Yirminci yüzyıl sonu itibarıyla yaşanan büyük altüst oluşlar ve İki Kutuplu Dünya’nın sona ermesiyle başlayan yeni dönemin, geniş ‘özgürlükler’ ve ‘gelişmiş demokrasiler’le bezeneceği beklentisi yüksekti. Başlangıçta bu yönde olumlu adımların atılması bu beklentiyi daha da artırdı. Ancak yirmi birinci yüzyılın ilk çeyreği sona ererken gelinen noktada gelişmeler beklenildiği gibi olmadı; aksine, ‘özgürlükler’in kısıtlandığı, Batı demokrasileri dâhil ‘demokratik rejimler’in giderek daha baskıcı bir hâl aldığı, uluslararası sistemin güvencesi hukukun, kurum ve kuruluşların büyük ölçüde işlevini yitirdiği, değerler ve ilkelerin göz ardı edildiği, destursuz gücün ve de otoriter/despotik liderlerin ön aldığı ürkütücü bir tablo ortaya çıktı. Arkası önü çok konuşulan/yazılan/tartışılan ve de konuşulmaya/yazılmaya/tartışılmaya devam eden, başta uğruna büyük mücadeleler verilen, ağır bedeller ödenen ‘özgürlük’ ve ‘demokrasi’ yarasıyla malûl bu kaotik süreç halen sürüyor ve de ‘tarihin meleği’ dehşetten açılmış gözleriyle bu tabloyu izliyor.

Geçtiğimiz ay ‘Ceza Muhakemeleri Usulü (değişiklik) Yasası’nın mecliste kabulüyle başlayan, özellikle ‘basın ve ifade özgürlüğü’ ve ‘masumiyet karinesi’ çerçevesinde süren tartışmalar; kavram, değer ve temel hak olarak ‘özgürlük’ü bizim küçük dünyamızda da ön plana çıkardı. Yoğun tartışmalar, eleştiriler ve talepler ışığında Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ‘’sanıkların adil haklarını korumak’’ adına ‘’masumiyet karinesi’’nin zedelenmemesi ve ‘’basın/ifade özgürlüğüne yönelik ölçüsüz hapis cezası risklerinin ortadan kaldırılması’’ amacıyla söz konusu yasa tasarısını yeniden görüşülmek üzere geri iade etti. Hükümet, sadece ‘’ilgili hapislik maddesini para cezasına çevirerek’’ tasarıyı aynen meclise sundu ve sonuçta yasa kabul edildi. Ancak ifade özgürlüğünün baskı altına alındığı, haber alma özgürlüğüne ve gazeteciliğe pranga vurulduğu, ‘masumiyet karinesi’ ilkesinin korunması adına suçluların gizlendiğine/gizleneceğine dair suçlamalar/eleştiriler/tartışmalar, özellikle ‘ifade özgürlüğü’ ve ‘masumiyet karinesi’ kapsamında devam etti. Durum bu olunca, özgürlüğün hem temel ‘hak’ hem de ‘sorumluluk’ olarak sınırlarının ne olduğu/olması gerektiğinin çok boyutlu (hukuki, siyasi, ahlâki..) olarak irdelenmesi, içinin doldurulması bir zorunluluk halini aldı.  

İşte özgür bir platform olarak Gaile bu ayki sorusunu bu gelişmelerden hareketle belirledi. Özgürlüğün sadece ‘sahip olunan’ değil ‘korunması’ gereken vazgeçilmez ilke/değer olduğu ve tam da bu nedenle, hayatın bütün alanları için geçerli olmak üzere sadece namütenahi ‘hak’ talebi değil yerine getirilmesi gereken ‘sorumluluk’ olarak da sınırlarının nereye kadar ve kapsamının ne olması gerektiği inancıyla, bunu ‘’ifade özgürlüğünün sınırlandırılması; gazetecilerin, akademisyenlerin, sanatçıların, yazarların, araştırmacıların ve yurttaşların düşünme, yaratma, üretme, eleştirme ve kamusal alana katılma biçimlerini nasıl dönüştürüyor’’ sorusu üzerinden başta hukukçular olmak üzere farklı alanlara mensup isimlere sordu, dikkate değer yanıtlar aldı. İlgiyle okunacağını ümit ediyoruz.

Gaile araya uzun tatil girmesi nedeniyle bu ay gecikmeli olarak yayınlanıyor. Bunun için bir özür borcumuz var, diliyoruz.

Yeni sayılarda buluşmak üzere. 

Gaile Yayın Kurulu:

Ahmet Güneyli

Aliye Özsoylu

Emel Kaya

Hakan Karahasan

Hakkı Yücel

Münevver Özgür Özersay

Yılmaz Akgünlü

Ağ Editörü ve Kapak Tasarımı: Hüseyin Özbarışcı

Kapak Görseli: Kapakta kullanılan görselin kaynağına tüm aramalara rağmen ulaşılamamıştır. Görselin üreticisine ulaşılması halinde gerekli atıf memnuniyetle yapılacaktır.

Editörün Notu Görseli için Kaynak: https://visualcontent.digital/

Yayıncı: yeniduzen.com

Email: [email protected]