Sanayi Odası'nın basın toplantısındaydım.

Siyasi partilere, daha doğrusu 6 Aralık sonrasında hükümet sorumluluğunu üstlenecek olanlara yol gösterecek bir program hazırlamışlar.

“Sanayi ve Üretim Temelli Ekonomik Dönüşüm Programı...”

Önemli bir çalışma.

"22 üretim sektöründe 850 firma faaliyet gösteriyor" dediler.
20 bin çalışan olduğu söylendi.

Doğrusu 850 işletmeye göre bu rakam bana çok az geldi.
Üretimden ne kadar uzaklaştığımızı gösteriyor aslında.

***
Bir başka veri çok daha çarpıcı...

İhracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 4,95'e gerilemiş!
Yani ülkeye giren her 100 dolarlık ithalata karşılık yalnızca 4,95 dolarlık ihracat yapabiliyoruz.

2024'te yüzde 6,11 olan bu oran, 2025'te daha da gerilemiş.

Diğer ada ekonomilerinde ise yüzde 35-40 seviyelerinde...

Aradaki uçuruma bakar mısınız?

Tümüyle dışarıya bağımlıyız yani...
Sanayinin toplam ekonomik üretim içindeki payı da 2017'de yüzde 9,7 iken 2024'te yüzde 6,7'ye düşmüş.

Üretimden uzaklaşıyoruz giderek...

Yıllardır Kıbrıs'ın kuzeyine yönelik hazırlanan “ekonomik programlar” için gerim gerim gerinenler bu tabloya iyi baksınlar!

Çünkü o programlar da dışarıdan geliyor.
Dayatılıyor!
Ekonomik programımız bile dışa bağımlı yani...

Oysa 80'lerde çok güçlü bir sanayisi vardı bu ülkenin.
Nereden nereye...

***
Sanayi Odası Başkanı Ali Kamacıoğlu'nun verdiği bir başka rakam da düşündürücü.

“Sanayi bölgelerindeki işletmelerin yalnızca yüzde 17'si sanayi tesisi...”

Adı sanayi bölgesi, kendisi değil!
Üretim alanlarını bile üretime ayıramamışız.

***
Sanayici "koruma" istiyor.
Ama yalnızca ithalata fon koyarak değil...
Kimi sektöre enerji desteği, kimine farklı teşvikler...
Uzun vadeli, uygun faizli krediler...
Üretim maliyetlerinin azaltılması, finansmana erişim, kamu alımlarında yerli ürüne öncelik...

Programda ilk 100 gün için somut öneriler var.
Sanayi Koordinasyon Kurulu, özel elektrik tarifesi, Kalkınma Bankası kredileri, üretici fiyat endeksi...

Siyasi partilerin ciddiyetle değerlendirmesi gereken öneriler bunlar.

***
En ilginç çıkışlardan biri Yeşil Hat Ticareti üzerineydi.

“İki yönlü ticarete de hazırız” dedi Sanayi Odası Başkanı Ali Kamacıoğlu.
Yani güneyde üretilenler de kuzeye geçebilsin.

İddialı!
Kendine güvenen bir yaklaşım.

Keşke etle başlasa bu karşılıklı ticaret...

Hem tüketici kazansa hem üretici gerçek rekabetle yüzleşse.

***
Kamacıoğlu, 6 Aralık sonrasında toplumsal direnç ve dayanışma gerektiğini söylüyor.
Ciddi tasarruf istiyor.
Hatta iki yıl boyunca kamuya yeni istihdam yapmayacak bir siyasi irade bekliyor.

Maliye'nin borçlanmadan, kendi geliri kadar harcayarak yönetilmesini savunuyor.

Ama insan sormadan da edemiyor...
Son beş yılda Maliye'nin içi boşaltılırken neredeydiniz?

Haksızlık etmeyelim elbette...
Sanayiciler zaman zaman esnafla birlikte sokağa da indi, eylem de yaptı.
Ama devamı gelmedi.

***
Şimdi önümüzde önemli bir eşik var.

Sanayi Odası'nın hazırladığı program yalnızca siyasi partilere değil, sanayicilere de sorumluluk yüklüyor.
Çünkü üretim ekonomisi yalnızca hükümet programlarına yazılarak kurulmaz.

Siyasi irade kadar toplumsal irade de gerekiyor.
Bu ülkenin artık yeni bir ekonomik programa değil, yeni bir ekonomik akla ihtiyacı var.
En önemlisi de...
Üretime!