Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi (UKÜ) İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Demet Beton Kalmaz, Kıbrıs’ın kuzeyinde hayat pahalılığının bireylerin satın alma gücü ve ekonomik refahıyla ilişkili olduğunu belirtti. Temel ihtiyaçlara yönelik harcamaların hane bütçesindeki payının artabildiğine dikkat çeken Kalmaz, yaşam maliyetindeki değişimlerin ücret politikaları, piyasa koşulları ve sosyal koruma mekanizmaları çerçevesinde değerlendirilmesinin önemine değindi.

Gıda, barınma, enerji ve ulaşım giderlerindeki değişimlerin hane halklarının bütçe dağılımını etkileyebildiğini belirten Kalmaz, temel ihtiyaçlara yönelik harcamaların artmasının sağlık, eğitim ve sosyal yaşam gibi alanlara ayrılan kaynaklar üzerinde etkili olabileceğini ifade etti. Ücret artışlarının enflasyonla uyumlu olmasının satın alma gücünün korunması açısından önem taşıdığına dikkat çeken Kalmaz, ekonomik koşulların bireylerin harcama ve tasarruf tercihleri ile uzun vadeli planlamalarını da şekillendirebildiğini kaydetti.

Kuzey Kıbrıs’ta hayat pahalılığının kamu ve özel sektör çalışanları üzerindeki etkilerinin farklılık gösterebildiğini belirten Kalmaz, ücret artışlarının yaşam maliyetindeki değişimlerle uyumlu olmasının satın alma gücünün korunması açısından önem taşıdığını ifade etti. Bu kapsamda, asgari ücret ve hayat pahalılığı düzenlemelerinin birlikte değerlendirilmesinin, özel sektörde istihdamı destekleyici uygulamaların geliştirilmesinin ve dar gelirli kesimlere yönelik sosyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesinin ekonomik refaha katkı sağlayabileceğini kaydetti.

İthalatın ekonomi içindeki payının yanı sıra kira, eğitim ve gayrimenkul gibi alanlarda döviz bazlı fiyatlandırmaların yaşam maliyetleri üzerinde etkili olabildiğini belirten Kalmaz, temel gıda, ilaç ve enerji gibi alanlarda maliyetleri azaltmaya yönelik uygulamaların ve yerli üretimi destekleyen politikaların önemine değindi. Piyasa denetimlerinin etkin biçimde yürütülmesinin yanı sıra kamusal eğitim ve sağlık hizmetlerinin geliştirilmesinin de hane halklarının harcamalarının dengelenmesine katkı sağlayabileceğini ifade etti.

Hayat pahalılığının uzun vadede bireylerin ekonomik beklentileri ve gelecek planları üzerinde etkili olabildiğini belirten Kalmaz, ekonomik belirsizliklerin tasarruf yapma ve mülk edinme gibi uzun vadeli hedefleri etkileyebildiğini ifade etti. Ekonomik sürdürülebilirliğin ve toplumsal refahın desteklenmesi açısından ücret politikalarının yaşam maliyetindeki değişimlerle uyumlu biçimde ele alınmasının ve temel ihtiyaçlara erişimi kolaylaştıran uygulamaların geliştirilmesinin önemine dikkat çekti.