Toplumcu Demokrasi Partisi Dışilişkiler Sekreteri Kemal Baykallı, adanın güneyinde gerçekleştirilen parlamento seçimlerine ilişkin ilk değerlendirmelerini paylaştı. Baykallı, beklentilerin aksine geleneksel parti sisteminin çökmediğini, örgütlü partilerin seçmeni sandığa götürerek seçimden güçlü çıktığını belirtti.
Rum siyasetinde ana eksenin değişmediğini ifade eden Baykallı, DISY ile AKEL’in parlamentodaki ağırlığını koruduğunu kaydetti. DIKO’nun sınırlı kayıp yaşadığını, aşırı sağcı ELAM’ın ise vekil sayısını ikiye katlamasına rağmen beklenen büyük sıçramayı yapamadığını söyledi.
Açıklama şöyle:
Adamızın güneyindeki parlamento seçimlerine ilişkin ilk ham değerlendirmem:
1. Tahmin edilenin aksine geleneksel parti sistemi çökmedi. Yeni oluşumların başarısı sınırlı kaldı. DISY 17 vekildeydi, yine 17 aldı. AKEL 15 vekildeydi,15'te kaldı. DIKO 9'du, 8 vekile düştü. ELAM 4 vekilini 8 yaptı ama tahminin aksine daha büyük bir başarı yakalayamadı. Yani Rum siyasetinin başını yine DISY ve AKEL çekiyor.
2. Örgütlü partiler, seçmenini sandığa götürenler başarılı oldu. Baraj altı kalan DIPA ve EDEK gibi partiler bile (ki anketlerde yüzde 1-2 civarındaydılar) neredeyse 3.6 barajını geçeceklerdi.
3. Bu seçimin net kazananı DISY Başkanı Annita Demetriou oldu. Parçalanmış DISY'i herşeyi rağman birinci yaptı. Eski Başkan Averof Neofitou ya da ELAM'ın, veya başka merkezlerin etkisinde kalacağı konuşulurken, deyim yerindeyken rüşdünü ispat etmiş oldu.
4. Kıbrıs sorunu bu seçimde neredeyse hiç konuşulmadı. Yolsuzluk, temiz toplum gibi tartışmalar gündemi meşgul etti ama sonuca sınırlı etki etti. Gençlerin, z-kuşağının, sistemden sıkılanların sandıklara akıp devrim yapacağı beklentisi gerçekleşmedi. Sistemden umudunu kesmiş olanlar siyasete uzak durdu. Yine örgütlü partiler kazandı.
5. Tam dört parti yüzde 3.6 barajının hemen altında kaldı. Barajın ne kadar stratejik bir yerde olduğunun göstergesi. Neredeyse yüzde 12-13'lük bir oy barajın hemen altına takıldı.
6. Volt Kıbrıs ilk seçiminde başarılı ve renkli bir kampanya yürütmesine rağmen kırsalda başarılı olamayınca 3.1'le meclise giremedi. Bu Kıbrıs'ın kuzeyindeki partilere de önemli bir ışık tutuyor. Örgütlülük ve parti aidiyeti, adamızda başarının bir numaralı anahtarı.
7. Geçmişte çok ağır ekonomik ve mali krizler yaşayan Kıbrıslı Rumlar bunun bedelini en çok AKEL'e ödetmişti. Mevcut ekonomik ve mali yapıdaki onca sıkıntıya rağmen Kıbrıslı Rum seçmen devrim yapacak kadar bir ekonomik sıkıntı görmüyor. Hırısızlık ve yolsuzluk gibi konularda kızgın ama bunu da oyuyla cezalandırmıyor.
8. Nikos Hristodoulides 2028 seçimlerinde DISY ve AKEL'i dışlayarak bir başarı kazanamayacağını görmüş oldu. Kendisini destekleyen EDEK, DIPA gibi partiler çakıldı. Hristodoulides, yeniden seçilmek istiyorsa DIKO'nun yanı sıra en azından DISY ve AKEL'den birinin desteğini almak zorunda. Ama ne DISY son Cumhurbaşkanlığı seçiminde kendisine atılan hançeri unutabilmiş değil, ne de AKEL buna izin vermeye meyilli değil.
9. ALMA ve Doğrudan Demokrasi'nin uzun soluklu partiler olacağını sanmıyorum. Liderleri tökezleyince bu partiler de anlamlarını yitirecektir.
10. Federal çözüm: EDEK ve Yeşiller gibi federal çözüm karşıtı partiler yerini ELAM'a bıraktılar. An itibarıyle mecliste federal çözüme ilkesel olarak karşı olan tek bir parti var o da ELAM. AKEL'i bir kenara koyarsak, DISY hala daha BM parametreleri çerçevesinde federal bir çözümü desteklediğini iddia ediyor. DIKO ilkesel bazda karşı olmasa da eylem ve söylemleriyle federal çözümü desteklediğini göstermiyor. ALMA ve Doğrudan Demokrasi ise muamma ama federal çözüme ilkesel bir karşı duruşları yok. Sonuç olarak Kıbrıslı Rum lider federal çözüm konusunda samimi ve kararlıysa, buna cevaz veren bir meclis yapısı var. Ama Hristodulides'in bu konuda iyi bir geçmişi yok.
11. Seçim sahada kazanılır. Örgütlenen, çalışan çabalayan, daha da önemlisi seçmenini sandığa götüren parti başarılı partidir.