Serap KARAMAN
Lefke bölgesinde faaliyet gösteren Emre Kanal’a ait mandırada bir haftada 30 küçükbaş hayvan öldü. YENİDÜZEN’e konuşan mandıra sahibi Emre Kanal, ölümlerin hayvanlara yapılan şap aşısının ardından başladığını iddia etti.
Kanal, Güzelyurt Veteriner Dairesi’nin yetersiz araç ve personel gerekçesiyle mandıraya gelmediğini ve Tarım Bakanlığı’ndan da henüz geri dönüş alamadığını söyledi.
İddialara ilişkin YENİDÜZEN’e konuşan Veteriner Dairesi yetkilisi Muzaffer Haloğlu ihmal iddialarını reddederek aşıyı özel veterinerin yaptığını söyledi, bulaşıcı hastalık ihtimaline karşı hayvanların otopsiye gönderildiğini açıkladı.
Hayvanları kontrol eden Veteriner Aytaç İnik ise “Beni aradıklarında ‘hayvanlar ölüyor’” denildiğini belirterek, YENİDÜZEN’e yaptığı açıklamada hayvanların karın bölgesindeki aşırı yağlanmayı gösteren fotoğrafları da paylaşarak, ölümlerin şap aşısından değil beslenme koşullarından kaynaklandığını söyledi.
İnik, ada genelinde on binlerce küçükbaş hayvana aynı aşının yapıldığını ve benzer bir sorun bildirilmediğini belirtti.
Piyasadaki saman sıkıntısına dikkat çeken İnak, “Küçükbaşa sadece yem verilmez; samanla karıştırılarak dengeli beslenmesi gerekir.” dedi. Ölen hayvanların aşırı yağlı olduğunu söyleyen Veteriner İnik, mandırada farklı hayvan türlerinin de bulunduğunu ve hepsinin bir arada olduğunu söyledi, “Tavuk gübresi keçiler için toksiktir” dedi.
Mandırada yaptığı incelemede “enterotoksemi” (halk arasında çayır aşısı) aşısının yapılmadığını tespit ettiğini söyleyen İnik, yemden zehirlenmelerde bu aşının küçükbaş hayvanlar için elzem olduğunu dile getirdi.
“Güzelyurt Veteriner Dairesi, yeterli araç ve personel olmadığı gerekçesiyle mandıraya gelmedi”
Lefke bölgesinde faaliyet gösteren Emre Kanal’a ait mandırada bir haftada 30 küçükbaş hayvan öldü. YENİDÜZEN’e konuşan mandıra sahibi Emre Kanal, ölümlerin hayvanlara yapılan şap aşısının ardından başladığını iddia etti.
Emre Kanal, Güzelyurt Veteriner Dairesi’nden yardım talebinde bulunduğunu, yeterli araç ve personel olmadığı gerekçesiyle mandıraya gelinmediğini öne sürdü. “Özel bir veteriner kliniğinden destek alın dediler” diyen Kanal, bunun üzerine özel bir veteriner kliniğine başvurduğunu söyledi.
Dün akşam özel bir veterinerin mandıraya geldiğini, hayvanlardan kan alındığını ve ilaç yapıldığını belirten Kanal, “Hayvanların bir sıkıntısı olmadığını ve ölüm sebeplerinin kilolu olmalarına bağladı. Akşam ‘hiçbir şeyi yok’ denilen hayvanları sabah ölü buldum” dedi.
Ölen hayvanların keçi olduğunu ifade eden Kanal, bazı hayvanların otopsi için gönderildiğini ancak henüz sonuç çıkmadığını söyledi.
“Tarım Bakanlığı’na ilettik, gelen giden yok”
Hayvanlara şap hastalığına ilişkin bir kontrol yapılmadığını savunan Kanal, “Şap hastalığına karşı iğne yapıldıktan sonra aşırı ölümler başladı. Şap hastalığının bize anlatılan bulguları hayvanlarda yok. Mesela hayvanların memelerinde yara yok” dedi.
Hayvanların rutin aşılarının ardından “şap aşısı adı altında” aşı yapıldığını ve bunun hayvanların doğum dönemine denk geldiğini belirten Kanal, başka mandıralarda da benzer sıkıntılar yaşandığını duyduğunu söyledi.
Tarım Bakanlığı’na konuyu ilettiklerini söyleyen Kanal, “Size ekip gönderiyorum dedi. Hâlâ gelen giden veya arayan yok” ifadelerini kullandı. Kanal, Veteriner Dairesi’nin yetersiz personel ve araç nedeniyle mandıraya gelmediğini, ancak yetkili veterinerin Lefkoşa’yı arayarak otopsi için yardımcı olduğunu belirtti.
Veteriner Dairesi: “Bizim ihmalimiz yok”
Güzelyurt Veteriner Dairesi bünyesinde görev yapan yetkili Veteriner Hekim Muzaffer Haloğlu ise iddialara yanıt verdi.
