Akaryakıt fiyatlarına, son bir hafta içinde litre başına  9 TL zam geldi. 98 oktan benzinin litresi yaklaşık  78 TL’ye, Mazot da 76 TL’ye yükseldi. Akaryakıt fiyat artışı, üretim sektörleri tarafından  büyük tepkiyle karşılandı.

Orta Doğu’da yaşanan gerginlik ve çatışmalar, petrol fiyatların son dönemde yükselmesini sağlamış ve tüm dünyada enflasyonist baskıyı artırmıştır. Bu durum, Kuzey Kıbrıs’a da yine akaryakıt zamları olarak yansımaya başlamıştır.

Zam kararı, özellikle üreticileri çok zor duruma düşürecektir. Girdi maliyetleri artışlarına bir de okkalı akaryakıt zammının eklenmesiyle, üreticinin artık dayanacak gücü kalmamıştır.

Özellikle mazot, tarımsal üretimin temel girdi maddelerindendir. Akaryakıt fiyatlarındaki artış, doğrudan ürün maliyetlerini artırmakta, bu da tüketicilere zam olarak yansımaktadır.

Son akaryakıt zammının ardından, taşımacılık sektörü de çok olumsuz etkilenecek ve taşımacılık ücretleri de yükselecektir.Ayrıca, hayvancılık, tarım ve gıda sektörleri de olumsuz etkilenecek, üretim ağır bir darbe alacaktır.

Bitkisel üretim ve hayvancılık sektörlerinde, yem, elektrik, ilaç, bakım ve nakliye giderleri sürekli artmakta, bu son akaryakıt zammıyla birlikte, maliyetler kontrol edilemez hale gelecektir. Üreticiler, halen  borçlanarak üretim yapmaya çalışmaktadır.

Enerji fiyatlarına zam yapılması genel enflasyon oranının yükselmesine de neden olmaktadır. Enerji fiyatlarına yapılan zamların, mümkün olabildiğince halkın, üreticilerin ve sektörlerin alım güçleri ve bütçeleri düşünülerek, belirlenmesi şarttır.

Akaryakıt ve elektriğe yapılan zamlar, ana girdi maddesi olmasından dolayı, tüm sektörleri bire bir etkileyerek, mal ve hizmetlere gelen zamlarla birlikte, enflasyonun da genel olarak yükselmesine  neden oluyor. Bu bağlamda, yılın  kalan aylarında  enflasyon oranının, daha yukarıya çıkma potansiyeli bulunmaktadır.

Ayrıca, enflasyonun yıl sonunda çok yüksek çıkması ki, şimdiden işaretleri görülmektedir, Asgari ücreti de artıracağı için, personel maliyetleri de yükselecek ve piyasadaki pahalılık daha da  katmerlenecektir. 

Öte yandan, yıl sonunda artan hayat pahalılığı, devletin denetiminde olan ürünlere zam yapmasını getirecek ve enflasyon daha da artacaktır.Böylece, yıllardır içine düştüğümüz yüksek enflasyon, maaş ve asgari ücret artışı ve yine yüksek pahalılık kısır döngüsü hali de devam edecektir.

KKTC’deki akaryakıt fiyatlarının, Güney Kıbrıs’ tan ucuz olması ile  övünmek, iki ülke arasındaki satın alma gücü farkını göz ardı etmek demektir. Akaryakıt fiyatlarını belirlerken, öncelikle kendi halkımızın, üreticilerimizin ve sektörlerimizin satın alma gücünü düşünmemiz gerekiyor.

Konuya, sadece güneyde nasılsa  akaryakıt pahalı, Kıbrıslı Rumlar kuzeyden akaryakıt alıyor ve fiyat istikrar fonundaki vergi miktarı artıyor açısından  bakmamak lazım.

Akaryakıt zamları, zincirleme etki ile piyasada zam yağmuru yaratmakta, enflasyonu da fırlatarak, devletin hayat pahalılığı ödeneğine ve bütçeye de ağır bir yük getirmektedir.Bu da, zaten rekor bir düzeyde olan Devlet Bütçe açığını, daha da çoğaltmaktadır.

Dünyada, akaryakıt fiyatlarında artış yaşandığı, döviz kurlarının son dönemde kademeli olarak yükseldiği bu günlerde, akaryakıt zamları olabilmektedir.Ancak, Hükümet, bu zamanlarda, fiyat istikrar fonu ve kdv gelirlerinden vazgeçerek zammın yansımasını minimumda tutmalıdır.Bu uygulamayı, geçmişte ülkemizde  görmüştük.

Öte yandan, petrol fiyatları şu sıralarda dalgalı seyretmektedir.Ani yükselişler olmakta, daha sonra düşüşe geçmektedir.Böylesi dönemlerde, petrol fiyatları yükseldiğinde akaryakıta zam yapılıyorsa, petrol fiyatları düştüğünde de indirim yapılmalıdır.Türkiye, bu uygulamayı yaparken, KKTC’de maalesef göremiyoruz.

Ekonomik örgütler ve sivil toplum örgütleri de, yaptıkları açıklamalarda, okkalı akaryakıt zammını eleştirerek, zammın, maliyet artışı olarak mal ve hizmet  fiyatlarına yansıyacağını belirttiler.

Temennim, Ortadoğu‘daki  çatışmaların bitip de petrol fiyatlarının inmesi ve döviz kurlarının dengeli  bir seyir izlemesidir. Aksi halde, hükümetin halkı ve sektörleri, düşünme, koruma gailesi yoktur. En kolayını seçmekte ve okkalı akaryakıt zamları  yapmaktadır. İndirim yapması gereken dönemlerde de yapmamaktadır. Yapılan zam ise, halkın ve sektörlerin sırtında kalmaktadır.