Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, dün Limasol’a yaptığı Komisyon Üyeleri Kurulu ziyareti sırasında Kıbrıs’ın diyalog, müzakere ve diplomasi alanındaki uzmanlığının, adanın 2026 yılının ilk yarısında AB gündemini yönlendirmesinde hayati önem taşıyacağını söyledi. Von der Leyen, Kıbrıs’a geri dönmekten mutluluk duyduğunu belirterek, adanın kıtaların ve kültürlerin kavşağında yer almasının Kıbrıslılara diyalog, müzakere ve diplomasi konusunda eşsiz bir uzmanlık kazandırdığını, bu özelliklerin 2026 yılının ilk yarısında ortak AB gündemi yönlendirilirken büyük önem taşıyacağını ifade etti.

Kıbrıs dönem başkanlığı, AB’nin “Dünyaya açık özerk bir birlik” teması altında, çalkantılı jeopolitik bir dönemde görevi devralıyor. Bu dönemde güvenlik ve savunma, rekabet gücü ve karbonsuzlaştırma, demokrasi ve ortaklıklar öncelikli başlıklar olacak.

Von der Leyen, Kıbrıs’ın AB’nin 150 milyar Euro'luk ortak savunma tedarik girişimi olan SAFE programının hayata geçirilmesinde çok önemli bir rol oynayacağını söyledi. 19 plandan ilk 8’inin Komisyon tarafından onaylandığını belirten von der Leyen, hızlı ödeme yapılabilmesi için Konseyin bu planları acilen onaylaması gerektiğini vurguladı.

Komisyon Başkanı, Konseyin hızlı onayının emsal teşkil edebileceğini belirterek, süreçlerin hızlı ilerlemesi halinde SAFE önerisinden ödemeye kadar sadece bir yıl içinde tamamlanmasının rekor olacağını ve bunun çok olumlu bir gelişme olacağını söyledi. SAFE programı, üye devletlerin geçen yıl Hazırlık Yol Haritası 2030’u uygulamak için sağladığı 800 milyar Euro'luk daha geniş kapsamlı savunma seferberliğinin bir parçası olarak görülüyor. Komisyon, Kıbrıs dönem başkanlığı sırasında yeni bir Avrupa güvenlik stratejisi sunmayı planlıyor.

Von der Leyen ayrıca Kıbrıs’ın, Ukrayna için 90 milyar Euro'luk bir kredi konusunda da hızlı bir anlaşma sağlayacağını ve hukuki teklifin Aralık ayındaki Avrupa Konseyi’nde siyasi olarak kabul edileceğini söyledi. Barış görüşmeleri sürerken Rusya’nın bombardımanlarına devam ettiğini belirten von der Leyen, AB’nin savaşın başlamasından bu yana Ukrayna’ya toplam 193 milyar Euro sağladığını hatırlattı.

Kıbrıs, işletmeler için yıllık 12 milyar Euro değerindeki on kapsamlı paketin uygulanmasını denetleyecek ve 2026 yılı sonuna kadar bir sonraki uzun vadeli AB bütçesi üzerindeki müzakereleri ilerletecek. Ada ayrıca rekabet gücü gündemindeki ilerlemeyi değerlendirmek üzere 12 Şubat’ta gayri resmi bir AB liderler toplantısına ev sahipliği yapacak.

Von der Leyen, 25 yıllık müzakerelerin ardından AB’nin Paraguay’da AB-Mercosur Ortaklık Anlaşması’nı imzalayarak dünyanın en büyük serbest ticaret bölgesini oluşturacağını ve bu nedenle Cumartesi günü tarih yazılacağını duyurdu.

Göç konusunda ise von der Leyen, göçmen gelişlerindeki azalmanın AB çapındaki çabaların etkinliğini gösterdiğini söyledi. Kıbrıs’ın deneyimine güvenilebildiğini belirten von der Leyen, Kıbrıs’ta 2025 yılında düzensiz göçmen gelişlerinin 2024’e kıyasla yüzde 62 azaldığını ifade etti. AB genelinde yasadışı sınır geçişlerinin 2024’te yüzde 37, geçen yıl ise yüzde 26 oranında azaldığı bildirildi.

Kıbrıs, göçmenlere ve sığınmacılara yönelik geri itme uygulamaları yapmakla suçlanıyor. Temmuz 2024’te Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği, Kıbrıs yetkililerinin 25 göçmeni hükümet kontrolündeki bölgelerden tampon bölgeye zorla götürdüğünü ve sığınma prosedürlerine erişimlerini engellediğini bildirdi. Kıbrıs hükümeti ise bu iddiaları reddederek herhangi bir geri itme yaşanmadığını savundu.

Ayrıca Ekim 2024’te Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Kıbrıs’ın iki Suriyeli sığınmacının sığınma başvurusu yapmasını engelleyerek ve başvurularını işleme almadan Lübnan’a geri göndererek haklarını ihlal ettiğine hükmetti. Mahkeme, bu eylemin aşağılayıcı muamele anlamına geldiğine karar verdi.