Kıbrıs Adası’nın en yakın komşusu Türkiye… 
Türkiye’yi ikinci sırada az farkla da olsa Suriye ve Lübnan takip ediyor… 

-*-*-

Kıbrıs’ın 70 km kuzeyinde Türkiye, 100 km doğusunda Suriye, 370 km güneyinde Mısır; kuzeybatıda 950 km uzaklıkta Yunanistan ve 170 km Güneydoğu'da Lübnan ve İsrail bulunuyor… 

-*-*-

İkinci komşumuz bayağı karışık!
Bölünmez bütünlük, parçalanma, ayrılma tartışmaları ve tabii ki ölümlerle dolu çatışmaları bitmek bilmiyor… 

-*-*-

Bu konuyu saatler süren okumalar, dinlemeler sonucunda bir miktar anlamaya çalıştım…
Bugünkü yazı da anladıklarımı, anlatma çabasıdır…

-*-*-

Suriye’de Beşar Esad’ın eski rejiminden sürgünde yaşayan üst düzey yetkililer, Alevilerin ağırlıkta olduğu kıyı bölgesinde bir isyan başlatmaya hazırlanıyor… 

-*-*-

Kıyı bölgelerinde geçtiğimiz yılın Mart ayında patlak veren ve siviller, hükümet askerleri ile Alevi savaşçılar da dahil olmak üzere binden fazla kişinin ölümüne yol açan ayaklanma biliniyor… 

-*-*-

2025 yılının Temmuz ayında, Suriye’nin güneyindeki Dürzilerin kalesi olan Süveyda’da da benzer bir çatışma yaşandı… 
Burada, Sünni aşiretler ile Dürzi milisler arasındaki çatışmaların ardından hükümet güçleri düzeni yeniden sağlamaya çalıştı… 
Yüzlerce Dürzi sivil hayatını kaybetti.
İsrail, Dürzileri, gayet açık bir şekilde destekliyor…

-*-*-

Yine geçtiğimiz yılın 10 Mart tarihinde Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) ulusal orduya entegre edilmesini öngören anlaşmaya rağmen, Kürtlerin ağırlıkta olduğu SDG ile hükümet güçleri arasında zaman zaman çatışmalar yaşanıyor, son günlerde bu çatışmaların arttığı veya şiddetlendiği biliniyor…  
SDG’ye de Amerika açıkça, İsrail biraz üstü örtülü şekilde destek veriyor… 
SDG’nin en ciddi “endişelisi” ise Türkiye!

-*-*-

Alevi, Dürzi ve Kürt azınlıklar “Suriye”den kopar – ayrılır mı?

-*-*-

Şöyle de bir iddia söz konusu, “… Esad rejiminin kalıntıları kaderlerini kabullenmedi ve bir şekilde geri dönüş planları yapıyor”… 

-*-*-

Suriye’de bir dönem çoğunluktaki Sünnilere hükmeden Alevi azınlık, devlet kurumlarının, özellikle de ordu ve güvenlik servislerinin dağıtılması sonrası zayıflatıldı. 
Yüz binlerce Alevi aile yoksulluğa sürüklendi. Özellikle emekliler bir yılı aşkın süredir maaşlarını alamıyor.

-*-*-

Bazı yorumlara göre, Aleviler arasında şiddetin yeniden ortaya çıkması sadece ideolojik ya da siyasi hırslar değil, yoksulluk, yoksullaşma, yoksullaştırılma…  

-*-*-

Aslında gayet nettir ki Suriye hali hazırda açık bir şekilde iç savaş yaşıyor… 
Kimi yoruma göre azınlıklar yeni hükümete meydan okuyacak kapasiteye sahip değil… Ancak Şam’daki yeni yönetim de onlara boyun eğdirecek güce sahip değil… 

-*-*-

İsrail’in yakın zamanda Somaliland’ı ayrılıkçı bir yapı olarak tanıması, benzer taktikleri Suriye’de de kullanabileceği ve mezhepsel hatlar boyunca parçalanmayı teşvik ederek devleti zayıflatmayı hedefleyebileceği yönündeki korkuları artırmış durumda… 

-*-*-

Haaa unutmadan, IŞİD’in yeniden canlanmasından ve İran etkisinin geri dönmesinden endişe edenler de yok değil… Bu endişelilerin en başında da Amerika var tabii ki!
(Ancak İran başka bir hikaye! Belki İran’ı da yarın yazarız…)

-*-*-

Anlayacağınız, bölge gerçekten karışık ve Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şaraa hükümeti, Suriye’nin birliğini ve toprak bütünlüğünü korumak adına “güçlü” değil!

