1. HABERLER

  2. ÖZEL HABER

  3. 260 mülteciyi savaşa ve zulme geri gönderiyorlar!
260 mülteciyi savaşa ve zulme geri gönderiyorlar!

260 mülteciyi savaşa ve zulme geri gönderiyorlar!

Aralarında Filistin ve Sudan gibi silahlı çatışma bölgelerinden kaçanların, çocuklu ailelerin ve kimlikleri nedeniyle zulüm riski taşıyan kuir bireylerin de bulunduğu 260’a yakın mülteci sınır dışı edildi.

A+A-

Ertuğrul SENOVA

Kıbrıs’ın kuzeyinde yıllardır uluslararası koruma altında yaşamını sürdüren aralarında Filistin ve Sudan gibi silahlı çatışma bölgelerinden kaçanların, çocuklu ailelerin ve cinsel yönelimi ya da cinsiyet kimliği nedeniyle zulüm riski taşıyan kuir bireylerin bulunduğu yaklaşık 260 mülteci, Ünal Üstel Hükümeti’nin attığı geri adımla sınır dışı edilme riskiyle karşı karşıya…

İnsan Hakları Derneği (İHD) ve Mülteci Hakları Derneği’nin (MHD) YENİDÜZEN’e aktardığı bilgilere göre, bizzat Üstel Hükümeti döneminde, 2024 yılında tüzükle güvence altına alınan "ikamet izni muafiyeti", 24 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan İkamet İzinleri ve Vizeler (Değişiklik) Tüzüğü ile ortadan kaldırıldı.

Mültecilerin eğitim, çalışma ve sağlık gibi temel haklara erişimini sağlayan bu statünün iptaliyle birlikte, koruma altındaki kişilere "insani ikamet iznine" başvurmaları için tanınan 60 günlük süre ise 29 Kasım’da doluyor.  

Ancak dernekler, geçerli pasaporttan yüksek harç maliyetlerine kadar mültecilerin özel koşulları nedeniyle karşılaması fiilen imkânsız olan başvuru şartları yüzünden bugüne dek süreci tamamlayabilen tek bir kişinin dahi bulunmadığına dikkat çekiyor.

Yetkililerle yürütülen tüm görüşmelerin sonuçsuz kaldığını vurgulayan İHD ve MHD, 29 Kasım itibarıyla tamamen statüsüz kalacak 260’a yakın mültecinin para cezası, idari gözetim ve uluslararası hukuka aykırı biçimde geri gönderilme tehlikesiyle yüz yüze bırakıldığı uyarısında bulunuyor.

2024’teki kazanım iki yıl sonra geri alındı

‘KKTC’de mültecilerin korunmasına yönelik kapsamlı bir yasa bulunmaması nedeniyle, koruma süreçleri uzun yıllar idari uygulamalar ve BMMYK belgeleriyle yürütüldü. 24 Eylül 2019 tarihli İçişleri Bakanlığı genelgesiyle Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK) koruma belgeli kişilere izinsiz ikamet cezası, ihraç veya tutuklama uygulanmaması öngörülmüş; 26 Mart 2024 tarihli Resmî Gazete’de  yayımlanan tüzük değişikliği ile de BMMYK Koruma Belgesi alan mülteciler doğrudan "ikamet izninden muaf kişiler" kategorisine alınmıştı.

Ancak 24 Ağustos 2026’da yapılan son düzenleme ile Esas Tüzük’ün 12’nci maddesindeki bu muafiyet bendi yürürlükten kaldırıldı.

Tüzüğe eklenen Geçici Madde 1 uyarınca, BMMYK Koruma Belgesi sahiplerinin muafiyet izni almalarını takiben 60 gün içerisinde "insani ikamet iznine" başvurmaları şart koşuldu.

Bu süre içinde başvurmayanların ülkeden çıkış yapmak zorunda olduğu, mevcut muafiyet belgelerinin ise 60 günün sonunda kendiliğinden iptal olacağı hükme bağlandı.

Mülteciler için aşılması imkânsız başvuru şartları

İHD ve MHD, kâğıt üzerinde alternatif bir çözüm gibi sunulan "insani ikamet izni" prosedürünün, mültecilerin içinde bulunduğu koşullar nedeniyle fiilen imkânsız olduğunu vurguluyor.

Örneğin, başvuru için geçerli bir pasaport talep ediliyor. Can güvenliği nedeniyle ülkelerinden kaçan insanların, kendilerine zulmeden devletlerin makamlarına başvurarak pasaport yenilemeleri mümkün olmadığı gibi, bu ülkelerin çoğunun KKTC’de temsilciliği dahi bulunmuyor.

Başvuru şartlarında aranan bir diğer ‘ulaşılması imkansız’ madde ise, ikamet belgesi. Başvuru için istenen bir diğer temel belge olan muhtar ikametgâhı ise idarenin kendi eksikliği nedeniyle temin edilemiyor.

Fasıl 105 Muhaceret Yasası uyarınca İçişleri Bakanlığı’nın ikamet izninden muaf tutulan kişilere vermesi gereken "ikamet izninden muaf belgesini" bugüne dek düzenlememiş olması, mültecilerin muhtarlardan ikamet belgesi almasını imkânsız kılıyor.

Bunun yanı sıra, çalışma izni veya düzenli geliri bulunmayan mültecilerden geçimlerini belgelemeleri ve mali yeterlilik göstermeleri talep ediliyor.

Harç, sağlık kontrolü ve sigorta giderleriyle birlikte kişi başı 16 bin TL’yi bulan başvuru maliyetinin dar gelirli aileler için büyük bir yük oluşturduğu belirtilirken, mülakat süreçlerinde tercüman desteği de sağlanmıyor.

Tüzük değişikliğinin ardından İçişleri Bakanlığı, Muhaceret Dairesi ve Polis Genel Müdürlüğü birimleriyle yürütülen görüşmelerin sonuçsuz kaldığını ifade eden dernekler, tüm bu engeller nedeniyle bugüne kadar insani ikamet izni sürecini baştan sona tamamlayabilen tek bir mülteci dahi bulunmadığını kaydediyor.

"Geri Göndermeme İlkesi" ihlal edilecek

İnsani ikamet izninin en fazla 1 yıl süreyle verilmesi ve bu izne sahip kişilerin aile birleşimi için destekleyici kabul edilmemesi, koruma ihtiyacı süren kişilerin uzun vadeli güvenliğini ortadan kaldırıyor.

Dernekler, 29 Kasım’dan sonra yasal statüsüz kalacak mültecilerin para cezası, idari gözetim ve sınır dışı edilme riskiyle yüz yüze kalacağı uyarısında bulunuyor.

Çocukların eğitimden kopması, hastaların tedaviye ve çalışanların işlerine erişiminin kesilmesi tehlikesine dikkat çekilen açıklamada, hayatı ve özgürlüğü tehlikede olan kişilerin sınır dışı edilmesinin uluslararası hukukun temel taşı olan "geri gönderilmeme ilkesine" ve KKTC’nin iç hukukuna aktardığı Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, CEDAW ve İstanbul Sözleşmesi gibi uluslararası sözleşmelere açıkça aykırı olduğu vurgulanıyor.

Bu haber toplam 142 defa okunmuştur
Etiketler :