KKTC'de, Mart ayında aylık enflasyon yüzde 2.18,  geçen yıl Mart ayından, bu yıl Mart ayına kadarki yıllık enflasyon oranı ise, yüzde 37.40 olarak gerçekleşti.

2026 yılının, ilk 3 aylık toplam enflasyon oranı, yani ilk çeyrek enflasyonu, yüzde 7,07’ye ulaştı. Bu oran , Nisan ayı sonunda, Kamu çalışanları ve tüm emeklilerin maaşlarına artış olarak yansıyacaktır. Ayrıca, asgari ücrete de bu düzeyde artış olması beklenmektedir. Ancak, Gelecek 9 ay için artış verilmeyeceğinden dolayı, yapılacak zamlardan dolayı, bu artış çok yetersiz olacaktır.

Ana harcama grupları itibariyle bir önceki aya göre en yüksek artış  %6.89 ile Ulaştırma ana grubunda gerçekleşmiştir. En yüksek artış gösteren diğer 3 grup olan Lokanta ve Oteller ana grubunda %4.33, Alkollü İçecekler ve Tütün ana grubunda %3.37, Gıda ve Alkolsüz İçecekler ana grubunda %3.23 artış gerçekleşmiştir. Bunları diğer ana gruplar takip etmiştir.

Öte yandan, Mart ayında özellikle Euro ve sterlin  kurlarının aylık ortalamalarının şubat ayına göre biraz düştüğünü görüyoruz. Muhtemelen, enflasyon endeksinde bulunan ve dövizle fiyatlanan mal ve hizmetlerin fiyatlarında geçen aya göre görülen bir miktar düşüşler buna bağlı olarak yaşanmıştır diye düşünüyorum. (kira, araba satışları, uçak bileti, tatil turları, özel hastane ameliyat ücreti v.b)

Bu durum, enflasyon oranının daha da artmasını engellemiştir. Önümüzdeki aylarda, yansıyacak zamlarla enflasyon oranlarının daha da  artacağını düşünüyorum. Ama, tekrarda yarar vardır.11 yıldır yenilenmeyen enflasyon endeksi ve sepetinin süratle yenilenmesi gerekmektedir.

Türkiye’de ise, resmi rakamlara göre, Mart  ayı enflasyon oranı yüzde 1.94, yıllık  enflasyon oranı ise yüzde 30,87 olarak gerçekleşti. 3 aylık enflasyon oranı da yüzde 10,04 oldu.

Mart ayında akaryakıta yapılan okkalı zamların  önemli kısmı Mart ayı enflasyon endeksine etki etmiştir. Bir kısmı da Nisan ayına etki edecektir. Ayrıca, akaryakıtın endeks içerisindeki ağırlığının dışında, özellikle taşımacılık, tarım, sanayi, gıda ve diğer sektörlerde ve elektrikte yapılacak zamları da tetikleyecektir.

Önümüzdeki günlerde elektriğe yapılacak zam, yeni bir zam furyasına yol açacaktır. Bu bağlamda, Hükümet, elektrikte ne kadar zam yapmamaya direnecek? Merak ediyorum doğrusu.

Pahalılığı azaltmak için, Hükümet, yapmayı planladığı elektrik zamlarını halka daha  az yansıtmalı, yapılacak elektrik zamlarının hiç değilse bir kısmı, vatandaşa ve piyasaya ağır yük getirmeden, Maliye Bakanlığı tarafından karşılanmalıdır. Ancak, Maliye’nin böyle bir gücü olmadığını da görüyoruz.

Hatırlanacağı üzere, Hükümet,  bu yılın ilk 3 aylık hayat pahalılığını, daha düşük oranlı olacağı için maaşlara yansıtılacağını, geriye kalan 9 aylık hayat pahalılığı ödeneğinin ise, Ocak 2027’ye kadar dondurulacağını açıklamış ve bu amaçla yasa gücünde kararname çıkarmıştı.

Bu durum, ülkede büyük tepkilere yol açmış ve CTP ile sendikalar, YGK’nin iptali ve yürütmenin durdurulması talebiyle Anayasa Mahkemesine başvuru yapmıştır.

Bu bağlamda, 6 Nisan da (Bugün) sendikalar bu adımı protesto etmek için genel grev kararı almış ve Meclis önünde miting düzenleyecektir. Hukuk otoritelerine göre, Hükümet’in yasa gücündeki kararnamesinin, Meclis’in açık olması ve bu konuda  yasa yapılması gerektiğinden dolayı, mahkeme tarafından iptal edilmesi beklenmektedir.

Bundan dolayı, Hükümet, bahse konu HP'nin 9 ay durdurulmasını, bugün  yasa yaparak gerçekleştirmek isteyecektir. Bu yüzden, Meclis in hem içinde hem de dışında tansiyonun yükselmesi beklenmektedir.

9 ay boyunca maaşlara hayat pahalılığı  artışı yapılmayacağı için, çalışanların,  emeklilerin ve asgari ücretlilerin maaşlarında kayıplar yaşanacaktır. Satın alma gücünün düşmesi, talebi daraltacak, tüketimi azaltacaktır. Gelecek olan zamların etkisiyle, ülkemiz daha da pahalılaşacak ve tüketimin güneye kayması hızlanacaktır.

Temennim, Savaşın erken zamanda bitip de petrol fiyatlarının inmesi ve döviz kurlarının dengeli bir seyir izlemesidir. Aksi halde, halkın ve sektörlerin ekonomik kayıpları artacaktır.

Maaş, emekli maaşları ve asgari ücret, pahalılık nedeniyle kısa sürede erimekte, çalışanların satın alma gücü düşmekte, borçları artmakta ve  günden güne fakirleşmektedirler. Yoksulluk sınırının 200 bin TL’yi geçmesi de bunu işaret etmektedir. Bu bağlamda, Hükümet’ in hayat pahalılığını dondurma niyetinden vazgeçmesi ve erken seçim kararı alması, atacağı  en doğru adım olacaktır.