Yargı sisteminde önemli değişiklikler öngören “Anayasa Değişikliğine İlişkin Yasa Önerisi”, Cumhuriyet Meclisi’nde UBP, YDP ve DP milletvekillilerinden oluşan toplam 26 milletvekilinin imzasıyla sunularak Resmi Gazete’de yayımlandı. Öneri, Yüksek Mahkeme yapısından yargı sisteminin işleyişine kadar birçok alanda düzenleme içeriyor.

Öneride, mevcut yapıda 1 başkan ve 7 üyeden oluşan Yüksek Mahkeme’nin yapısının değiştirilmesi ve yargıç sayısının artırılması öngörülüyor. Düzenlemeyle Yüksek Mahkeme’nin 1 başkan ve 10 üyeden oluşması planlanıyor. Böylece yargıç sayısının 8’den 11’e yükseltilmesi hedefleniyor. Değişikliğin gerekçesinde, mahkemenin artan iş yükünün dengelenmesi ve karar süreçlerinin daha sağlıklı yürütülmesinin amaçlandığı ifade ediliyor.

Öneri kapsamında ayrıca hukuk, ceza ve aile davalarında üç dereceli yargı sistemine geçilmesi planlanıyor. Buna göre Kaza Mahkemeleri birinci derece, istinaf mahkemeleri ikinci derece, Yargıtay ise üçüncü derece mahkeme olarak yapılandırılacak.

Düzenleme ile idari yargıda da değişiklik öngörülüyor. Kaza idare mahkemelerinin kurulması ve Yüksek İdare Mahkemesi’nin istinaf yetkisinin yeniden düzenlenmesi planlanıyor. Böylece idari davalarda uzmanlaşmanın artırılması ve dosyaların daha etkin şekilde ele alınması hedefleniyor.

Öneride ayrıca idari davalarda mahkemelerin tazminata hükmedebilmesine yönelik anayasal dayanak oluşturulması da yer alıyor. Mevcut sistemde Yüksek İdare Mahkemesi’nin hak ihlali tespit etmesine rağmen tazminat kararı verememesi nedeniyle kişilerin ayrıca hukuk mahkemelerinde dava açmak zorunda kaldığı belirtilirken, yeni düzenleme ile tek bir idari dava yoluyla hem hak ihlalinin tespiti hem de tazminat talebinin sonuçlandırılmasının mümkün olacağı ifade ediliyor.