“Kuzey Kıbrıs bir Fransa değildir. Kuzey Kıbrıs artık uygulamalarıyla, her şeyiyle Türkiye'deki uygulamalar neyse bunları uygulama safhasına geçirmek durumundadır.”
Recep Tayyip Erdoğan

“Ceza Muhakemeleri Usulü (Değişiklik) Yasası” son bir hafdadır özelliynan basınımız tarafından tartışılmagdadır. Basın örgüdlermiz bu yasa deyişigliyne garşı ciddi bir tavır ortaya goymuşdur. Yapılan tartışmalarda Barolar Birliynin da bu yasaynan ilgili kadgı yabdı’ı ortaya çıgmış ve baro başda basın örgüdlermiz olmag üzere bir çog demogratig kidle örgütü tarafından eleşdirilmişdir.

Kıbrıslı Türk İnsan Hakları Vakfı konuynan ilgili fikirlerni paylaşdı. Vakıf “Yolsuzluk, görevi kötüye kullanma, kamu kaynaklarının kullanımı, polis şiddeti veya siyasi sorumluluk doğuran olaylar gibi konularda basının haber verme hakkı, toplumun da haber alma hakkı vardır. Bu tür olayların haberleştirilmesi ile bir kişinin suçlu ilan edilmesi aynı şey değildir. Soruşturma ve dava süreçleriyle ilgili haber niteliğindeki paylaşımların bu şekilde kısıtlamalara tabi tutulması basını haber veremez, gazetecilik yapamaz hale getireceği gibi, özgür bir iklimde bu konuların tartışılabileceği ortamları yitirmek kamuoyunda demokratik tartışma ortamını baltalayacak, ortadan kaldıracaktır” açıglamasında bulundu (“Kıbrıslı Türk İnsan” 2026). Ne deyiyor Kıbrıslı Türk İnsan Hakları Vakfı? Deyiyor ki yolsuzlug yapan, görevini kötüye gullanan, polis şiddeti gibin olaylara garışan insannarı, siyasileri basının havadis yabma haggı vardır. Bu soruşturmaların, dava süreşlernin kısıdlanması yani bu gişilerin isimlernin verilmesinin, foto’raflarnın çekilmesinin engellenmesi, kamudakı demogratig tartışma ortamını galdıracagdır.

Akademisyen Gürdal Hüdaoğlu’da bu yasa deyişigliyi yasallaşdı'ı tagdirde “Bu yasağı ihlal eden vatandaş 3 ay; gazeteci ise 1 yıl hapis yatacak” açıglamasını yabdı. Ardından Hüdaoğlu, şu suali sordu “Kişilerin adlarını yazmak, hangi nesnel ölçüte göre suçluluklarına dair bir saptama ya da ima içermektedir?” (“İsim yazmamak masumiyet” 2026). Yani hoca deyiyor ki bir gişinin adını soyadını yazmag onu suçlu ilan edmeg deyildir. Oysa öte tarafdan Barolar Birliyi başkanı Hasan Esendağlı da bu yasayı ısrarınan savunmaya devam edmegdedir.

Hasan beyin mütahidlerinan yürüyüb, kuzeydeki Gibriyaga gonuşan Gıprızlılara aid tobragların gasbedilmesini meşrulaşdırma girişimi, Türkiye Cumhuriyeti Lefgoşa böyüg elçisi (valisi) Yasin Ekrem Serim'in bazı gişilernan ortaglı'nın olmadı'nı gösdermeg içün KKTC Barolar Birliyi başganı olarag uzman raporu yayınnaması gibin son zamannarda çog tebgi çeken siyasal pozisyonnarı oldu. Arkasından gazeddacıların tutuglanmasına yönelig bir yasayı savunur pozisyonda olması tansiyonu taha da arddırdı. Barolar Birliynin bu yasanın hazırlanmasında kadgısı oldu’nu duyarkandan Barolar Birliyi yönetim kurulunun kimlerden oluşdu’na bagdım.

