları ile Pile’ye ulaşım konusunun ise Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri ile yapılacak bir sonraki görüşmeye bırakıldığını kaydetti.

Doğal afetler, çevre ve kültürel miras konularında anlaşma

Zirvede Kıbrıs Türk liderliği tarafınca sunulan ve uzlaşı sağlanan diğer maddeler ise şöyle sıralandı:

BM Genel Sekreteri’nin önerisi ve Kıbrıs Rum tarafının Mart 2025 tarihli taslağı temel alınarak, ortak afet müdahale mekanizmasını kurmak üzere ilgili teknik komite görevlendirildi.

Eğitime yönelik Imagine projesinin, çocukların vatandaşlık bağından bağımsız katılabileceği orijinal çerçevesine dönmesi ve Eğitim Teknik Komitesi yönetiminde yeniden başlatılması kabul edildi.

Eski eserlere dair veri paylaşımı inisiyatifi hayata geçirilecek. Maronit kiliseleri ile Ermeni Manastırı’nın restorasyonu ise Kültürel Miras Teknik Komitesi iş birliğiyle Kıbrıs Türk tarafınca yürütülecek.

Çevre Teknik Komitesi’nin hazırladığı üç çevre projesinin tamamlanması karara bağlandı.

Askeri mekanizma ve eğitim önerilerine Kıbrıs Rum tarafından ret

Masaya sunulan bazı başlıklarda ise uzlaşma sağlanamadı. BM tarafından hazırlanan ve ara bölgedeki askeri iş birliği ile mayın temizliğini düzenleyen askeri mekanizma önerisi Rum tarafınca kabul görmedi. Eğitim Teknik Komitesi’nin tamamlamak üzere olduğu çalışmaya ilişkin öneri de Rum tarafının “düşünme ihtiyacı” gerekçesiyle sonuçsuz kaldı.

“Oyun değiştirici” sürpriz öneri masada

Görüşmede kapsamlı ve stratejik bir öneri daha sunduğunu belirten Erhürman, ayrıntıları şimdilik gizli tuttuğunu ifade etti:

“Yeni ve oyun değiştirici bir öneri sunduk. Sayın Hristodulidis bunu hemen değerlendiremeyeceğini belirtti. Ben de 'gol atmış' gibi görünmek istemiyorum; önemli bir değişim yaratma fırsatı barındıran bu öneri üzerinde düşünmesi için muhatabıma zaman tanıyorum.”

“2017’den bu yana süren durgunlukta ilerleme sağlandı”

Görüşmeden çıkan sonuçları değerlendiren Erhürman, 2017 Crans-Montana sürecinden beri devam eden durağanlığa kıyasla sürecin ileriye taşındığını vurguladı. Beklentilerinin her şeyi bir anda değiştirmek olmadığını, atılan adımları “mütevazı ama ileriye doğru adımlar” olarak gördüğünü söyleyen Erhürman, bir sonraki üçlü zirvenin "haftalar içinde" gerçekleşmesinin öngörüldüğünü ve geriye kalan tüm geçiş noktaları ile Pile meselesinin bu toplantıda kapsamlı biçimde ele alınacağını belirtti.

Erhürman, “9 sene sonra, 1 yıl içerisinde iki geçiş noktası açılıyor, diğer geçiş noktaları ve Pile, Genel Sekreter’in huzurunda görüşülecek. 9 yıllık durgunluğun sorumlusu ben değilim. İleri adım atıyoruz, adım adım ilerliyoruz” şeklide konuştu.