Kıbrıslı Türk lider Tufan Erhürman, geçiş noktalarına ilişkin yeni ve yapıcı öneri sunan Türk tarafının Haspolat ve Akıncılar bölgelerinde geçiş noktası açılmasını teklif ettiğini belirtti.

Erhürman, Kermiya (Aydemet) Geçiş Noktası’ndaki çalışmaların bu ayın sonu ya da şubat ayının ilk haftası tamamlanmasının beklendiğini söyledi.

Erhürman, bugün Kermiya Geçiş Noktası’nı ziyaret ederek, alt yapı çalışmalarını yerinde inceledi. Erhürman’a ziyareti sırasında Lefkoşa Türk Belediyesi Başkanı Mehmet Harmancı eşlik etti.

Cumhurbaşkanı Erhürman, basına yaptığı açıklamada, ara bölgedeki çalışmaların aralık ayı başında başladığını ve iki ayrı çalışma olarak yürütüldüğünü kaydetti.

Çalışmaların bir bölümünün Türk, diğer bölümünün ise Kıbrıslı Rum müteahhit şirketleri tarafından yürütüldüğünü söyleyen Erhürman, Türk müteahhit tarafından yürütülen çalışmanın bugün itibarıyla tamamlandığını açıkladı. Erhürman, kısa bir süre içerisinde Kıbrıslı Rum müteahhit tarafından yürütülen çalışmanın tamamlanmasını öngördüklerini dile getirdi.

Lefkoşa Türk Belediyesi Başkanı Mehmet Harmancı’nın, ara bölge dışında kendi taraflarında yapılacak bir çalışmanın sınır kapısındaki yoğunluğu daha da azaltabileceğine yönelik bir öngörüye sahip olduğunu aktaran Erhürman, “Lefkoşa Türk Belediyesi böyle bir katkı koyarsa, burada daha da bir rahatlama oluşacağını düşünüyoruz.” dedi.

Erhürman, BM Genel Sekteri Kıbrıs Özel Temsilcisi Maria Angela Holguin’in de katıldığı, Kıbrıslı Rum lider Nikos Hristodulidis ile yapılan toplantıda, buradaki çalışmanın tamamlanmasının ardından Güney’deki kabin sayısının yediye çıkmasının konuşulduğunu hatırlattı.

Bostancı ve Derinya geçiş kapılarında, Rum tarafında seyrüsefer çıkarılmasına ilişkin düzenlemenin de ayın sonuna kadar tamamlanmasının beklendiğini ifade eden  Erhürman, kabin ve görevli sayılarının artırılmasının yanında seyrüsefer noktalarının da artırılmasıyla Metehan’daki trafiğin rahatlayacağını düşündüğünü kaydetti.

“İkinci bir araçlı geçiş kapısı üzerinde görüşmelerimiz devam ediyor”

Lefkoşa’da tek araçlı geçiş noktasının, yapılan çalışmalara rağmen yeterli olmadığını kaydeden Erhürman, Lefkoşa’ya ikinci bir araçlı geçiş kapısı üzerinde görüşmelerin devam ettiğini belirtti.

“Öngörülen Haspolat’tı ancak görüşmeler aracılığıyla şu ana kadar henüz bir sonuca ulaşılmış değil.” diyen Erhürman, Metehan Geçiş Noktası'nda yapılan çalışmaların hem Kıbrıslı Türklerin, hem de Kıbrıslı Rumların yararlanacağı bir çalışma olduğunu kaydetti.

Erhürman, yeni bir araçlı geçiş kapısının hem Kıbrıslı Türkler, hem de Kıbrıslı Rumlar açısından günlük hayatı kolaylaştırıcı bir şey olarak ortaya çıkacağını ifade etti.

“İki lider, Lefkoşa’ya ikinci bir araçlı geçiş kapısı açılması konusunda bir uzlaşmaya varamazsa, Kıbrıs sorununun kapsamlı çözümüne ilişkin anlamlı adımlar atmaları da elbette beklenemez. Bizim kendi haklarımıza bu güveni telkin etmemiz gerekiyor.” şeklinde konuşan Erhürman, Güven Yaratıcı Önlemler başlığı altında toplanmış konularla ilgili adımlar atılmasının son derece önemli olduğunu vurguladı.

Erhürman, Kermiya Geçiş Noktası’ndaki çalışmaların bu ayın sonuna ya da şubat ayının ilk haftasına kadar tamamlanmasının beklendiğini belirtti.

