Ne yapıyoruz?
Bazı platformlardan film indiriyoruz?

-*-*-

Bu da ne?

-*-*-

Şimdi efendim, Youtube veya Netflix var ya!
Haaa var!

-*-*-

Aha o platformlarda “indir” diyorsunuz, istediğiniz film mesela yeni iPad’inize iniyor; siz de uçağa binip de mesela Malta’dan Larnaka’ya gelirken, Deniz Göktaş’ı izleyip, kahkahalarla gülüyorsunuz!

-*-*-

Tabii sonra ne oluyor?

-*-*-

Sonra, bu Deniz Göktaş sizi çok güldürdüğü için tutuklanırken, siz de iPad’inizi ve kulaklıklarınızı, “iniş sırasında kullanmak yasak, koltuk cebine koyunuz” diye uyaranlara uyup, öyle yapıyorsunuz ve sonra da orada unutup gidiyorsunuz!

-*-*-

90 + 5’te gol yemek değil midir bu?

-*-*-

Hatta 90 + 10’da gol atıp, maçı uzatmalara taşıdım diye çılgınlar gibi sevinirken, VAR’ın ofsayt kararıdır!
Portekiz karşısında ne yazık ki Hırvatistan’a öyle oldu!
Üzüldüm, arada belirtmiş olayım!

-*-*-

Evet Deniz Göktaş güldürdüğü için hapse atıldı, ben de iPad2i uçakta unuttum!

-*-*-

Şimdi suç kimde?

-*-*-

Tabii ki Deniz Göktaş’ta!

-*-*-

O kadar güldürmeyecektin kardeşim!

-*-*-

Bak, güldürdün güldürdün, seni ters kelepçe ile içeri attılar; biz de iPad’i Emirates’e bıraktık!

-*-*-

Haaa, yazdık, yazdık, telefonlar açtık falan ama henüz bizim iPad’ten haber yok!

-*-*-

Otomatik bir e – mail yanıtı aldık, “bakıyoruz, size döneceğiz” diye ama ben iki gecedir uyuyamıyorum!

-*-*-

Bu arada belli ki Türkiye’yi yönetenler de Deniz Göktaş’tan dolayı uyuyamıyorlar ki çocuğu güldürdüğü için hapse tıktılar!

-*-*-

Güldürmeyecektin kardeşim!

-*-*-

Sana ne!

-*-*-

Şaka yapma!

-*-*-

Ciddi ol!

-*-*-

Ters kelepçeli komedyen!

-*-*-

Bir ülke ki, corruption dedikoduları zirvede – en üst zeviyede rüşvet dedikoduları konuşuluyor – “bütün pe.evenkler Kemalist’tir” diyen AKP’li kadın siyasetçi için “ifade özgürlüğü” deniyor ama bir komedyen çok güldürdüğü için hapiste!

-*-*-

Ve bize de diyorlar ki, bu ülke olmazsa, Rumlar sizi keser!

-*-*-

Komedyenden ve gülmekten, güldürmekten korkan bir ülke, eksik olsun be canım!

-*-*-

Çok yazık!

-*-*-

Yani tamam, beni aşırı güldürdü, iPad’i unutmama sebep oldu, kızgınım da; ters kelepçe ile hapse atmak nedir Allah aşkına?

-*-*-

Türkiye utanmalı!

Komedi, hiciv, satirik, diktatörlükler değerlendirmesi!

Komedyenden korkulur mu?
Komedyen, komiklik yaptığı için “içeri sokulur” mu?

-*-*-

Bakalım!

-*-*-

Hiciv nedir?
Hiciv, bazı sözlüklerde genellikle şu şekilde tanımlanır:
“… Kişi, kurum, toplum veya siyasi otoritenin kusurlarını, çelişkilerini ya da yanlışlarını mizah, ironi, alay ve abartı yoluyla eleştiren bir anlatım biçimi”… 

-*-*-

Denir ki, “… Hicvin amacı yalnızca güldürmek değildir. Asıl amacı düşündürmek, eleştirmek ve bazen de toplumsal değişime katkıda bulunmaktır.”

-*-*-

Mesela, “ne yapıyorsam halkım içindir; hep halkımı düşünüyorum" diyen bir siyasetçinin lüks içinde yaşaması ya da çok kısa sürede inanılmaz bir servet kazanmış olması ister yazıyla, ister karikatürle, ister stand up gösterisiyle anlatılıyorsa, bu bir hicivdir. 

