ABD Başkanı Trump, İran ile mutabakat metnini Paris'teki Versay Sarayı'nda imzaladı. Anlaşmanın derhal yürürlüğe girdiği açıklandı.

ABD Başkanı Donald Trump ile İran Cumhurbaşkanı Mesut Pezeşkiyan, Ortadoğu savaşını sona erdirmeyi amaçlayan mutabakat muhtırasını imzaladı. Şimdi kalıcı barış için 60 günlük müzakere süreci başladı.

Taraflar daha önce metni dijital olarak imzaladıklarını duyurmuş, Trump Cuma günü belgeyi bizzat onaylayacağını açıklamıştı ancak bu imzanın Versay Sarayı'nda atılacağı önceden bildirilmemişti.

ABD Başkanı imzasını, Fransa'da G7 zirvesinin ardından Versay'da düzenlenen akşam yemeği sırasında attı. Ev sahibi Fransız Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve diğer konuklar gelişmeyi alkışlarla karşıladı.

Trump, saraydan çıkarken gazetecilere "Az önce imzaladım" açıklamasını yaptı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bagaei de, devlet haber ajansı IRNA'ya yaptığı açıklamada, belgenin "devlet başkanlarının imzalarıyla tamamlandığını" bildirdi.

Trump'a "barışçıl çözüm" için teşekkür

Arabuluculuğu üstlenen PakistanBaşbakanı Şahbaz Şerif, X platformundaki paylaşımında anlaşmanın "derhal yürürlüğe gireceğini" duyurdu.

Şerif mesajında her iki tarafa da teşekkür etti: "ABD Başkanı Donald Trump'a diplomasiye olan kararlı bağlılığı ve barışçıl çözüme verdiği öncelik nedeniyle en içten tebriklerimi ve samimi takdirlerimi sunuyorum."

Şerif devamında, "Barış davasını benimsemelerindeki hikmet, ileri görüşlülük ve devlet adamlığı için İran İslam Cumhuriyeti Yüce Lideri Ayetullah Seyyid Mücteba Hüseyni Hamaney Hazretleri'ne ve Cumhurbaşkanı Mesut Pezeşkiyan'a derin saygı ve takdirlerimi sunuyorum" ifadelerini kullandı.

Hürmüz Boğazı yeniden açılıyor

Anlaşma, 28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in İran'a karşı başlattığı savaşı sona erdirmeyi hedefliyor. Çatışma sürecinde Hürmüz Boğazı fiilen kapanmış, ABD ise İran limanlarına giden ve gelen gemileri ablukaya almıştı.

Şahbaz Şerif'in açıklamasına göre, anlaşmanın ilk adımı olarak İran, Hürmüz Boğazı'nı derhal yeniden açacak; ABD ise deniz ablukasını kaldıracak. Washington ayrıca İran ekonomisini felç eden petrol yaptırımlarını da derhal askıya almayı taahhüt ediyor.

Nükleer program konusunda gelecekte yapılacak nihai anlaşmanın ardından ABD'nin bölge ülkelerinin desteklediği 300 milyar dolarlık yeniden yapılanma fonunun serbest bırakılmasını kolaylaştırması da bekleniyor.

Nükleer program müzakereleri

Mutabakat, iki aylık bir müzakere döneminin başlaması anlamına geliyor. Şartlara göre İran, zenginleştirilmiş uranyum stoklarını seyreltecek. Bu işlemin Birleşmiş Milletler gözetiminde yapılacağı belirtiliyor. Söz konusu adım, İran'a yönelik daha kapsamlı ekonomik yardımın önünü açacak. Bir ABD yetkilisi, Washington'un mali katkıda bulunmakla yükümlü olmadığını açıkladı.

ABD için "en kötü hata" mı?

Anlaşma, taraflarca birbirinden çok farklı biçimlerde değerlendirildi. İran, anlaşmanın ABD'nin "başarısızlığını" temsil ettiğini savunurken, İran'ın müttefiği Hizbullah'ın lideri Naim Kassem gelişmeyi İran'ın "büyük zaferi" diye niteledi.

Trump'ın kendi partisinden ABD'li Senatör Bill Cassidy sert bir eleştiri yöneltti: "İran'ın nükleer hırsları dizginlenmedi ve Hürmüz Boğazı'nı tehdit etmenin işe yaradığını öğrendiler. Yaptırımlar kalkacak, bombalama durdu. Bu, son on yılların en kötü dış politika hatasıdır."