Kıbrıslı Rum Lider Nikos Hristodulis’in basında yer alan sağlık ve ekonomi alanındaki önerileriyle ilgili bir soru üzerine Erhürman, “Kıbrıslı Rum Liderin sağlık alanında yapmayı düşündüğü şeyin tek taraflı bir şey olduğu basında yer aldı. Tek taraflı yapılacak bir şeyler için onaya gerek yoktur. Tek taraflı olarak Kıbrıslı Türklere bir takım olanaklar sağlanacaksa, benim onayıma zaten gerek yok" dedi.

Erhürman, ekonomiyle ilgili önerinin, Rum lider tarafından sunulan ve alt maddelerle birlikte 10'dan fazla unsura ulaşan Güven Yaratıcı Önlemler Paketi'nde yer alan Yeşil Hat Ticaret Tüzüğüyle bağlantılı bir talep olduğunu belirtti.

Erhürman, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bizim sunduğumuz 10 maddelik öneride Yeşil Hat Tüzüğü üzerinden ticareti engelleyen bazı uygulamalar var. Bunların kaldırılmasını ve Yeşil Hat Tüzüğü’nün aynen olduğu şekilde uygulanmasını talep etmiştik. Kıbrıslı Rum Liderin, bir sonraki toplantıda getirdiği öneriler arasında ise şu vardı: ‘Güney’den Kuzey’e gelecek mallarda katma değer vergisi almayın.’ Biz zaten kendi gönderdiğimiz mallardan katma değer vergisi almıyoruz. Ancak o mallar oraya gittiğinde Kıbrıs Rum Yönetimi, bizim gönderdiğimiz mallardan katma değer vergisi alıyor. Biz gönderdiğimiz mallardan katma değer vergisi almazken, onlar alıyor.”

Yeşil Hat Tüzüğü ve halen yürürlüğe girmeyen Doğrudan Ticaret Tüzüğü’ne değinen Erhürman, Kıbrıslı Türk ekonomisi ile Kıbrıs Rum ekonomisi arasında bir fark olduğunu belirterek, “Bu maalesef bizim aleyhimizde.” dedi.

“Biz, kendi ürettiğimiz mallardan KDV alırken, Güney’den gelen mallardan KDV almama gibi bir durumla karşı karşıya kalacağız. Bu tuhaf bir şey.” diyen Erhürman, ayrıca kendi üreticileri rekabette geriye çekmiş olacaklarını dile getirdi.

Erhürman, şöyle devam etti:

“Bunun en doğru yolu şudur: Nasıl ki biz oraya ihracat yaparken gönderdiğimiz maldan KDV almıyoruz. Kendisinin de bu tarafa geçen malından KDV almamasıdır. Biz gönderdiğimiz mallardan almıyoruz zaten… Siz de almazsanız geriye kalan koşullar eşitlenmiş olur. Hristodulidis, basında okuduğum kadarıyla ‘Erhürman henüz onay vermedi’ diyor. Evet, bu konuya onay vermedim. Çünkü bu mesele, Yeşil Hat Tüzüğü ile Doğrudan Ticaret Tüzüğü’nün mantığını değiştirmesinin yanı sıra, şu anda eşitsiz bir uygulama yaratarak bizim üreticimizi rafta Güney’den gelen ürünler karşısında haksız bir rekabetle karşı karşıya bırakacak bir durumdur.”

“Geçiş noktaları konusunda yeni ve yapıcı öneriler getirdik... Onay bekliyoruz"

Esas hedefin çözüm olduğunun yineleyen Erhüman, Kıbrıs Türk halkının çözüm iradesine bağlı bir şekilde görüşmeye devam ettiklerini dile getirdi. Erhürman, çözüme giden yolda “çözüm iklimi” denilen şeyi oluşturacak adımları atmalarının, iki tarafta da güveni arttıracağını ifade etti.

Rum tarafının Kiracıköy ve Eğlence arasındaki kısımda istediği geçiş noktasının Türk tarafı için önemli olmadığını ancak empati yaptıkları için öneriyi ciddiye aldıklarını dile getiren Erhürman, Türk tarafının yeni ve yapıcı öneriler getirdiğini, Haspolat ve Akıncılar’da geçiş noktası açılmasının önerildiğini ve Rum Lider Hristodulidis’ten onay beklendiğini kaydetti.

Kıbrıs Sorununun çözümü için son 5 yılda ilerleme sağlanamadığını belirten Erhürman, uzun süren kopukluk ve iki halk arasındaki güvensizliğin giderilmesi için Güven Yaratıcı Önlemler konusunda, kapılarda ve diğer konularda adımların atılması gerektiğini dile getirdi.

Güven artırıcı önlemler kapsamında geçiş noktalarının önemine dikkat çeken Erhürman, iki toplum arasındaki temasın, güvenin ve iletişimin artırılmasının çözüm sürecine katkı sağlayacağını ifade etti.