Barolar Birliynin genel segreteri avgad Doğa Zeki. Kimdir avgad Doğa Zeki? Ya da Doğa Zeki’nin kim oldu’nun bu yasaynan ne ilgisi vardır? Doğa bey 2014 yılında Omorfo'da belediye meclis üyesi adayı oldu Ulusal Birlik Partisi’nden. Son zamannarda kimlerin avgadlı’nı yabdı Doğa Bey? Doğa bey sahde dibloma davasında yargılanmış Serdal Gündüz ve yargılanmagda olan Fatma Ünal’ın avgatıymış. Bilirsiñiz basınımız Fatma hanımnan, Ünal beyinan ve polis şiddetini içeren havadislernan ilgili Hindisdan merkezli şirkedler tarafından saldırıya uvramış, sosyal medya hesabları bundan dolayı kapatılmışdı. Arkasından garşımıza ne gadar böyüg bir rasdlantıdır ki bu yasa çıgdı. İçünde da Barolar Birliyi var. Barolar Birliyi genel segreteri avgad Doğa Zeki’nin bu tanınmış gişilerin avgadı olması ve baronun bu yasanın hazırlanmasında rol alması bir rasdlantıdır? Doğa beyin bu şahsiyedlerin avgadlı’nı yabması yasaldır. Barolar Birliyi genel segreteri olarag, baronun bu yasada ön ayag olması ve Doğa beyin bu şahsiyedlerin avgadlı’nı yabması etigdir? Doğa bey pütün bu tartışmaların içünde neçün sessizdir? Doğa beyin Serdal bey ve Fatma hanımın avgadlı’nı yabmasını bu yasa çalışmasından nasıl ba’ımsız düşünmemiz beglenir? Barolar Birliynin son zamannarda yabdı’ı çıkışlar ve bu yasa çalışması bizlere isder isdemez şu soruyu sordurur; Barolar Birliyi UBP’nin arka bahçasına dönüşdü? Barolar Birliyi UBP ve valiliynan neçün bu gadar derin ilişgiler içündedir? Bu ilişgi Barolar Birliyni ve avgadları rahadsız edmez?   

 Gıprız’ın kuzeyinde Anayasa Mahgemesi'nin Kur'an kurslarıynan ilgili gararını TC Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Kuzey Kıbrıs bir Fransa değildir. Kuzey Kıbrıs artık uygulamalarıyla, her şeyiyle Türkiye'deki uygulamalar neyse bunları uygulama safhasına geçirmek durumundadır” açıglamasını yaparag garara tebgisini goydu ("Erdoğan: Kuzey Kıbrıs” 2021). Erdoğan, kuzey Gıprız’ın Fıransa olmadı’nın altını çızdı. Erdoğan ne demeg isdedi? Neçün Gıprız’ın kuzeyini Fıransaynan ilişgilendirdi? Bize ne demeg isdedi? Fıransa bir batı ülkesidir. Fransız burjuva devrimiynan kraliyed yıkılmışdır. Batı medeniyetinin önemli ülkelerinden biridir. Avrupa Birliynin eñ güşlü iki ülkesinden biridir. Batıdakı burjuva insan haglarnın temsilcilerinden biridir. Erdoğan Gıprızlılara deyiyor ki, siz Gıprız Cumhuriyeti üzerinden AB yurddaşı olabilirsiñiz. Bunun Gıprız’ın kuzeyinde hişbir önemi yogdur. Gendinizi Avrupalı görebilirsiñiz. Bunun Gıprız’ın kuzeyinde hiş bir manası yogdur. Gendiñize geliñ! Siz Türkiya’nın idaresinde yaşayan gendini Avrupalı zanneden, AB yurddaşı olan ama bunun hiş bir gıymatı olmayan zavallılarsıñız. Türkiya’dakı uygulamaları reddedemezsiñiz. Bir Avrupalı gibin yaşamayazsıñız. İnsan haglarıymış, demograsiymiş bunnarın hebsi boş. Haddiñizi bilecegsiñiz! Türkiya’nın en başındakı gişi açıg açıg bu mesajı 5 yıl önce bize verdi.   

Türkiya’nın 74 Atilla asgeri harekatından bu yana pütün uygulamaları da bize bunu gösderdi. Gıprız’ın kuzeyinin güccüg bir Türkiya olmadı’nı kim inkar edebilir? Yasaların deyişdirilmeden bilem sömürge parlementosunda yasallaşdı’nı, protokollerinan pütün eyitim, tarım, turizm, ekonomi ve idari politikalarnın TC tarafından belirlendiyni, kim inkar edebilir? “Ceza Muhakemeleri Usulü (Değişiklik) Yasası”nı Türg yerleşimci kolonyalizminde soyudlayarag düşünmemizi kim taleb edebilir?

