Doğu Akdeniz Üniversitesi (DAÜ) ev sahipliğinde ve Uluslararası Sosyal, Kültürel ve Akademik İlişkiler Derneği (USKAİD) iş birliğiyle düzenlenen “Doğu Akdeniz’in Stratejik Önemi” konulu zirve, bugün Rauf Raif Denktaş Kültür ve Kongre Sarayı’nda yoğun katılımla gerçekleştirildi. Zirvede, bölgenin jeopolitik, ekonomik ve stratejik dinamikleri, alanında uzman isimler tarafından ele alındı.

Etkinliğe, KKTC Ekonomi ve Enerji Bakanı Olgun Amcaoğlu, CTP Milletvekilleri Teberrüken Uluçay ve Şifa Çolakoğlu, eski Devlet Bakanı ve eski TBMM Başkan Vekili, DAÜ Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yüksel Yalova, İstanbul Milletvekili ve Akdeniz için Birlik Parlamenter Asamblesi (AİBPA) Türk Grubu Başkanı Doç. Dr. Hulki Cevizoğlu, Edirne Milletvekili Prof. Dr. Mehmet Akalın, Türkiye-Azerbaycan Dostluk Grubu Başkanı, AİBPA Ekonomi Komisyonu Başkanı, 28. Dönem İstanbul Milletvekili Şamil Ayrım, Konya Milletvekili ve Türkiye-Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Parlamentolar Arası Dostluk Grubu Başkanı Orhan Erdem, DAÜ Vakıf Yöneticiler Kurulu (VYK) Başkanı Şemi Bora, DAÜ Rektörü Prof. Dr. Hasan Kılıç, USKAİD Genel Başkanı Av. Selman Yaray, DAÜ VYK Üyeleri Anıl İmre, Özdinç Akdel, Turan Büyükyılmaz, DAÜ Rektör Yardımcıları Prof. Dr. Osman M. Karatepe, Prof. Dr. Sonuç Zorlu, Prof. Dr. Ali Öztüren, DAÜ Genel Sekreteri Derviş Ekşici, Uluslararası Akademi Sosyal Kültürel ve Ekonomik İlişkiler Federasyonu (USKEF) Genel Başkanı Dr. Umut Elbir, The London Energy Club Yönetim Kurulu Başkanı, eski diplomat ve Uluslararası Enerji Ajansı eski yöneticisi Mehmet Öğütçü, akademisyenler ve öğrenciler katıldı.

“Doğu Akdeniz, tarih boyunca medeniyetlerin kesişim noktası olmuştur”

USKAİD Genel Başkanı Av. Selman Yaray gerçekleştirdiği konuşmada bu tür toplantıların yalnızca akademik bir buluşma olmadığını vurgulayarak, Doğu Akdeniz’in tarih boyunca medeniyetlerin kesişim noktası, stratejik rekabet alanı ve enerji kaynaklarının geçiş güzergâhı olduğunu, artan enerji talebi, yeni kaynak keşifleri ve güvenlik dinamiklerinin bölgeyi hem Türkiye hem de küresel aktörler açısından kritik hale getirdiğini ifade etti. Günümüzde enerji, güvenlik, ekonomi ve siyasetin iç içe geçtiğine dikkat çeken Av. Yaray, toplantının amacının sadece değerlendirme yapmak değil, somut öneriler geliştirmek ve karar alıcılara katkı sunacak stratejik çıktılar üretmek olduğunu belirtti.

“DAÜ bir bilim kurumu olarak sorumluluğunun bilincindedir”

DAÜ Rektörü Prof. Dr. Hasan Kılıç, konuşmasında Doğu Akdeniz’in jeopolitik, ekonomik, enerji ve hukuki boyutlarıyla küresel ölçekte stratejik bir öneme sahip olduğunu vurguladı. Uluslararası dengeler açısından da Doğu Akdeniz’in kritik bir konumda bulunduğunu belirten Prof. Dr. Kılıç, DAÜ’nün bu önemli coğrafyada yer alan bir bilim kurumu olarak sorumluluğunun bilincinde olduğunu ifade etti. Akademik bilgi üretimi ve uluslararası iş birlikleriyle bölgenin barış, istikrar ve refahına katkı sağlamayı hedeflediklerini dile getiren Prof. Dr. Kılıç, düzenlenen zirvenin bilim insanları ve karar alıcıları bir araya getirerek önemli çıktılar sunacağına inandığını belirterek, programın verimli geçmesi temennisinde bulundu.

