“Kıbrıslı Rumlar ve Kıbrıslı Türklerin yeniden birleşme yönündeki iradesi açıktır. Liderlerin bu beklentilere cevap vermesi gerekmektedir”
Birleşik Kıbrıs - İki Toplumlu Barış İnisiyatifi, Kıbrıs sorununda müzakere sürecinin acilen yeniden başlatılması çağrısında bulundu. İnisiyatif, yeniden birleşmiş ve askerden arındırılmış bir Kıbrıs’ın yalnızca Ada için değil, bölgesel barış ve istikrar açısından da temel bir direk olacağını vurguladı.
Dünyada uluslararası kriz yaşandığına dikkat çekilen açıklamada, savaşların yol açtığı insani acıların alarm verici boyutlara ulaştığı belirtildi. Açıklamada, 2025 yılı itibarıyla dünya nüfusunun dörtte birinden fazlasının çatışmalardan etkilenen bölgelerde yaşadığı hatırlatılarak, “Bu tablo halkların liderlerini aklıselime davet etmesini zorunlu kılmaktadır” denildi.
Bölgede savaş riskinin giderek arttığına işaret eden İnisiyatif, bu gelişmelerin Kıbrıs sorununun üzerinde uzlaşıya varılmış çözümüne ulaşmayı hedefleyen müzakere sürecinin derhal yeniden başlatılmasını kaçınılmaz hale getirdiğini kaydetti. Açıklamada, Temmuz ayında gerçekleştirilen Kıbrıs konulu 5+1 gayri resmi konferans ile Aralık ayında iki lider arasında yapılan ve güven artırıcı önlemlere odaklanan görüşmelere rağmen somut bir ilerleme sağlanamadığı vurgulandı. Sürecin giderek askerileştiği belirtilerek, “Orta Doğu’da tırmanan gerilim, Kıbrıs’ın çatışmaların dışında kalmasını zorunlu kılmaktadır” ifadeleri kullanıldı.
Açıklamada, Kıbrıs sorununun üzerinde uzlaşıya varılmış bir çözümünün, Yunanistan ile Türkiye arasındaki ilişkilerin iyileşmesine katkı sağlayacağına dikkat çekilirken, askerden arındırılmış bir Kıbrıs’ın bölgedeki ülkeler arasında iş birliğinin temelini oluşturarak barış ve istikrara hizmet edeceği kaydedildi.
BM Genel Sekreteri’nin kişisel temsilcisi Maria Angela Holguin’in Kıbrıs ziyareti ve 28 Ocak’ta iki lider arasında yapılması planlanan ortak toplantıya da değinilen açıklamada, iki lidere çağrı yapıldı. İnisiyatif, liderlerin Crans Montana’da kalınan noktadan sürecin yeniden başlatılmasına hazır olduklarını açık biçimde ortaya koymaları, 6 maddelik Guterres Çerçevesi’ne ilişkin yaklaşımlarını netleştirmeleri ve “son kilometreyi tamamlama” iradesini ilan etmeleri gerektiğini vurguladı.
Yeni geçiş noktalarının açılmasının her iki toplumun da yararına olacağı belirtilen açıklamada, tüm sorunlar çözülmese dahi bu yönde derhal adım atılması istendi. Mevcut geçiş noktalarındaki bürokratik işlemlerin azaltılması çağrısı yapılan açıklamada, Schengen Antlaşması’na uyum gerekçesinin mazeret olarak kullanılmaması gerektiği ifade edildi.
Ayrıca Ayia Marina Maronit köyü, iki toplumlu güneş enerjisi parkı, mezarlıkların rehabilitasyonu, çevre konuları, Haspolat Arıtılmış Suyu’nun kullanımı, Hellim/Halloumi meselesi ve diğer üzerinde uzlaşılan güven artırıcı önlemlerin daha fazla gecikmeden hayata geçirilmesi talep edildi. Karma evliliklerden doğan çocuklara vatandaşlık verilerek bu çocuklara yönelik insan hakları ihlallerine derhal son verilmesi çağrısı da yinelendi.
Açıklamada, yeniden birleşmeye yönelik samimi bir irade ortaya konularak Kıbrıslı Türklerin, Kıbrıs’ın AB Dönem Başkanlığı süreçlerine katılımının sağlanması gerektiği vurgulandı. BM kararları doğrultusunda siyasi eşitliğe dayalı iki toplumlu, iki bölgeli federasyon temelinde yeniden birleşmiş bir Kıbrıs’ın, her iki toplumun karşı karşıya olduğu ağır ekonomik ve sosyal sorunların çözümü için barış ve refaha giden tek yol olduğu ifade edildi.
Son olarak açıklamada, “Kıbrıslı Rumlar ve Kıbrıslı Türklerin yeniden birleşme yönündeki iradesi açıktır. Liderlerin bu beklentilere cevap vermesi gerekmektedir” denildi.