Kıbrıs’ta açılan yeni kapılar ve uzlaşılan yeni konular küçümsenmemelidir…
9 Kasım 2026’da, KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile Güney Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis, BM Kıbrıs Özel Temsilcisi Maria Angela Holguín'in katılımıyla Lefkoşa'da yaptıkları görüşmede, Kıbrıs'ta güven ortamını geliştirmek ve müzakerelerin yeniden başlamasına zemin hazırlamak amacıyla bir dizi konuda uzlaşmaya vardılar.
2017 Crans-Montana sürecinden sonra yaşanan durgunluğun ardından atılan adımlar, son derece önemlidir.Çok büyük olmasalar da , geleceğe dönük umut ışığı vermektedir.
Üzerinde uzlaşılan 7 temel konu aşağıdadır.
1. İki yeni sınır kapısının açılması: Akıncılar (Lurucina) – Lympia (Limya) geçiş noktası.Kambo (Kampos) – Karavostasi (Gemikonağı) geçiş noktası. İki kapının eş zamanlı açılması kararlaştırıldı. Ancak, henüz kesin açılış tarihi açıklanmadı.
2. Arşiv belgelerinin paylaşılması: İki taraf, Kültürel Miras Teknik Komitesi aracılığıyla tarihî arşiv belgelerini paylaşmayı kabul etti.
3. Çevre projelerinde iş birliği: Çevre Teknik Komitesi üzerinden ortak çevre projelerinin ilerletilmesi konusunda uzlaşıldı.
4. Imagine Projesi'nin yeniden başlatılması : İki toplumdan öğrencilerin bir araya gelerek barış, diyalog ve iş birliği kültürünü geliştirmesini amaçlayan iki toplumlu eğitim programı yeniden başlayacak.
5. Acil durumlar için ortak müdahale mekanizması: Yangın, doğal afet ve benzeri acil durumlarda iki tarafın hızlı koordinasyon sağlaması için bir mekanizma oluşturulacak.
6. Dini ve kültürel yapıların restorasyonu : Bazı Maronit kiliseleri restore edilecek.
Bir Ermeni manastırının restorasyonu gerçekleştirilecek.
7. BM Genel Sekreteri ile yeni üçlü görüşme: İki lider, BM Genel Sekreteri António Guterres ile önümüzdeki haftalarda yeni bir üçlü görüşme gerçekleştirme konusunda anlaştı.
Yapılan görüşmede önemli başlıklar gündeme gelmesine rağmen, şu konularda ise henüz anlaşma sağlanmadı:
1.Diğer iki sınır kapısı: Haspolat ve Athienou–Pyroi–Aglantzia güzergâhları.
2.Pile meselesi: Geçiş ve güvenlik düzenlemeleri.
3.Mayın temizliği: Ara bölgedeki mayınların temizlenmesi ve koordinasyon.
Haspolat dâhil gündemdeki diğer geçiş noktaları ve Pile konusunun, BM Genel Sekreteri'nin katılacağı bir sonraki üçlü görüşmede ele alınacağı belirtildi.
Gerçekleşen uzlaşma, iki toplum arasında güven artırıcı önlemler ve günlük yaşamı kolaylaştıracak iş birlikleri üzerinedir. Özellikle, iki yeni sınır kapısının açılması ve Imagine Projesi'nin yeniden başlaması somut adımlardır.Umarım, Kıbrıs sorununun siyasi çözümü konusunda da önümüzdeki dönemde uzlaşmaya varılır
Asıl önemli gelişme ise, Guterres'in katılacağı yeni üçlü görüşmenin önünün açılmasıdır. Bu görüşmede müzakerelerin hangi esaslar üzerinden ve hangi yöntemle yeniden başlayabileceği ele alınabilecek ve belki de Guterres’ in görev süresi dolmadan 5 artı 1 görüşme gerçekleşebilecektir.
Kıbrıs'ta yeni geçiş kapılarının açılması yönünde atılan adım, çok değerlidir.Bu kapılar hem iki toplum arasındaki ulaşımı kolaylaştıracak bir gelişme, hemde yıllardır karşılıklı güvensizliklerin, siyasi çıkmazların ve çözümsüzlüğün gölgesinde yaşayan Kıbrıs için yeni bir umut olmuştur.
İki liderin üzerinde uzlaştığı yeni geçiş noktaları, çevre, kültürel miras, eğitim ve acil durumlarda iş birliği gibi güven artırıcı önlemler, toplumsal karşılığı olan adımlardır. Çünkü Kıbrıs'ta barış, insanların günlük yaşamlarında hissedecekleri değişimlerle de mümkün olabilecektir.
Dokuz yıl boyunca yeni kapıların açılamamış olması, aslında adadaki siyasi güvensizliğin ve iletişim eksikliğinin ne kadar derin olduğunu da gösteriyor. Şimdi önemli olan, bu uzlaşının gecikmeden hayata geçirilmesidir.
Elbette, iki taraf arasındaki temel siyasi görüş ayrılıkları ortadan kalkmış değil. Kıbrıs sorununun çözümüne ilişkin esaslı konularda henüz ortak bir zemin bulunmuyor. Ancak, unutulmamalıdır ki, halklar arasındaki güven, küçük ama samimi adımlarla inşa edilir.
Yeni kapılar insanların bir noktadan diğerine geçmesini sağlarken, insanların zihinlerdeki duvarların da aşılmasına katkıda bulunmalıdır. Çocukların birlikte eğitim aldığı, kültürel mirasın ortaklaşa korunduğu, yangınlarda ve doğal afetlerde tarafların birbirine yardım ettiği bir ada, geleceğe dair daha güçlü bir umut taşıyacaktır.
İnsanlarımızın ihtiyaçlarına cevap verecek, hayatlarını kolaylaştıracak başka yeni kapılara da mutlaka gereksinim vardır.Açılan ve açılacak yeni kapılar ile üzerinde uzlaşılan konular ve güven yaratıcı önlemler, eğer karşılıklı anlayış ve siyasi iradeyle desteklenirse, kapsamlı bir çözüm için de önemli başlangıç adımları olabilir.
Öte yandan, Cumhurbaşkanı Erhürman, çözümsüzlüğü çözüm olarak görmediğini ve Kıbrıs sorununun çözümüne yönelik olarak, sırf müzakere yapmak için müzakere istemediklerini, hedeflerinin gerçek anlamda çözüme ulaşma ihtimali bulunan bir süreç başlatmak olduğunu, bütün açıklamalarında belirtmektedir.
Cumhurbaşkanı Erhürman, görevde bulunduğu 1 yıl içinde hem yeni kapıların açılmasını hemde bazı güven artırıcı önlemlerin hayata geçmesine önemli katkılar sağlamıştır.Bu bağlamda, BM yetkilileriyle yaptığı görüşmelerde, savunduğu tezler de kabul görmektedir.
2 kapının açılması ve bazı uzlaşılan konular tek başına elbette yeterli değildir. Ancak, hiçbir ilerleme olmamasından iyidir. Dokuz yıllık sessizliğin ardından başlayan bu sürecin kalıcı bir ilerlemeye dönüşmesi için, verilen sözler mutlaka hayata geçirilmelidir. Asıl önemli olan, bu adımların karşılıklı güvene ve kapsamlı bir çözüm arayışına dönüşmesidir.