“Doğu Akdeniz enerji açısından küresel ölçekte sınırlı ancak stratejik bir öneme sahiptir”

The London Energy Club Yönetim Kurulu Başkanı, eski diplomat ve Uluslararası Enerji Ajansı eski yöneticisi Mehmet Öğütçü, yaptığı konuşmada dünyanın çok boyutlu krizlerin yaşandığı kritik bir dönemden geçtiğini vurguladı. Asıl önemli olanın savaşların bitişinden sonra oluşacak yeni düzenin doğru şekilde öngörülmesi olduğunu ifade eden Öğütçü, Doğu Akdeniz’in enerji açısından küresel ölçekte sınırlı ancak stratejik bir öneme sahip olduğunu belirterek, bölgedeki jeopolitik gerilimlerin ve özellikle Kıbrıs, Türkiye, Yunanistan ve İsrail hattındaki anlaşmazlıkların enerji yatırımları açısından risk oluşturduğunu ifade etti. Enerji projelerinde güvenlik ve istikrarın belirleyici olduğunu vurgulayan Öğütçü, elde edilecek verilerin ve değerlendirmelerin karar alıcılara ve uluslararası kamuoyuna aktarılmasının önemine dikkat çekti.

“Günümüzde Enerji Kaynakları, Jeopolitik Dengeler ve Uluslararası İlişkiler Bağlamında Bölgenin Önemi Daha da Artmıştır.”

Eski Devlet Bakanı ve DAÜ Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yalova, Doğu Akdeniz’in tarih boyunca stratejik bir merkez olduğuna dikkat çekerek, günümüzde enerji kaynakları, jeopolitik dengeler ve uluslararası ilişkiler bağlamında bölgenin öneminin daha da arttığını vurguladı. DAÜ Hukuk Fakültesi bünyesinde enerji hukuku alanında yürütülen çalışmalara da değinen Prof. Dr. Yalova, bu alanda verilen dersler, kurulan araştırma merkezleri ve uluslararası iş birliklerinin stratejik açıdan büyük değer taşıdığını ifade etti. Öğrencilerin yoğun ilgisinden memnuniyet duyduğunu belirten Prof. Dr. Yalova, etkinliğin güçlü konuşmacı kadrosuyla önemli çıktılar sağlayacağına inandığını ifade ederek katkı koyan herkese teşekkür etti.

“Bu Sürecin Ardından Dünya Düzeni Yeniden Şekillenecektir.”

Edirne Milletvekili Prof. Dr. Akalın konuşmasında Doğu Akdeniz’in Afrika, Asya ve Avrupa’nın kesişim noktasında yer alması nedeniyle tarih boyunca stratejik bir öneme sahip olduğunu vurguladı. Kıbrıs’ın ve özellikle Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin bu coğrafyanın merkezinde bulunduğunu belirten Prof. Dr. Akalın, enerji kaynaklarının da etkisiyle bölgenin günümüzde daha kritik hale geldiğini ifade etti. Küresel ölçekte ekonomik, siyasi ve sosyal krizlerin yaşandığı bir dönemden geçildiğine dikkat çeken Prof. Dr. Akalın, bu sürecin ardından dünya düzeninin yeniden şekilleneceğini belirterek Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin bu yeni döneme hazırlıklı olması gerektiğini vurguladı.

“Bugün Savaş ve Krizlerle Sarsılan Bölgede Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin Durumu Kritiktir”

Türkiye-Azerbaycan Dostluk Grubu Başkanı, AİBPA Ekonomi Komisyonu Başkanı, 28. Dönem İstanbul Milletvekili Şamil Ayrım gerçekleştirdiği konuşmada Doğu Akdeniz’in medeniyetlerin kesişim noktası, ticaret yollarının birleştiği ve günümüzde küresel güç dengelerinin şekillendiği stratejik bir bölge olduğunu belirtti. Bugün savaş ve krizlerle sarsılan bölgede Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin durumunun kritik olduğunu ifade eden Ayrım, Doğu Akdeniz’de enerji, güvenlik ve jeopolitik unsurların iç içe geçtiğini, kalıcı istikrarın ancak diyalog, karşılıklı saygı ve uluslararası hukuka bağlılıkla sağlanabileceğini vurguladı. Ayrıca, Kuzey Kıbrıs’ın tanınırlığı ve Türkiye-Azerbaycan iş birliğinin güçlendirilmesi amacıyla kurulan dostluk grubu ve yaklaşan toplantılar hakkında katılımcılara bilgi verdi.

