Tümay TUĞYAN

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in, Kıbrıs sorununun çözümüne yönelik müzakereleri yeniden başlatmak amacıyla yeni bir çözüm çerçevesi sunma hazırlığında olduğuna dair iddialar üzerine gözler, 6 Nisan Pazartesi günü Kıbrıslı liderlerin baş başa gerçekleştireceği görüşmeye çevrildi.

Kıbrıslı Türk lider Tufan Erhürman ile Kıbrıslı Rum lider Nikos Hristodulidis arasında ara bölgede gerçekleşecek görüşmede, özellikle güven artırıcı önlemler konusunda bazı yeni açılımların yanı sıra, “Guterres’in yeni çözüm çerçevesi” iddiasının da netleşmesi bekleniyor. Zira söz konusu iddia, Kıbrıslı Rum lider Hristodulidis tarafından ortaya atılmış durumda.

Hristodulidis, BM Genel Sekreteri ile Brüksel’de gerçekleştirdiği görüşmenin ardından geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamada, Guterres’in görev süresinin biteceği Aralık ayı öncesinde süreci ileriye taşıma yönünde bir planı olduğunu belirtmiş, “Umuyoruz ki çabaları ve iradesi, görüşmeleri yeniden başlatmak için somut bir girişime dönüşecek” demişti.

Cumhurbaşkanlığı: “Bize ulaşan bir bilgi yok”

Söz konusu iddiayla ilgili Cumhurbaşkanlığı kaynaklarına ulaşan YENİDÜZEN, “Şu an için bize ulaşan bir bilgi yok” yanıtını aldı. Kaynaklar, böyle bir gelişme olup olmadığının önümüzdeki günlerde ortaya çıkacağını da belirtti.

Kıbrıslı Türk lider Tufan Erhürman ile New York’ta gerçekleştirdiği görüşmede Guterres’in, mevcut aşamada güven yaratıcı önlemlere yoğunlaşılması, bu kapsamda da öncelikle yeni geçiş kapılarının açılması yönünde çaba yürütülmesi, siyasi konulara ise daha sonra odaklanılması gerektiğinin altını çizdiğini hatırlatan Cumhurbaşkanlığı kaynakları, “Ancak önümüzdeki günlerde bu yönde bir gelişme olup olmayacağını göreceğiz” ifadelerini kullandı.

Konu görüşmede gündeme gelebilir

YENİDÜZEN’e yapılan açıklamada, liderlerin 6 Nisan Pazartesi günü ara bölgede gerçekleştireceği baş başa görüşmede, konunun Kıbrıslı Rum lider Nikos Hristodulidis tarafından gündeme getirilebilme olasılığı da dışlanmadı.

Hristodulidis, BM Genel Sekreteri ile Brüksel’de gerçekleştirdiği görüşmenin ardından geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamada, Guterres’in görev süresinin biteceği Aralık ayı öncesinde süreci ileriye taşıma yönünde bir planı olduğunu belirtmiş, “Umuyoruz ki çabaları ve iradesi, görüşmeleri yeniden başlatmak için somut bir girişime dönüşecek” demişti.

Hristodulidis, Genel Sekreter’le görüşmelerinden bir gün sonra, söz konusu çabanın başlatıldığını iddia ederek, bu çabanın kendilerini görüşmelerin yeniden başlatılması hedefine götüreceğini umut ettiğini söylemişti.

Güney basını: “Yeni çerçeve gelebilir”

Güney basını ise Guterres’in, görev süresinin sonuna doğru bir çözüm çerçevesi sunabileceğini ve bunun diplomatik ilişkilerin bir sonraki aşamasını şekillendirebileceğini öne sürmüştü.

Guterres’in, taraflar arasında yeniden bir müzakere zemini oluşturma hedefiyle, geçmişten gelen yakınlaşmaları koruyarak, sonuç odaklı ve takvime bağlı bir yöntem üzerinde çalıştığını yazan Güney basını, hazırlıkları süren planın temelini ise 2017 yılında ortaya konan Guterres Çerçevesi’nin oluşturduğunu iddia etmişti.

Guterres Çerçevesi neydi?

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in, Crans Montana görüşmeleri sırasında 30 Haziran 2017’de sunduğu ve Guterres Çerçevesi olarak anılan metin, ana konularda stratejik düzeyde bir anlaşma zemini olarak ortaya kondu.

Süreci kapsamlı bir çözüme taşıma hedefiyle hazırlanan ve “Siyasi Eşitlik (dönüşümlü başkanlık, karar alma mekanizmalarına etkin katılım), mülkiyet, toprak, güvenlik ve garantiler ile eşdeğer muamele/AB ile ilgili konular” başlıklarını kapsayan yol haritası, taraflardan nihai onay alamadı ve Crans Montana konferansı Temmuz 2017’de başarısızlıkla noktalandı.

Konferansta temel tıkanma; güvenlik ve garantiler, Türk askerinin adadan çekilmesi ve Kıbrıslı Türklerin yönetime ve karar alma süreçlerine etkin katılımı konularında yaşanırken, Guterres Çerçevesi bugün hâlâ BM tarafından sunulan son ciddi çözüm referansı olarak anılıyor.