Haloğlu, “Şikayet bizden kaynaklı değil. Kendi özel veterinerlerinin yaptığı hatadan dolayıdır.” dedi. “İmkanınız varsa özel bir veterinere götürün dedik” diye konuşan Haloğlu, ölen hayvanların Lefkoşa’ya otopsiye gönderildiğini belirtti. Haloğlu, “Herhangi bir enfeksiyon ya da bulaşıcı bir hastalık varsa önlemini almak için gönderdik” ifadelerini kullandı.
Şap aşılarında küçükbaşa geçtiklerini ve yoğun bir tempo içinde çalıştıklarını kaydeden Haloğlu, “Şap aşısı ile ilgili bir sıkıntı olacağını zannetmiyorum. Ada genelinde konuşuyoruz, herhangi bir sıkıntı yaşayan var mı diye, görmediler, duymadık da. Başka mandıralarda böyle bir şikâyet bildiğim kadarıyla yok” dedi.
Haloğlu ayrıca, “Emre Kanal’ın hayvanlarına şap aşısını özel veteriner yaptı, biz yapmadık. Burada bizim yaptığımız hata ya da ihmal yoktur” ifadelerini kullandı.
Veteriner Aytaç İnik:
“Hayvanların ölümlerine neden olabilecek birçok faktör var”
Hayvanları kontrol eden Veteriner Aytaç İnik ise ölümlerin şap aşısından kaynaklanmadığını, hayvanların yanlış ve eksik beslenmesi nedeniyle kayıplar yaşandığını söyledi. İnik, besleme ve barınma koşullarına dikkat çekti.
Piyasada saman sıkıntısı bulunduğunu belirten İnik, ülkeye gelen samanın ise balya şeklinde olduğunu ve küçükbaş hayvancılıkta balyanın doğrudan hayvanın önüne bırakılmasının doğru olmadığını söyledi. Mandırada farklı hayvan türlerinin bir arada bulunduğunu ifade eden İnik, tavukların yemlerin üzerine dışkı bıraktığını, tavuk gübresinin keçiler için toksik olduğunu kaydetti.
İnik, hayvan ölümlerine neden olabilecek birçok faktör bulunduğunu vurgulayarak, mevcut koşulların da bu süreci etkileyebileceğini dile getirdi.
“Beni ‘hayvanlar ölüyor’ diye aradılar”
İnik, “Kendileri beni bu aşı yapılmadan önce ‘hayvanlar ölüyor’ diye aradılar” diyerek, mandıraya gittiğinde hayvanların yalnızca yemle beslendiği bilgisini aldığını söyledi. Küçükbaş hayvan beslemesinde bunun yanlış olduğunu belirttiğini ifade eden İnik, samanla yemin karıştırılarak verilmesi gerektiğini anlattığını kaydetti.
Hayvanların uzun süredir aşırı yağlı olduğunu dile getiren İnik, “20 keçinin içinde 6 tane teke vardı. Çok iyi besledikleri için hamile olanlarda ikiz ve üçüz yavrular vardı. Cüce keçilerde bu durum istenmez” dedi.
İnik, kendisinden önce 3-4 keçinin öldüğünün söylendiğini, ilk arandığında otopsi yapılmasını önerdiğini ancak ölen hayvanların atıldığını belirtti.
“Enterotoksemi aşısı yapılmamış”
Mandırada yaptığı incelemede “enterotoksemi” (halk arasında çayır aşısı) aşısının yapılmadığını tespit ettiğini söyleyen İnik, yemden zehirlenmelerde bu aşının küçükbaş hayvanlar için elzem olduğunu vurguladı. Söz konusu aşıyı yaptıklarını ve kayıt altına aldıklarını ifade eden İnik, Emre Kanal’ın hayvanlarına herhangi bir ilaç uygulamadığını söyledi.
İnik, tedavi şekli ve diyet programını anlattıklarını, hayvanların samanla karıştırılmış yemle beslenmesi ve tekelerin ayrılması gerektiğini söylediklerini belirtti. Mandıraya gittiklerinde bir hayvanın düşük yaptığını, üçüz yavruları aldıklarını da kaydetti.
“Şap aşısı değil, besleme koşulları”
İnik, “Hayvanların ölümü şaptan değil, mevcut koşullar çerçevesinde yanlış beslemek zorunda kalmasından ötürü oluyor” dedi. Piyasada saman sıkıntısı olduğunu yineledi.Aşıdan sonra ölen bir keçiye nekropsi yaptıklarını belirten İnik, “Kalbinde ve karaciğerinde aşırı yağlanma vardı” ifadelerini kullandı.
Şap aşısının ada genelinde yoğun şekilde uygulandığını vurgulayan İnik, 5 Şubat’tan bu yana küçükbaş hayvanlarda aşılama yapıldığını, kendisinin 20 bini aşkın hayvan aşıladığını söyledi. Projede 14 hekimin görev yaptığını belirten İnik, Mesarya Ovası’nda bazı bölgelerde 30-35 bin aşı uygulandığını ifade ederek, “Eğer aşıdan dolayı ölümler olmuş olsaydı bu kadar yaygın bir sorun görülürdü” dedi.
“Aşıyı teknikerim yaptı”
Emre Kanal’ın küçükbaş hayvanlarına şap aşısını kendisinin değil, teknikerinin yaptığını belirten İnik, yapılan aşının formunun imzalatılarak teslim edildiğini söyledi.