İran’da para birimi riyalin rekor düzeyde değer kaybetmesinin ardından başkent Tahran’daki tarihi kapalı çarşı esnafının 28 Aralık’ta başlattığı protestolar 13’ünci gününde kitleselleşerek 11 kent ve 31 vilayete yayılmış durumda.

İnsan Hakları Aktivist Haber Ajansı, protestoların başlamasından bu yana geçen sürede en az 45 kişinin hayatını kaybettiğini açıklarken bunların 43’ünün protestocu, ikisinin ise güvenlik güçleri mensubu olduğunu bildirdi, gösterilerde 2 binden fazla kişi de tutuklandı. Son olarak önceki gün başkent Tahran’ın batısındaki Melerd kentinde polis memuru olan Şahin Dehgan, bıçaklanarak öldürüldü.

Türkler sokağa inmedi

Yerel kaynaklara göre İran Türklerinin çoğunluğunu oluşturduğu Doğu Azerbaycan, Batı Azerbaycan, Erdebil ve Zencan eyaletlerinde protestolara katılım yüksek değil. Bununla birlikte ülkede devam eden protestoların, 2009 Cumhurbaşkanlığı Seçimi ve 2022’de Mahsa Amini’nin ölümü sonrası başlayan gösterilere kıyasla daha az kalabalık olduğuna dikkat çekiliyor.

Diğer yandan ülkenin ekonomi yönetiminden memnun olmayan ve geçim sıkıntısı yaşayan herkesin rejim karşıtı olmadığını vurgulayan uzmanlar, birçok insanın rejim karşıtlarıyla birlikte görünmemek için gösterilere katılmadığını ifade ediyor.

Pezeşkiyan sağduyulu

En başından bu yana protestolara karşı ‘anlayışlı ve empatik’ bir bakış açısıyla yaklaşan İran Cumhurbaşkanı Mesut Pezeşkiyan, son açıklamasında silahlı yağmacılarla barışçıl göstericiler arasında ayrım yapılması gerektiğini söyledi. Pezeşkiyan’ın güvenlik güçlerine aşırı sert müdahale edilmemesi yönünde emir verdiği de belirtildi. İran Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Muhsini Ejei ise ABD ve İsrail’i ülkede kaos yaratmakla suçladı.

Bu arada dün akşam saatlerinde ülke genelinde internet ve telefon erişimine kısıtlama getirildiği kaydedildi.

Graham: Trump sizi de öldürecek

ABD Başkanı Donald Trump, İran’daki protestolara ilişkin açıklamalarında protestocuların öldürülmesi halinde Washington’un devreye gireceğini ve İran’ı çok sert vuracağını söylemesinin ardından Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham da Tahran yönetimini hedef aldı. Protestoculara yönelik baskıların devam etmesi halinde ABD Başkanı Trump’ın İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’i öldüreceği uyarısında bulundu. Graham, Fox News’e verdiği röportajda, “Hameney’e sesleniyorum: Daha iyi bir yaşam isteyen halkınızı öldürmeye devam ederseniz, Donald Trump da sizi öldürecek” diye konuştu.