Göç, Kimlik ve Hak Çalışmaları Merkezi’nin (CMIRS) Eylül 2026 araştırması yayınlandı. Bugünkü yazımda, önce araştırma ile ilgili tespitleri, daha sonra bu tespitlerle ilgili yorum ve değerlendirmelerimi sizlerle paylaşacağım.

Katılımcıların Yüzde 75,4’lük kesimi, hükümet’in ülkedeki sorunları etkin şekilde çözemediğine inanırken, yüzde 67,2’si ise, ülkede yasaların herkes için eşit uygulanmadığını belirtti.

CMIRS, bir tarafta ekonomik güvensizlik, hayat pahalılığı ve ülke ekonomisine ilişkin olumsuz beklentiler, diğer tarafta ise sağlık, altyapı, eğitim ve kamu hizmetlerindeki düşük memnuniyetin bulunduğuna işaret etti.

Bunlara, hükümet ve meclise yönelik düşük güven ile, şeffaflık, eşitlik, liyakat ve hesap verebilirlik konusundaki yüksek memnuniyetsizliğin eşlik ettiği kaydedildi.

Yapılan açıklamada, ekonomik sorunların yanı sıra kamu hizmetlerindeki yetersizlikler, altyapı sorunları, yönetim kapasitesine ilişkin olumsuz değerlendirmeler, adalet ve eşitlik algısındaki zayıflama ile Kıbrıs sorununun temel sorun alanları arasında bulunmasının güçlü bir değişim beklentisini ortaya koyduğu belirtildi.

Katılımcıların büyük çoğunluğu, ülkenin yanlış yönde ilerlediğini düşünmekte ve ekonomik geleceğe ilişkin beklentiler, ağırlıklı olarak olumsuz görülmektedir.

Seçim dönemine girilirken, halkın beklentisi, mevcut sorunların çözülmesi ve yaşam koşullarının iyileştirilmesi etrafında şekillenmektedir.

CMIRS tarafından yapılan açıklamada, ekonomi yönetimi, hayat pahalılığı, sağlık, altyapı, kamu hizmetleri, yolsuzlukla mücadele, liyakat, şeffaflık ve hesap verebilirlik alanlarında yüksek memnuniyetsizlik bulunmaktadır.

CMIRS, adalet ve eşitlik algısındaki bozulmanın yalnızca belirli bir kuruma yönelik memnuniyetsizliği değil, sistemin genel işleyişine ilişkin güven kaybını da gösterdiğini belirtti.

Kuralların, herkes için aynı biçimde uygulanmadığı algısının yaygınlaşmasının, uzun vadede kurumlara güveni ve kurallara uyma motivasyonunu zayıflatabileceği değerlendirmesinde bulunuldu.

Katılımcıların yüzde 67,2’si “Ülkede işler kontrol altında değil” görüşüne katılırken, yüzde 75,4’ü “Hükümet’in  ülkedeki sorunları etkin bir şekilde çözemediğine inanıyor.

Katılımcıların yüzde 74’ü hükümetin vatandaşın günlük yaşamını kolaylaştırmadığını düşünüyor. Hükümet’ in  vatandaşa karşı şeffaf ve hesap verebildiğine inanmayanların  oranı ise yüzde 78,2 olarak ölçüldü.

Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de, torpil ve kayırmacılığa ilişkin oldu. torpil olmadan  işlerini kolayca yapamadığına inananların oranı yüzde 88,4 olarak ölçüldü. Katılımcıların yüzde 65’i ise, ülkede kamu kaynaklarının siyasi amaçlarla da kullanıldığı görüşüne katıldı.

CMIRS, ekonomik sorunlar, kamu hizmetlerindeki yetersizlikler ve adaletsizlik algısının bir araya gelmesinin, bireylerin ortak sorunlara ilişkin kolektif çözüm beklentilerini zayıflatabileceğine işaret edildi.Bu bağlamda, son yıllarda toplumdaki dayanışmanın azaldığına katılanların oranı yüzde 52,4 olarak ölçüldü.

Ülkemizdeki esas sorunların varlığını bizde uzun zamandır dile getiriyoruz.Bizim vurguladığımız bu konuları, bilimsel araştırmalar ve anketler de teyit etmektedir.

Bu çerçevede, Göç Kimlik ve Hak Çalışmaları Merkezi (CMIRS) tarafından gerçekleştirilen araştırmadaki tespitler doğal olarak bizi hiç şaşırtmadı.Malumun ilanı gibi sonuçlar ortaya çıktı.

Halkın en büyük sorunu geçim derdi olduğu halde, Hükümet, hayatın ucuzlaması ve satın alma gücünün artması için acil önlemler almamaktadır.

Öncelikle yapılması gereken, sağlıkta, eğitimde, tarımda, hayvancılıkta, ekonomide, trafikte, kriminal olaylarda yaşanan sorunları çözmek olmalıdır. Bu konularda, gerekli irade gösterilmediği için, sorunlar yumağı bir çığ gibi büyümekte ve kaosa dönüşmektedir.

Ekonomik kaygıların ve adaletsizlik duygusunun çok yüksek olduğu ülkelerdeki Hükümet’ lerin kendi taraftarlarına ekonomik çıkar sağladığı da, çokça görülmektedir.

Bu çerçevede, kamu yönetiminde yapılan, sınavsız, münhalsiz, liyakata dayanmayan,  partizanca istihdamlar, hem adalet duygusunu zedelemekte, hemde kurumların verimliliğini ve kurumsal hafızasını  da zayıflatmaktadır.

Yapılan yolsuzluklar cezasız kaldıkça, vatandaşlar, sorunların düzeleceğine dair bir umut ışığı görmüyor ve hükümete olan güven de düşmeye devam ediyor.

Hükümet yetkilileri, araştırmaların ortaya koyduğu  sorunları çözmek  yerine, bahse konu araştırmaları küçümsemekte, gerçeği yansıtmadığını ve bu araştırmaların kurgu olduğunu iddia etmekte, böylece, halk nazarında daha da itibar kaybetmektedirler.

Ülkedeki sorunların çözümü için, mücadele etmeyen, halkın gailesini çekmeyen, çözüm üreten politikalar geliştirmeyen, hamasetle ülkeyi yönetmeye çalışan Hükümetten, halk da seçimlerde  hesap soracaktır. Zaten, yapılan anketlere göre de, genel seçimlerde CTP’nin  birinci parti olacağı, hatta tek başına iktidar olacağı görülmektedir.

Sonuç olarak, ülkemizde ciddi bir Hükümet sorunu olduğu aşikardır. Halkın tümüne eşit, adil ve şeffaf bir şekilde hizmet verecek, liyakat sahibi, bilgili, donanımlı  kadrolardan oluşan yeni bir  hükümete ihtiyaç vardır.