BM Genel Sekreteri António Guterres, Kişisel Temsilcisi María Ángela Holguín’in "yapıcı belirsizlik" yöntemiyle pişirmekte olduğu Kıbrıs sorununa ilişkin yeni çözüm taslağını netleştirmek amacıyla önümüzdeki hafta adaya geliyor.

Henüz bir "beyin fırtınası" aşamasında olan ve yazılı metne dökülmeyen taslağın, Guterres’in ziyaretiyle kısmen de olsa çerçevesinin belirlenmesi ve bazı belirsizliklerin giderilmesi hedefleniyor.

Genel Sekreter’in adada gerçekleştireceği temaslara katılacak üst düzey heyet, “Görev süresi dolmak üzere olduğu için adaya veda ziyaretinde bulunmaya geliyor” iddialarını açıkça çürütüyor.

Üç gün boyunca adada çeşitli temaslarda bulunacak Guterres’e; Barış Operasyonlarından Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Jean-Pierre Lacroix, Siyasi ve Barış İnşası İşlerinden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Rosemary DiCarlo ve Kişisel Temsilcisi María Ángela Holguín eşlik edecek.

Diplomatik temaslar kapsamında hem hem kuzey hem de güneydeki liderliklere gidecek olan Guterres’in bu ziyaretleri, BM’nin iki tarafı da eşit muhatap kabul etmeye devam ettiği yönünde kritik bir sembolik denge taşıyor.

Kıbrıslı liderlerle önce ayrı ayrı, ardından üçlü formatta bir araya gelecek olan Guterres’in gündeme getireceği başlıca konulardan birinin güven artırıcı önlemler olacağı belirtiliyor.

Liderlerin yeni plana dair yaklaşımlarının test edileceği bu kritik görüşmelerin, ziyaret sonunda “genişletilmiş bir 5+1 konferansı” duyurusuyla taçlanması ihtimali de bulunuyor.

Genel Sekreter’in programında neler var?

Genel Sekreter Guterres’in 27 Temmuz Pazartesi akşamı adaya gelmesi bekleniyor. Kişisel temsilcisi Holguin’in ise Pazartesi sabahından itibaren adada olacağı ifade ediliyor…

Bu çerçevede, 28 Temmuz Salı günü saat 10.30’da Kıbrıslı Rum lider Nikos Hristodulidis, 11.45’te ise Kıbrıslı Türk lider Tufan Erhürman ile görüşecek olan Guterres, aynı gün öğle saatlerinde Ledra Palace’ta bulunan BM Anıtı’na çelenk koyacak ve ardından Kayıp Şahıslar Komitesi Antropoloji Laboratuvarını ziyaret edecek.

Guterres, bu ziyaretin ardından müzakerecilerle, iki toplumlu teknik komitelerin başkanlarıyla ve sivil toplum kuruluşlarıyla görüşecek, akşam ise BM Kıbrıs Özel Temsilcisi’nin ikametgahında özel bir yemekte liderlerle bir araya gelecek.

Yemeğin basına kapalı yapılacağı belirtilirken, 29 Temmuz Çarşamba sabahı ise Guterres’in liderlerle ikinci bir görüşme yapacağı, bu görüşmenin eski “Lefkoşa Havaalanında” yer alan BM İyi Niyet Misyonu Ofislerinde gerçekleştirileceği öğrenildi.

Guterres’in, görüşmenin ardından adadan ayrılmadan önce bir basın toplantısı düzenlemesi de bekleniyor…

Taslak halindeki ‘plan’ neler barındırıyor?

Holguin’in Kıbrıslı liderlere ayrı ayrı görüşerek aktardığı yeni plan, kimileri için ‘gevşek federasyon’ kimileri içinse ‘konfederasyon’ olarak tanımlanıyor.

Hem İngiliz Independent, hem de güneyde yayınlanan Politis gazetesinin aktardığı ve taslak plana ait olduğu iddia edilen içerik şöyle:

• Günlük yönetim tamamen iki devlete bırakılacak; merkezde sadece 5-6 ortak bakanlık olacak.

• Siyasi eşitlik gereği, ortak kabinede Kıbrıslı Türk bakanın onay vermediği hiçbir karar geçmeyecek.

• Kıbrıs Türk tarafının dünyaca tanınması ve özerklik elde etmesi karşılığında toprak tavizi yapılacak.

• Kıbrıs Türk tarafı için doğrudan uçuş, doğrudan ticaret ve doğrudan temas kademeli olarak başlayacak.

• Eski garantörlük sistemi (Türkiye, İngiltere, Yunanistan) bitecek; yerine adada küçük bir çok uluslu NATO gücü görev yapacak.