Kıbrıslı Türk lider Tufan Erhürman ve Kıbrıslı Rum lider Nikos Hristodulidis’in pazartesi günü gerçekleştirdikleri görüşme sonrasında açılacağı duyurulan iki yeni geçiş noktasının durumu ve konuya ilişkin gelişmelere güney basınında geniş yer buldu.
Politis gazetesi: “Yeni Geçiş Noktaları, Eski Engeller” başlığı altında verdiği haberinde, liderlerin pazartesi günkü görüşmede iki sınır kapısının açılması konusunda vardıkları anlaşmanın sınırlı sayıdan insanın hayatının kolaylaşmasına imkan tanıyacağını, Erhürman’ın “Pila” (Pile) kapısının açılmasını gündeme getirmesinin ise daha önemli iki geçiş noktasının, “Athienu” (Kiracıköy) ve “Mia Milya” (Haspolat) kapılarının açılmasını engellediğini iddia etti.
Gazete, iki liderin “Gambo-Karavostasi” (Kambo-Gemikonağı) ve “Luricina-Limbia” (Akıncılar-Limya) kapılarının açılması konusunda vardıkları uzlaşının Kıbrıslı Türk ve Kıbrıslı Rumların hayatlarının kolaylaşmasına önemli bir katkı sağlamayacağı iddiasında bulundu.
Her iki kapının da uç noktalarda bulunduğunu, sınırlı yol ağına sahip olduklarını ve Kıbrıslı Türklerle Kıbrıslı Rumların ulaşımını/dolaşımını ciddi şekilde etkileyebilecek bir konuma sahip olmadıklarını belirten gazete, bu kapıların açılmasından asıl faydalanacak olanların “Kambo tis Çakistras” ve “Luricina” bölgelerinde ikamet eden birkaç bin insan olacağını vurguladı.
Gazete, 2025 yılından beridir müzakere masasında olan “Mia Milya” (Haspolat) kapısının açılmasının çok daha büyük bir fayda sağlayacağını ancak Kıbrıs Rum tarafının bu kapının açılmasını, “Athienu-Piroi-Ağlacia” (Kiracıköy-Gaziler-Eylence) kapısının açılmasına bağlaması sebebiyle kapının açılması konusunda uzlaşı sağlanamadığını yazdı.
Gazete, Kiracıköy’de geçiş noktası açılması konusu gündeme geldiğinde Erhürman’ın “ara bölgeden geçecek şekilde Arsos-Pila (Yiğitler-Pile) yolunun açılması önerisini sunduğunu, bu öneriyi sunarken ise Kiracıköy-Eylence bağlantısında, ara bölgede yer alan 2-3 km’lik bir yol kullanılabiliyorsa, aynı şeyin Yiğitler-Pile yolunda da uygulanabileceği argümanını gündeme getirdiğini" iddia etti. Haberde Erhürman'ın Eylence bölgesi yakınındaki ara bölgedeki herhangi bir kaza veya suç işlenmesi durumunda kimin sorumlu olacağı sorusunu da gündeme getirdiğini savundu.
Bu argümanın, tüm ara bölgeden geçişler için gündeme gelebilecek bir argüman olduğunu belirten gezete “Gambo tis Çakistras” bölgesindeki geçiş noktasının ara bölgeden 2 km geçmesinin öngörüldüğünü aktardı.
Pile konusunda 2023 yılında iki taraf arasında varılan bir uzlaşı olduğunu ancak hiçbir zaman uygulanmadığını belirten gazete, bu uzlaşının şimdi diğer sınır kapılarının açılmasının önünde engel teşkil ettiği iddiasında bulundu.
