YENIDUZEN ADVERTORIAL

Omurga kırıkları; yüksekten düşme, trafik kazası, spor yaralanmaları ya da osteoporoz gibi kemik zayıflığına bağlı olarak ortaya çıkabilir. Bazı kırıklar basit ve stabil seyirliyken, bazıları omurilik hasarı riski taşıdığı için acil müdahale gerektirir. Bu önemli soruyu, Op. Dr. Caner Sarıkaya, Beyin, Sinir ve Omurga Cerrahisi doktoruna sorduk: Hangi omurga kırıkları ameliyat gerektirir?

Omurga Kırığı Nedir?

Omurga; boyun (servikal), sırt (torakal) ve bel (lomber) omurlarından oluşur. Bu kemik yapı hem vücudu taşır hem de omuriliği korur.

Omurga kırığı bu kemik halkalardan birinin travma veya kemik zayıflığı nedeniyle bütünlüğünü kaybetmesidir.

En sık görülen tipler:

• Kompresyon kırığı (özellikle osteoporozda)
• Patlama (burst) kırığı
• Fleksiyon-distraksiyon yaralanmaları
• Kırıklı çıkıklar

Omurga Kırığı Ne Zaman Ameliyat Gerektirir?

Her omurga kırığı ameliyat edilmez. Cerrahi karar; kırığın tipi, omurganın stabilitesi ve sinir yapılarının etkilenip etkilenmediğine göre verilir.

Aşağıdaki durumlarda ameliyat gerekir:

1. Omurilik veya Sinir Basısı Varsa

Eğer kırık omur, omurilik kanalına doğru çökmüşse ve sinir dokusuna baskı yapıyorsa ameliyat gerekir.

Şu belirtiler varsa acil değerlendirme şarttır:

• Bacaklarda güç kaybı
• Uyuşma
• İdrar ya da dışkı kontrol kaybı
• Felç gelişimi

Bu durumda amaç sinir basısını ortadan kaldırmak ve kalıcı hasarı önlemektir.

2. Omurga Stabil Değilse

Omurganın temel görevi hem yük taşımak hem de dengede kalmaktır.

Eğer kırık sonrası omurgada:

• Aşırı açılanma
• Kayma
• Çökme
• Birden fazla kolon hasarı

varsa bu durum instabil kırık olarak adlandırılır ve ameliyat gerekir.

Stabil olmayan kırıklar ilerleyici deformiteye ve geç dönem nörolojik hasara yol açabilir.

3. Şiddetli Çökme ve Şekil Bozukluğu Varsa

Özellikle osteoporotik hastalarda görülen çökme kırıkları bazen omur yüksekliğinin yüzde 50’den fazlasını kaybettirir.

Bu durumda:

• Şiddetli ağrı devam eder
• Kamburluk gelişir
• Günlük yaşam bozulur

Bu hastalarda vertebroplasti, kifoplasti veya vida-rod sistemleri gibi cerrahi yöntemler tercih edilebilir.

4. Ağrı Kontrol Altına Alınamıyorsa

Bazı kırıklarda sinir basısı olmasa bile hasta haftalarca ayağa kalkamayacak düzeyde ağrı yaşayabilir.

Eğer:

• 4–6 haftalık konservatif tedaviye rağmen ağrı geçmiyorsa
• Hasta mobilize olamıyorsa
• Yaşam kalitesi ciddi etkilenmişse

cerrahi seçenekler gündeme gelir.

5. Kırık Tümöre veya Enfeksiyona Bağlıysa

Omurga kırığı her zaman travmaya bağlı değildir. Metastatik tümörler veya omurga enfeksiyonları kemik yapıyı zayıflatarak patolojik kırığa neden olabilir.

Bu durumlarda cerrahi sadece kırığı değil, altta yatan hastalığı da hedefler.

Hangi Omurga Kırıkları Ameliyat Gerektirmez?

Şu durumlarda genellikle ameliyat gerekmez:

• Stabil kompresyon kırıkları
• Sinir basısı olmayan vakalar
• Hafif çökme
• İyi ağrı kontrolü sağlanan hastalar

Bu hastalar korse kullanımı, istirahat, ağrı kesici tedavi ve kemik güçlendirici tedavi ile takip edilir.

Ameliyatın Amacı Nedir?

Omurga kırığı ameliyatlarında temel hedefler şunlardır:

• Omuriliği korumak
• Omurgayı stabilize etmek
• Deformiteyi düzeltmek
• Hastayı erken ayağa kaldırmak
• Ağrıyı azaltmak

Modern cerrahide çoğu vakada minimal invaziv teknikler kullanılabilmektedir.

Sonuç

Omurga kırıklarında ameliyat kararı; kırığın şiddetine değil, stabiliteye ve sinir dokusunun etkilenme durumuna göre verilir.

Her kırık ameliyat edilmez. Ancak sinir basısı, instabilite, ciddi deformite veya kontrolsüz ağrı varsa cerrahi kaçınılmaz hale gelir.

Erken ve doğru değerlendirme, kalıcı nörolojik hasarı önlemenin en önemli yoludur.

Omurga kırığı şüphesi olan hastalarda mutlaka ileri görüntüleme ve uzman değerlendirmesi gereklidir.

Kaynak

https://www.drcanersarikaya.com/omurga-kirigi-ameliyati-hakkinda-bilinmesi-gerekenler/