Serap ŞAHİN

Mutfaktan elektriğe, tüp gazdan akaryakıta kadar temel harcamalarının hemen her kalemi zamlandı. Son beş aylık fiyatlar karşılaştırıldığında en yüksek artış tüp gazda görülürken, akaryakıt ve elektrikteki zamlar da hane bütçesindeki yükü artırdı.

En yüksek artış yüzde 33,6 ile tüp gazda yaşandı. Nisan başında 610 TL olan 10 kilogramlık tüp gaz 815 TL’ye çıktı. Akaryakıtta litre fiyatları 16 TL artarken, Euro Diesel yüzde 26,7, 95 oktan benzin yüzde 26,2, 98 oktan benzin yüzde 25,8 pahalandı. Elektrik tarifelerine ise yüzde 22 zam geldi.

Market raflarında da fiyatlar yukarı çıktı. YENİDÜZEN’in 29 Nisan’da 4 bin 974,25 TL olarak hesapladığı 20 ürünlük sepet, 1 Ekim’de 5 bin 198,30 TL’ye ulaştı. Aynı ürünleri almak beş ayda 224,05 TL daha pahalı hale gelirken, sepetin toplamındaki artış yüzde 4,5 olarak hesaplandı.

Aynı sepet 224 TL pahalandı

YENİDÜZEN’in 29 Nisan’da fiyatlarını kayıt altına aldığı 20 ürünün toplam maliyeti 4 bin 974,25 TL’ydi. Aynı marka ve gramajdaki ürünlerin 1 Ekim fiyatları üzerinden yapılan hesaplamada sepetin toplam maliyeti 5 bin 198,30 TL’ye çıktı.

Beş aylık dönemde aynı alışveriş için ödenmesi gereken tutar 224,05 TL arttı. Sepetteki toplam artış oranı yüzde 4,5 oldu.

Sepette yer alan 8 ürünün fiyatlarının değişmemesi ve Domestos’un araştırmanın yapıldığı gün indirimli olarak satılması da gözlemlendi. Domestos’un fiyatı 94,90 TL’den indirimle 49,90 TL’ye geriledi.

En fazla artış bolibifte

Market raflarında ürün bazında en yüksek artış bolibifte görüldü. 340 gramlık ürünün fiyatı 114,90 TL’den 169,90 TL’ye çıkarak yaklaşık yüzde 47,9 arttı.

350 mililitrelik Pantene şampuan 169,90 TL’den 219,90 TL’ye yükseldi. Artış oranı yaklaşık yüzde 29,4 oldu.

330 mililitrelik Coca-Cola 31,90 TL’den 37,90 TL’ye çıkarak yüzde 18,8; bir kilogramlık kek unu 48,90 TL’den 57,90 TL’ye çıkarak yüzde 18,4 zamlandı.

Ekmek, süt ve tavukta %16’yı aşan artış

Vatandaşın temel tüketim ürünlerinde de dikkat çekici artışlar yaşandı. Nisan sonunda 24 TL olan somun ekmek 28 TL’ye yükseldi. Beş aylık artış yüzde 16,7 olarak hesaplandı.

Bir litre süt 59,95 TL’den 69,90 TL’ye çıkarak yaklaşık yüzde 16,6, kilosu 153 TL olan tavuk ise 178 TL’ye çıkarak yaklaşık yüzde 16,3 arttı.

850 gramlık yoğurt 214,90 TL’den 239,90 TL’ye yükselirken artış yüzde 11,6 oldu. Bir litrelik sıvı yağ 164,90 TL’den 179,90 TL’ye çıkarak yüzde 9,1, az yağlı dana kıymanın kilosu ise bin 249,90 TL’den 1.300 TL’ye çıkarak yaklaşık yüzde 4 arttı.

Yumuşatıcının fiyatı da 149,90 TL’den 169,90 TL’ye yükseldi. Bu üründeki artış yaklaşık yüzde 13,3 olarak hesaplandı.

8 ürünün fiyatı değişmedi

Araştırmadaki bazı ürünlerde ise nisan sonundan 1 Ekim’e kadar fiyat değişikliği görülmedi.

800 gramlık baldo pirinç 104,90 TL, Arbella makarna 34,90 TL, 125 gramlık kahve 117,90 TL, 180 gramlık Pınar Labne 89,90 TL, 1,5 kilogramlık şeker 69,90 TL, 750 gramlık tuz 39,90 TL, 24’lü Papia tuvalet kağıdı 259,90 TL ve kuzu şişin kilosu bin 779,90 TL olarak kaldı.

Tüp gaz beş ayda yüzde 33 zam

Market raflarındaki fiyat değişimlerinin yanı sıra hanelerin temel giderlerinden tüp gazda çok daha yüksek oranlı artış yaşandı.

Nisan ayının başında 610 TL olan 10 kilogramlık ev tipi tüp gazın fiyatı önce 650 TL’ye, 1,5 ay sonra 815 TL’ye yükseldi.

Nisan başından ekim ayına kadar tüp gazdaki toplam artış 205 TL’ye ulaştı. Yaklaşık beş aylık dönemde tüp gaz yüzde 33,6 zamlandı.

Elektriğe yüzde 22 zam

Hanelerin bir diğer temel gideri olan elektrik de yerinde durmadı, 1 Haziran itibarıyla elektrik tarifelerine yüzde 22 oranında zam yapıldı.

Benzinin litresi beş ayda 16 TL zamlandı

Nisan ayından bu yana hane bütçesini etkileyen artışlara akaryakıt da eklendi. Nisan ayında litresi 61,12 TL olan 95 oktan benzin, 1 Ekim itibarıyla 77,12 TL’ye yükseldi. Beş aylık dönemde benzinin litresine 16 TL zam gelirken, artış oranı yüzde 26,2 oldu.

Aynı dönemde 98 oktan benzinin litre fiyatı 62,12 TL’den 78,12 TL’ye yükseldi. 16 TL’lik artışın oranı yüzde 25,8 olarak hesaplandı.

Euro Diesel’de ise 60 TL olan litre fiyatı 76 TL’ye çıktı. Litre başına 16 TL zamlanan Euro Diesel’deki artış yüzde 26,7’ye ulaştı.