Gazete, Erhürman’ın görüşmede Yiğitler-Pile konusunu gündeme getirdiğinde Kıbrıs Rum tarafının “Pile konusundaki uzlaşıdan Kıbrıs Türk tarafının sadece kendisine uygun gördüğü noktaları seçemeyeceği ve paketin tamamının uygulanması ya da diğer Güven Yaratıcı Önlemlerle (GYÖ) birlikte görüşülmesi gerektiği” görüşünü ortaya koyduğunu belirterek Kıbrıs Cumhuriyeti Hükümet Sözcüsü Konstantinos Letimbiotis’in bu konudaki açıklamasını hatırlattı.
Gazete, liderlerin BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’le görüşmelerinde son bir şans daha elde edeceklerini, Kiracıköy ve Hasapolat geçiş noktalarında uzlaşmayı başarmaları durumunda Guterres’in görevden ayrılmadan önce 5+1 konferans toplama çağrısı yaparak Kıbrıs sorununa bir şans daha tanıması olasılığının bulunduğu yorumunu yaptı.
Alithia gazetesi ise: “Hiçbir Şeyi Olumlu Adım Diye Duyurdular – Hükümet Takvimi Olmayan Barikatları Kutluyor – Luricina Kambo’yu Beklemeyi Taahhüt Ediyor” başlıkları altında verdiği haberinde, Rum hükümetinin “olumlu ve önemli bir adım” olarak nitelendirdiği anlaşmanın, en kolay barikat olan Akıncılar’ı, en zor barikat olan “Gambo” barikatının açılmasını beklemek zorunda bırakmak olduğunu yazdı.
Gazete, yetkili Kıbrıs Rum teknik komitesinin gelecek hafta toplanmasının beklendiğini, ardından yerinde incelemelerin ve BM’yle uzlaşının sağlanmasının gerektiğini belirtirken Gambo-Gemikonağı güzergâhında zemin, mülkiyet ve normal yol inşası kontrollerinin yapılmasının, ayrıca ara bölgeden geçişlin inbcelenmesi gerekeceğini vurguladı.
Kıbrıs Cumhuriyeti hükümetinin teknik kontrolleri beklemeden iki geçiş noktasının ortak kaderini kabul ettiği yorumunda bulunan gazete, bir çalışmanın diğerini neden geciktirmesinin gerektiğinin de izah edilmesi gerektiğini savundu.
Gambo bölgesindeki yolun eski bir yol olduğunu, ara bölgede ise toprak yol bulunduğunu aktaran gazete, yolun bir kısmının on yıllar önce terk edildiğini, geçişin başlaması için ise altyapı inşaası gerektiğini vurguladı.
Akıncılar-Limbya yolunun daha kısa ve kolay bir yol olduğunu belirten gazete bu geçiş noktasının daha önce hazır olması durumunda dahil Gambo geniş noktasının beklenecek olmasının, Akıncılar bölge halkı için olumsuz bir durum olduğu yorumunda bulundu.
Bu uzlaşının Hristodulidis tarafından “önemli bir adım” olarak lanse edildiğine işaret eden gazete, kapıların açılmasıyla ilgili kararın "Hristoduldis 2028 başkanlık seçimlerini mi hedefliyor" ve "Karar çözüm koşullarının oluşmasına mı yoksa DİKO ile ELAM’la dengelerin korunmasına mı hizmet ediyor" sorularını gündeme getirildiğine yer verdi.
“Tilliria” (Dillirga) bölgesi muhtarları Hristodulidis’le görüşecek
Öte yandan Haravgi gazetesi, Dillirga bölgesi muhtarlarının 19 Kasım tarihinde Kıbrıslı Rum lider Hristodulidis’le “Kokkina” (Erenköy) barikatının açılması konusunu görüşeceklerini yazdı.
Habere göre “Kato Pirgo” (Aşağı Pirgo) Muhtarı Nikos Kleantus dünkü açıklamasında, bölge halkına verilen sözlerin tutulması ve tutumunda ısrarcı olması yönünde Hristodulidis’e çağrıda bulundu.
Kleanthus, “Kokkina’da” geçiş noktasının açılmasının bölgenin izolasyonunun sona ermesinin tek yolu olduğunu da vurguladı.