“Hukukun üstünlüğü ile insan hakları sıklıkla ihlal ediliyor”

Türkiye-KKTC Parlamentolar Arası Dostluk Grubu Başkanı ve Konya Milletvekili Orhan Erdem, forumda yaptığı konuşmada, dünyanın kritik bir dönemden geçtiğini ve hukukun üstünlüğü ile insan haklarının sıklıkla ihlal edildiğini vurguladı. Gazze ve İran başta olmak üzere bölgede yaşanan sivillere yönelik trajedilere dikkat çeken Erdem, Kuzey Kıbrıs’ın Türkiye’nin garantörlüğü altında güvenli bir bölge olarak korunması gerektiğini belirtti. Ada üzerindeki silahlanmanın artmasına rağmen müzakere kültürünün sürdürülmesinin önemine değinen Erdem, bu bağlamda ilgili ülkelerin ve liderlerin açıklamalarını yakından takip ettiklerini ifade etti.

“Akdeniz ve Kıbrıs meselelerini anlamak için tarih ve güncel krizler doğru okunmalı”

AİBPA Türk Grubu Başkanı ve İstanbul Milletvekili Doç. Dr. Hulki Cevizoğlu, forumda yaptığı konuşmada Akdeniz ve Kıbrıs meselelerini anlamak için tarih ve güncel krizlerin doğru okunması gerektiğini belirtti. Doç. Dr. Cevizoğlu, Kıbrıs’ın sadece bir ada değil, 1571’den itibaren yaklaşık 350 yıl adaletle yönetilmiş bir dava merkezi olduğunu hatırlattı. Günümüzde enerji haklarının jeopolitik dengeleri yeniden şekillendirdiğine değinen Doç. Dr. Cevizoğlu, süper güçlerin müdahalelerinin küresel enerji akışını ve güvenliğini doğrudan etkilediğini ifade etti. Doç. Dr.  Cevizoğlu ayrıca, medya ve tartışma programlarının bu konuları yeterince analiz etmediğini ve sık sık tekrarlarla dolu olduğunu vurguladı.

“Bölgelesel gelişmeler dikkate alınmalı”

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Ekonomi ve Enerji Bakanı Olgun Amcaoğlu ise yaptığı konuşmada, yönetim ve öngörü yeteneğinin önemine değinerek, Kıbrıs adasının stratejik önemini vurguladı. Amcaoğlu, Kıbrıs Türk halkının varlığının korunmasının ve ada üzerindeki Türk nüfusu ile çıkarlarının güvence altında tutulmasının kritik olduğunu belirtti. Savaş ekonomisinin ve bölgesel gelişmelerin dikkate alınması gerektiğini ifade eden Amcaoğlu, katılımcılara teşekkür ederek, toplantının sonuçlarını yakından takip edeceklerini ve forumdaki bakış açılarını önemsediklerini dile getirdi.

Açılış konuşmalarının ardından, DAÜ Rektörü Prof. Dr. Hasan Kılıç ve USKAİD Genel Başkanı Av. Selman Yaray, açılışta konuşan katılımcılara plaket takdim etti. Ayrıca açılış konuşması gerçekleştiren milletvekilleri, DAÜ Rektörü Prof. Dr. Kılıç’a Türkiye Büyük Millet Meclisi adına hediye sundu.

"Jeopolitik ve Uluslararası İlişkiler" başlıklı ilk oturum Güvenlik Uzmanı ve Star Gazetesi Yazarı Coşkun Başbuğ moderatörlüğünde gerçekleştirildi. Oturumda Prof. Dr. Nurşin Ateşoğlu Güney, Prof. Dr. Hasan Ünal, Prof. Dr. Yalçın Sarıkaya ve Prof. Dr. Uğur Özgöker birer sunum yaptı.

"Enerji, Ekonomi ve Hukuk" başlıklı ikinci oturum ise Türkiye Cumhuriyeti Eski Devlet Bakanı ve DAÜ Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yüksel Yalova moderatörlüğünde gerçekleşti. Oturumda Prof. Dr. Vedat Yorucu, Prof. Dr. Cemal Zehir, Yrd. Doç. Dr. Aylin G. Gürzel Aka, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Akdeniz Stratejik Araştırmalar Merkezi Genel Sekreteri Gökhan Güler ve Olasılıksal Modelleme Uzmanı Dr. Ekrem Teymur, bölgenin enerji ve hukuk stratejilerini değerlendirdi. Forum düzenlenen Plaket Töreni ile sona erdi.