Berivan BABAHAN

Califorian Trading LTD Direktörü Salih Kayım, ülke ekonomisi ve turizminin geldiği noktayı uygulanan yanlış politikaların sonucu olduğunu ifade etti. Ünlü işletmeci, alınan yanlış kararlardan ve getirilen konut yasası ile beraber sadece inşaat sektörünün değil, tüm iş alanlarının olumsuz etkilendiğini söyledi. Ülkeye yeni bir ekonomik vizyon getirmenin şart olduğunun altını çizen Kayım, yazılım ve teknoloji sistemini geliştirerek sektörlerin kapılarının dünyaya açılabileceğini ifade etti. Kayım, tüm bunların yanında vergi ve gümrük sistemlerinde yapılacak yeni düzenlemelerle milyonlarca turisti ülkeye çekebilecek önerilerde de bulundu.

“Kalitesiz bir hayatı çok pahalıya yaşıyoruz”

Califorian Trading LTD Direktörü Salih Kayım, ülke ekonomisinin birçok sektörü olumsuz etkilediğini belirterek özellikle restoran sektörünün bu durumdan ciddi şekilde etkilendiğini söyledi. Kıbrıs’ın kuzeyinde restoran sektörünün uzun yıllardır toplum tarafından lüks olarak görüldüğünü ifade eden Kayım, ekonomik daralma dönemlerinde insanların ilk olarak dışarıda yemek harcamalarını kısmaya başladığını dile getirdi. Kayım, insanların dışarıda yemekten vazgeçmesiyle restoran sektörünün satışlarının düştüğünü vurguladı. Satışların düşmesiyle işletmelerin maliyetlerini karşılayabilmek için ürün fiyatlarını yükseltmek zorunda kaldığını belirten işletmeci, fiyatların yükselmesinin satışların daha da düşmesine yol açtığını ve bu durumun sektör için adeta bir kısır döngü yarattığını söyledi. Mevcut ekonomik koşullardan ne satıcının ne alıcının ne de üreticinin memnun olmadığını ifade eden Kayım, “Ülkemizde ve Türkiye’de kalitesiz bir hayatı çok pahalıya yaşıyoruz” ifadelerini kullandı. Kayım, Türk Lirası üzerinden yapılan maaş artışlarının döviz bazında maliyet yarattığını ve bu durumun ülkeyi daha pahalı hale getirdiğini söyledi. Mevcut ekonomik yapının sürdürülebilir olmadığını sözlerine ekleyen Kayım, bu durumun uzun vadede ülke ve sektör iflaslarına yol açabileceğine dikkat çekti.

“Şehirlerimizi yeniden düzenlemeliyiz”

Kayım, ülkenin geleceği için şehir planlaması ve kentsel dönüşüm konusunda kapsamlı düzenlemelere ihtiyaç olduğunu belirterek, deprem kuşağında bir ülkede yaşanıldığını, eski ve yıpranmış binaların önemli bir risk oluşturduğunun altını çizdi. Şehir merkezlerinde ömrünü tamamlamış binalar için yeni bir kentsel dönüşüm ve şehircilik yasasına ihtiyaç duyulduğunu ifade eden Kayım, yapılacak yeni binaların daha çevreci ve yeşili koruyan bir yapı anlayışıyla inşa edilmesi gerektiğini vurguladı. Kayım, şehirlerdeki caddelerin daha geniş ve modern hale getirilmesi gerektiğini söyleyerek, kentsel dönüşüm yapılmadığı için şehirlerin altyapısı olmayan kırsal alanlara doğru genişlediğini ifade etti. Yeni açılan arsalar için kanalizasyon altyapısının zorunlu hale getirilmesi gerektiğini belirten işletmeci, özellikle İskele bölgesinde yaşanan altyapı sorunlarının bu planlama eksikliğinden kaynaklandığının altını çizdi. Deneyimli işletmeci, ülkenin hem kendi halkı hem de turistler için etkileyici bir destinasyon haline getirilmesi gerektiğini vurgulayarak “Hem halkımız hem de turistler açısından ülkemize gıpta ile bakılmalı ve bunu hak ediyoruz” ifadelerini kullandı. Kayım inşaat sektöründe yaşanan sıkıntılara dikkat çekerek, bunun nedenini “Biz insanları ülkemize çekmek yerine onları neredeyse ülkeden kovuyoruz. Bunu inşaat sektöründe yapılan yasayla gördük. Dünyanın yetmiş farklı ülkesinden bizim ülkemize yatırım için geldiler ve birçoğu yerleşme isteğiyle geldiydi. Fakat konut yasasıyla beraber belirsizlik içerisinde ‘malıma el koyacaklar’ korkusuyla ülkeyi terk ettiler” dedi. Kayım, vizyonla hazırlanacak olan yeni yasalarla ülkenin çok daha farklı bir noktaya ulaşabileceğini de sözlerine ekledi.