-*-*-

Bu arada Türkiye Milli Savunma Bakanlığı, Şam yönetiminin talep etmesi halinde Türkiye'nin Halep konusunda gerekli desteği sağlayacağını açıkladı. Bakanlığın açıklamasında Türkiye'nin Suriye'de yaşanan gelişmeleri yakından takip ettiği vurgulandı ve "Suriye'nin birliği ve toprak bütünlüğü temelinde, terör örgütleriyle mücadelesini" desteklediği belirtildi.

-*-*-

Suriye'nin kuzeydoğusunda Suriye Demokratik Güçleri'nin (SDG) omurgasını oluşturan Kürt Halk Savunma Birlikleri (YPG) büyük oranda baskın durumda… 

-*-*-

Önemli bir askeri varlığı olduğu ileri sürülen (60 bin kişilik bir ordu) YPG'yi en çok destekleyen Amerika…  

-*-*-

Türkiye, YPG’yi milli güvenlik tehdidi olarak görüyor ve Şam yönetiminin ülkenin her yerinde egemenliğini tam olarak sağlaması ve kontrolü ele geçirmesi hedefine büyük destek sağlıyor.

-*-*-

Bölgede askeri varlığını sürdüren Türkiye, ABD ve diğer önde gelen Avrupalı ülkelerin güçlü itiraz ve tepkileri nedeniyle 2019'dan sonra YPG'ye karşı büyük çapta bir askeri operasyon düzenlemedi. 

-*-*-

8 Aralık 2024'te 61 yıllık Baas rejiminin yıkılmasıyla iktidara gelen yeni Şam yönetimi ile yakın ilişki kuran Türkiye, bu ülkenin kendi güvenliğini sağlayabilmesi için güvenlik ve askeri iş birliği desteği vermeye başladı.

-*-*-

İki ülkenin Ağustos 2025'te imzaladıkları askeri iş birliği anlaşması kapsamında Türkiye, yeni Suriye ordusuna terörle mücadeleyi de kapsayacak şekilde eğitim sağlamaya başladı.

-*-*-

BBC’ye göre Türkiye, son süreçte Suriye yönetimi ile yakın temasta kalmaya devam ediyor.

-*-*-

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, yeni yılın ilk günlerinde Paris'te bir araya geldi. Dışişleri Bakanı Fidan'ın üzerinde durduğu en önemli unsur ise SDG ile İsrail arasında sağlanan eşgüdüm konusu oldu.

-*-*-

Dışişleri Bakanı Fidan’a göre, SDG-Şam arasındaki gerilimin en önemli nedeni Tel Aviv'in politikaları…

-*-*-

Fidan, İsrail'in bölgede "böl-parçala-yut" mantığıyla hareket ettiğini, bunun kimseye yararı olmayan bir politika olduğunu da söyledi.

-*-*-

Türkiye, YPG'yi PKK'nın uzantısı olarak görüyor ve örgütün 12 Mayıs'ta aldığı silah bırakma kararına YPG'nin de uyması gerektiğini savunuyor.

-*-*-

YPG ise bu kararın kendisini bağlamadığını kaydediyor.

-*-*-

Süreci PKK lideri olarak İmralı Cezaevi'nden yürüten Abdullah Öcalan, aralık ayında gönderdiği mektupta Suriye Demokratik Güçleri'nin (SDG) 10 Mart mutabakatına uymasının önemine dikkat çekmişti.

-*-*-

Fidan, "Türkiye'de bir iklim var, İmralı’dan gelen mesajlar var. Onlara yazılan direkt mektuplar var, verilen talimatlar var. Buna direnen de bir akıl var" diyor… 

-*-*-

Suriye çok karışık!
İran galiba daha da karışık!
Endişeli miyiz?
Elbette olmalıyız!

-*-*-

Bizi ilgilendiriyor mu?
Ya da ne kadar ilgilendiriyor?
E Türkiye işin içinde, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin yakın dostu İsrail orada ve her yerde!
Şunun şurasında uzaklık da Yeşilırmak – Mağusa arası kadar!
İlgilendiriyor tabii ki!