Anne babaların bana en sık yönelttiği sorulardan biri şu oluyor: “Hocam, bebeğimin ilk dişi çıktı. Şimdi ne yapmalıyım? Macunsuz mu fırçalayayım, florürsüz macun mu kullanayım, yoksa florürlü macun zararlı mı?”Bu soruların bu kadar sık sorulması aslında oldukça sevindirici. Çünkü aileler artık çocuklarının ağız ve diş sağlığı konusunda daha bilinçli hareket etmek istiyor. Ancak sosyal medyada dolaşan bilgi kirliliği nedeniyle doğru bilgiye ulaşmak her zaman kolay olmuyor.

Öncelikle en önemli noktayı vurgulamak isterim: Diş bakımı ilk diş sürdüğü gün başlar. “Nasıl olsa süt dişi, dökülecek” düşüncesi son derece yanlıştır. Süt dişleri yalnızca çocuğun beslenmesini sağlamakla kalmaz; konuşma gelişimi, çene büyümesi, estetik görünüm ve alttan gelecek daimi dişlerin sağlıklı sürmesi açısından da kritik bir görev üstlenir.

Peki ilk diş çıktıktan sonra nasıl bir bakım uygulanmalıdır?

Güncel bilimsel veriler ve çocuk diş hekimliği kılavuzları, ilk dişten itibaren florürlü diş macunu kullanılmasını önermektedir. Burada önemli olan nokta, kullanılan macunun miktarıdır.Doğru miktarda kullanıldığında florür, diş minesini güçlendirerek çürüğe karşı koruma sağlar. Özellikle erken çocukluk çağı çürüklerinin önlenmesinde en etkili yöntemlerden biri düzenli florürlü diş macunu kullanımıdır.0-3 yaş arasındaki çocuklarda yaklaşık bir pirinç tanesi kadar, 3-6 yaş arasında ise bir bezelye tanesi kadar florürlü diş macunu yeterlidir. Daha fazla macun kullanmak daha fazla koruma sağlamaz; önemli olan doğru miktar ve düzenli fırçalamadır.

Peki neden florür konusunda bu kadar tartışma yaşanıyor?

Bunun temel nedeni internette dolaşan bilimsel dayanağı olmayan paylaşımlardır. Elbette her madde gibi florürün de aşırı miktarda alınması doğru değildir. Ancak diş fırçasına sürülen pirinç tanesi kadar bir miktar ile düzenli fırçalama, çocuk diş hekimliği açısından güvenli kabul edilmektedir. Bugün dünyanın birçok saygın çocuk diş hekimliği kuruluşu da aynı öneriyi yapmaktadır.Diğer taraftan “macunsuz fırçalama yeterlidir” düşüncesi de eksik bir yaklaşımdır. Macunsuz fırçalama diş yüzeyindeki plakları temizlemeye yardımcı olur; ancak çürüğe karşı florürün sağladığı koruyucu etkiyi sunamaz. Özellikle biberon çürüğü riski bulunan veya sık karbonhidrat tüketen çocuklarda bu koruyucu etki büyük önem taşır.

Bir diğer yanlış inanış ise “florürsüz macun daha sağlıklıdır” düşüncesidir. Florürsüz macunlar temizlik hissi sağlayabilir ancak çürük oluşumunu önleme konusunda florürlü macun kadar etkili değildir. Bu nedenle rutin kullanımda ilk tercih florürlü çocuk diş macunları olmalıdır.Elbette yalnızca diş macunu kullanmak tek başına yeterli değildir. Fırçalama mutlaka ebeveyn kontrolünde yapılmalıdır. Özellikle okul öncesi dönemde çocukların el becerileri henüz yeterince gelişmediği için etkin temizlik sağlayamazlar. Bu nedenle ebeveynler çocuklarının dişlerini sabah kahvaltısından sonra ve gece yatmadan önce olmak üzere günde iki kez fırçalamalıdır.Gece fırçalamanın ayrı bir önemi vardır. Uyku sırasında tükürük akışı azaldığından ağız içerisindeki bakteriler daha kolay çoğalır ve çürük oluşumu hızlanabilir. Bu nedenle gece son beslenmeden sonra dişlerin mutlaka temizlenmesi gerekir. Özellikle gece biberonla süt veya meyve suyu verilmesi, erken çocukluk çağı çürüklerinin en önemli nedenlerinden biridir.Ayrıca bebeğin ilk doğum gününe kadar ilk diş hekimi muayenesinin yapılmasını öneriyorum. Bu ziyaret yalnızca dişlere bakmak için değil; doğru beslenme alışkanlıklarını konuşmak, emzik ve biberon kullanımı hakkında bilgi vermek ve aileyi koruyucu diş hekimliği konusunda bilinçlendirmek için de önemli bir fırsattır.

Unutmayalım ki diş çürüğü önlenebilir bir hastalıktır. Erken yaşta kazanılan doğru alışkanlıklar, çocuklarımızın ilerleyen yıllarda daha sağlıklı dişlere sahip olmasını sağlayacaktır. Çocuklarımızın ağız bakımını bir zorunluluk değil, günlük yaşamın doğal bir parçası haline getirebilirsek onlara vereceğimiz en değerli hediyelerden birini sunmuş oluruz.Sağlıklı gülüşler, ilk dişle birlikte başlar. O ilk diş, aslında bir ömür sürecek ağız ve diş sağlığının da ilk adımıdır.