Peki bu yasa neçün çıkacag? Bu yasaynan TC’nin ilişgisi nedir? Türg yerleşimci kolonyalizmi açısından bu yasa çalışmasını nasıl deyerlendirmemiz lazım. “Kamu etiyi” kamunun adil ve hukuka uygun biçimde idare edilmesi demegdir. “Kamu etiyi”nin içünde yolsuzlug, fırsızlıg, liyakadsizlig, rüşved yogdur.  Peki “kamu etiyini” denetleyen kimlerdir? Toblum ve gazeddacılar/medya kamu etiyinin denedlenmesinde çog böyüg bir rol üsdlenmegdedir. Yani fırsızlıg yapan bürograd, rüşved alan siyasedci basının ve toblumun basgısını üsdünde hissedersa biraz olsun belkim geri adım adma ihtimali vardır. Gıprız’ın kuzeyinde bu basgı araşları var olmasına ravmen korkunş bir yozlaşma vardır yönetimde. Yönetimde kimler var? TC’nan işbirliyi yapannar. Bundan onur duyannar. Bizi yurdsuzlaşdırannar. Bu yasa ne anlama gelir? Bu yasa kamu etiyini denedleyennerin susdurulması, TC’nan bu sömürge tobraglarında hayatımızı darmaduman edennerin üsdlerinde hişbir basgı hissedmeden, toblumun ve gazeddacıların susdurularag bu yıkımı taha da derinleşdirmesi ve toblum içinde ifşa olmamaları anlamına gelir. Sömürgeci ve sömürgecinin yerli işbirligcileri “kamu etiyini” deyişdirereg, sömürülennerin basgıyı, şiddeti, yolsuzlu’u, liyakadsizliyi, hukugsuzlu’u içselleşdirmesi, normalleşdirmesi amaşlanır. Kamu etiyi ortadan galgmaya başladı’ında pütün bir toblum deyerlerini gaybedmeye başlar. Referans nogdası ortadan galgar. Referans nogdası sömürgecilig annayışının getirdiyi şidded, vahşed, barbarlıg olur. Siziñ deyerlerñiz barbarlıg üzerine guruluysa, insan galarag nefes alamazsıñız o tobrag parçasında. Nitekim son imzalanan protokolde Türkiya ihalelerin şeffaf olmasını sa’layan uygulamaların galdırılmasını taleb edmegdedir (Şenova 2026).

Gıprız’ın kuzeyi bir Fıransa deyildir. Sözde “insan hag ve özgürlüglerine” dair atılan adımları bu çıkar ve sömürge ilişgilerinden soyudlayarag düşünmemiz imkansızdır. Hem da bu koşullarda! Bu gadar basgının arddı’ı, gazeddacıların yargılandı’ı, fırsızlı’ın, yolsuzlu’un, Türkiyalılaşmanın en tob nogdasında siz bizden bunun masum bir uygulama oldu’unu düşünmemizi nasıl beglersiñiz? “Kamu etiyi”ni denedleyen unsurları ortadan galdırmag ne zamandan berlim Barolar Birliynin görevi oldu?

Nod: Bu illüstrasyon, Austin'dakı Teksas Üniversitesi'ne ba’lı McCombs İşletme Fakültesi'nin "Ethics Unwrapped" adlı programı için hazırlanmış bir karikatürdür.

Nod: Yazının seslendirilmiş versiyonu; https://youtu.be/oT78bLbDMys

Gaynag

1-"Erdoğan: Kuzey Kıbrıs bir Fransa değildir". Haber Kıbrıs. 16 Nisan 2021. https://haberkibris.com/erdogan-kuzey-kibris-bir-fransa-degildir-1415-2021-04-16.html

2-“İsim yazmamak masumiyet karinesi değildir”. Yenidüzen. 5 Mayıs 2026. https://www.yeniduzen.com/isim-yazmamak-masumiyet-karinesi-degildir-194828h.htm

3-Şenova, Ertuğrul. 2026. "İhalelerdeki 'şeffaflık' kırıntısı da tarih oluyor". Yenidüzen. https://www.yeniduzen.com/ihalelerdeki-seffaflik-kirintisi-da-tarih-oluyor-194987h.htm

4-“Kıbrıslı Türk İnsan Hakları Vakfı: “Masumiyet karinesi basın özgürlüğünü ortadan kaldırmanın gerekçesi olamaz”. Havadis Gazetesi. 6 Mayıs 2026. https://www.havadiskibris.com/kibrisli-turk-insan-haklari-vakfi-masumiyet-karinesi-basin-ozgurlugunu-ortadan-kaldirmanin-gerekcesi-olamaz/