“Ekonomide yeni bir vizyon şart”

Kayım, ülkenin yatırımcı dostu bir vergi sistemine ihtiyaç duyduğunu söyleyerek, düşük vergili veya sıfır vergili bir modelin ülke ekonomisine büyük katkısı olacağını ifade etti. Dünyada bu modelin başarılı örnekleri bulunduğunu belirten işletmeci, Andorra örneğini vererek, “Andorra modelinden başlayıp Hainan adası modeline ilerleyebiliriz ve inanın bırakın sadece Akdeniz’i dünyayı sarsarız. Yakında Hainan ismi çok duyulacak. Dubai’den ve Singapur’dan çok daha fazla ismi duyulacak ve çok fazla insanımız ve insanlar oraya alışverişe gidecek. Örneğin dünyadan birçok insan Singapur’a sadece Rolex marka saat almaya gidiyor ama oradaki oteller, restoranlar ve diğer tüm işletmeler bundan kazanç sağlayabiliyor” ifadelerini kullandı. Kayım, ülkemizde de hazır giyim, ayakkabı, parfümeri ve elektronik gibi ürünlerde gümrük ve KDV oranlarının sıfırlandığı veya çok düşük seviyelere indirildiği takdirde ülke turizmine ve ekonomisine çok büyük katkısı olabileceğinin altını çizdi. Kayım, bu düzenlemelerle hem ülke halkının yurtdışında veya güneyde alışveriş yapmasının önüne geçilebileceğini hem de Kıbrıs’ın güneyine gelen turistlerin Kuzey’e çekilebileceğini söyledi. Doğru ekonomik planlama ile ülkeye milyonlarca yeni müşterinin kazandırılabileceğini ifade eden Kayım, ülke ekonomisinin sadece inşaat sektörüne dayandırılmasının da büyük bir hata olduğunu dile getirdi. Kayım, ekonominin inşaat, ticaret, turizm, sanayi ve teknoloji gibi farklı sektörlere yayılması gerektiğinin altını çizdi. Ülkede eğitim gören yüz binlerce öğrenciye bir parantez açan işletmeci, bu öğrencilerin teknoloji alanında önemli bir potansiyele sahip olduğunu söyleyerek, “Ülkemizde okuyan gençlerimizden teknoloji ve yazılım alanında neden faydalanmıyorlar. Gençlerimiz çok zeki ve bu yazılım sistemini ülkemize getirerek, bu sistemi kurarak dünyaya açılabilecek iken neden bu avantajı kullanmıyorlar” ifadelerini kullandı. Kayım, toplumun sadece eleştirmek yerine ülkenin gelişimi için çözüm üretmesi gerektiğinin de altını çizerek “Seçilenlere gidip kızımı, oğlumu işe al demek yerine, turizm, teknoloji ve üretim taleplerinde bulunulması gerekiyor. Artık halk olarak bakış açımızı değiştirmemiz gerekir ki ülke ekonomisini güçlendirilebilelim. Böylelikle ülkemiz bir yazılım cennetine dönüşebilsin ve çocuklarımıza iş alanı açılabilsin” dedi.