Agros…
Türkçe, Ağros… 

-*-*-

Troodos Dağları üzerinde bin 100 metre rakımda, yüksek dağlar arasında amfiteatr şeklinde bir yerleşim yeri… Köy, hem Lefkoşa, hem de Limasol’a yaklaşık 1 saat uzaklıkta… Limasol’a bağlı… 

-*-*-

Wikipedia’ya göre Troodos Meydanı'na 20 dakika ve Larnaka ile Baf uluslararası havaalanlarına 80 dakika uzaklıkta…

-*-*-

Efsaneye göre, Bizans döneminde Anadolu’dan gelen 40 keşiş, Meryem Ana ikonasını yanlarında taşıyarak Kıbrıs'a gelmişler… 

-*-*-

Bugün Agros'un bulunduğu bölgeye yerleşmişler ve bir mağarada kalmışlar. Anadolu’da bıraktıkları manastırın adını taşıyan Megalos Agros Manastırı adını verdikleri yeni bir manastır inşa etmişler.

-*-*-

9 Temmuz 1821 olaylarından sonra Kiti Metropolitliği Eksarhı Agros'a sığınmış. 
Özellikle Agros Manastırı'nın mülkünün yönetimini üstlenmiş… 

-*-*-

Ancak daha sonra eksarh Kykkos Manastırı'na sığınmaya karar vermiş. 

-*-*-

Manastırın kapalı olduğunu görenler, eksarh hakkında bilgi sahibi olduğunu söylemeyi reddeden Agros vergi tahsildarı Constantinos Kemitzis'e saldırmış. 

-*-*-

Bir iddiaya göre, bir grup Osmanlı (Türk), Constantinos Kemitzis'e işkence yapmışlar ve sonunda bir uçurumdan aşağı atarak öldürmüşler… 

-*-*-

Petros Papapolyviou'nun araştırmasına göre, 1897 Yunan-Türk Savaşı'nda Agros'tan üç kişi gönüllü olarak savaşa katılmış… 

-*-*-

Ve tabii ki bu köyün “Yunan milliyetçiliği”nin geçmişi de böylece anlaşılmış oluyor… 

-*-*-

Agros'tan bazı kişiler Balkan Savaşlarına ve ardından I. Dünya Savaşı'na da katılmış… 

-*-*-

1950’lerin başındaki genel plebisit yani referandum öncesinde; 25 Mart 1921'de rahipler, öğretmenler, Toprak Komitesi ve Okul Komitesi “Enosis”in ilk imzasını bu köyde atmış… 

-*-*-

İngiliz Sömürge Yönetimi 1930’ların başında vergileri artırmış… Bu arada artık ayyuka çıkan Enosis taleplerini de hep reddetmiş… 

-*-*-

Bunun üzerine mali sıkıntı yaşanınca, 1931 isyanı gerçeklemiş… 

-*-*-

Ayaklanma sırasında Rum protestocular hükümet binasını yakmış ve İngilizler ateş açarak karşılık vermiş. 

-*-*-

İngilizlerin açtığı ateşle ilk ölen Agros'un hemen yanındaki Agios Theodoros köyünden 17 yaşındaki Onoufrios Clerides olmuş… 

-*-*-

Kıbrıs Cumhuriyeti'nin eski Cumhurbaşkanı Glafkos Clerides’in babası Ioannis Clerides de Agros’ludur… 

-*-*-

Agros, Ethniki Organosis Kyprion Agoniston’un yani maşhur EOKA örgütünün İngiliz yönetimine karşı yürüttüğü mücadelenin en önemli merkezlerinden biriydi… 

-*-*-

Silahlı mücadelelerin başlangıcından itibaren Agros, Pitsilia bölgesinin komuta merkeziydi. Grivas’tan sonra EOKA’nın ikinci kumandanı Gregoris Afxentiou, Agros'tan tüm Trodos bölgesindeki gerilla savaşçılarını ya da teröristleri yönetti.

-*-*-

İngilizler, Kıbrıs'taki ilk sokağa çıkma yasağını 17 Ağustos 1955'te Agros'ta uyguladı… Son sokağa çıkma yasağı da 22 Ocak 1959'da Agros ve Agridia'da, bu iki yerleşim yerinin kadınlarının İngiliz askerlerine taş atması üzerine uygulandı. 

-*-*-

1974'te Türkiye'nin Kıbrıs'a müdahalesi sırasında Agros'tan beş kişi hayatını kaybetti.

-*-*-

Ve gül… 
Agros gülleri ile ünlü bir köy… 
1910’lardan beri örgütlü – kooperatifli gül üretiyorlar… 

-*-*- 

Agros gül suyu, bir kazan ve su dolu bir fıçıdan oluşan bir damıtma cihazının kullanılmasını gerektirir. Her 1 kg gül için yaklaşık yarım kg su eklenir. Bu işlemde kullanılan her 1 kg gülden 2 kg (4 lb) gül suyu elde edilir.

-*-*-

Gülden yapılan tatlılar, mesela gül paluzesi ve sucuğu yanında cevizli, kavunlu ve üzümlü tatlılar da dahil olmak üzere 40 ile 50 çeşidi bulunan şuruptan yapılan tatlıları vardır ve bu konuda da örgütlü üretim ve pazarlama söz konusudur… 

-*-*-

Geleneksel Kıbrıs tuzlanmış ve tütsülenmiş etleri, özellikle chiromeri, lountza ve pastırma da Agros'ta üretilir ve hem ülke hem de Dünya çapında pazarlanır… 

-*-*-

Agros, suyuyla ünlüdür… Adı su markasıdır… 
Tarım turizmi yapılan çok önemli bir köydür…

-*-*-

Geleneksel karakterini ve adetlerini koruyor; bir karış toprak üretim için değerlendiriliyor ve gül yanında çok çeşitli meyve ve sebzeler yetiştiriyor.

-*-*-

Ve gül Festivali… 
Gelenekseldir… 
18 yıldan beri Mayıs’ın ortasındaki iki ayrı hafta sonu gerçekleştiriliyor… 

-*-*-

Dün oradaydık… 
Köyde hemen herkes, gönüllü olarak festivale yardımcı olur… 
Agros Topluluk Konseyi tarafından düzenlenir…

-*-*-

Agros ganimet değildir…
Agros işgal altında değildir…
Agrosulular, köylerini çok seviyor ve sahip çıkıyor… 
Çok mu milliyetçidirler?
Evet!
Beni kişi olarak huylandırıyor ama haklardır diyorum!

-*-*-

Bizde bir tek Agros yok be Tahsin abi!
Köylülerimizin tamamen sahip çıktığı; Agros gibi bakımlı, Agros gibi turizm adına da tarih adına da değerli kaç köyümüz kaldı be Tahsin Abi!

-*-*-

Demişsin ki, statüko çözümdür!
Haklısın!
Çaldınız, sizindir, yaşasın ganimet be Tahsin abi!