-*-*-

Hiciv hakaret midir?
Hiciv, temel olarak fikirleri, davranışları veya kamusal uygulamaları mizahi bir dille eleştirirken; hakaret bir kişiyi aşağılamayı, onurunu veya saygınlığını zedelemeyi amaçlayan ifadeler içerir… 

-*-*-

Elbette her ülkede, belki de her yargıç bu konuda çok farklı “yargıya” da varabilir ancak uygulamada “hiciv – hakaret” sınırı çok net olmayabilir… 

-*-*-

Eğer ülke, demokratik – hukuk devletiyse, hiciv sadece güldürür!
Yönetenler de güler ve geçer!

-*-*-

Ama bir ülke mesela öteki yazımızda da belirttiğimiz gibi örneğin Türkiye gibiyse, hiciv, hapis sebebidir!

-*-*-

Osmanlı döneminde, hiciv sanatının en önemli ismi olarak kabul edilen Nef’i, IV. Murat tarafından idam ettirilmiştir… 

-*-*-

Olay bazı kaynaklarda şöyle anlatılır:
“… Nef'î, özellikle IV. Murad döneminde sarayda çok el üstünde tutulmuştur. Ancak hicivleri devlet adamları arasında büyük düşmanlıklar yaratmıştır. IV. Murad, bir gün saray bahçesinde Nef'î'nin Sihâm-ı Kazâ eserini okurken yakınına yıldırım düşmesi üzerine bunu uğursuzluk saymış ve şaire bir daha hiciv yazmamasını emretmiştir.”

-*-*-

“Nef'î söz vermiş olsa da duramamış ve Sadrazam Bayram Paşa’yı hedef alan çok ağır bir hiciv kaleme almıştır. Bu duruma öfkelenen Bayram Paşa'nın emri ve padişahın onayıyla 27 Ocak 1635 tarihinde saray kalfaları tarafından boğularak öldürülmüş ve cesedi İstanbul Boğazı’na atılmıştır.”

-*-*-

Sonuca gelecek olursak hiciv; güldürerek eleştirme sanatıdır.
Bazı kaynaklarda şu ifadeye rastlanabilir:
“İyi bir hiciv, insanları yalnızca güldürmekle kalmaz; aynı zamanda "Bu gerçekten neden böyle?" sorusunu sordurur…

-*-*-

Ve belli ki Türkiye’de şu andaki “yönetenler” bundan rahatsızdır!

-*-*-

Peki, “Satirik” ne demektir?
Satirik, hiciv içeren veya hiciv üslubuyla yazılmış ya da yapılmış anlamına gelen bir sıfattır. Kelime, Latince satira kökeninden gelir.

-*-*-

Başka bir deyişle; “Hiciv”, bir anlatım türü veya edebî/sanatsal yöntemdir. 
Satirik ise “hiciv özelliği taşıyan eser, üslup veya anlatımı ifade eder.”

-*-*-

Özetle, satirik, "hiciv niteliği taşıyan" demektir. Bir eser satirikse, mizahı yalnızca eğlendirmek için değil, aynı zamanda eleştirmek ve düşündürmek için kullanıyordur.

-*-*-

IV. Murat gibi sultanlar ve günümüzde de birçok diktatör, kesinlikle komedyenlerden ve hiciv sanatçılarından çekinir, çekinmiştir… 

-*-*-

Çünkü, hepsi çok iyi bilir ki mizah, en güçlü “otorite zayıflatıcı güç”tür! 

-*-*-

Türkiye’deki gibi otoriter yönetimler “görüntüde” ciddiyet, güç ve dokunulmazlık imajına dayanır. Haliyle Erdoğan gibi bir “lider”, komedyen tarafından “alay konusu” olursa, imajı zarar görebilir. 

-*-*-

Bir örnek daha verelim: Günümüzde komedyenlerin en ağır esprilerle eleştirdiği liderlerin başında Donald Trump gelir!
Trump, Amerika’nın değil, Türkiye’nin lideri olmuş olsaydı, şu anda en az 100 komedyen veya yazar ya da sanatçı Silivri’de yatıyor olacaktı!

-*-*-

Diktatörler ve çevresinde oluşan “yağcı tabaka” komedyenlerin temsil ettiği siyasi hiciv ve mizahtan kesinlikle çok çekinir… 

-*-*-

Ancak özelde komedyenler ve mizahçılar, genelde sanatçılar tutuklanmaya başlarsa, bu, aynı zamanda, o ülkedeki mevcut rejimin sonuna yaklaşıldığının da açık göstergesidir!