Medya Etik Kurulu (MEK) üyeleri, Kıbrıs Türk Gazeteciler Birliği (KTGB) Genel Kurulu'nda Medya Etik Kurulu Yönetmeliği'nde yapılan değişiklikler ve son dönemde yaşanan iletişim sorunları nedeniyle görevlerinden çekilme kararı aldıklarını açıkladı. Üyeler, yeni kurul oluşturulup göreve başlayıncaya kadar görevlerini sürdürmeye devam edeceklerini de belirtti.
Kurul tarafından yapılan yazılı açıklamada, Medya Etik Kurulu'nun 13 yıldır medya alanında etik ilkelerin geliştirilmesi, özdenetim kültürünün güçlendirilmesi ve gazetecilik mesleğinin güvenilirliğinin korunması amacıyla faaliyet gösterdiği belirtildi.
Açıklamada, son bir buçuk yılda internet gazeteciliği deklarasyonunun güncellendiği, dijital medya alanındaki yeni etik sorunlara yönelik düzenlemeler yapıldığı, kamuoyunu bilgilendirmeye yönelik çalışmalar yürütüldüğü ve kurulun karar alma süreçlerinin hızlandırıldığı ifade edildi.
Kurul, son aylarda KTGB Yönetim Kurulu ile Medya Etik Kurulu arasında belirgin bir iletişim sorunu yaşandığını savunarak, Medya Etik Kurulu Yönetmeliği'nde yapılan değişikliklerin kurul üyeleriyle istişare edilmeden hazırlandığını öne sürdü.
Açıklamada, söz konusu değişikliklerin KTGB Genel Kurulu gündemine son anda getirildiği, üyelerin konuya ilişkin önceden bilgilendirilmediği ve Medya Etik Kurulu üyelerinin eleştirilerinin dikkate alınmadığı iddia edildi.
Medya Etik Kurulu üyeleri, kurulun yapısını doğrudan ilgilendiren kararların istişareden uzak şekilde alınmasının ve dile getirilen hassasiyetlerin göz ardı edilmesinin, mevcut koşullarda görevlerini sürdürmelerini zorlaştırdığı görüşünü dile getirdi.
Bu çerçevede kurul üyeleri, görevlerinden çekilme kararı aldıklarını açıklarken, yeni Medya Etik Kurulu oluşturulup göreve başlayıncaya kadar mevcut görevlerini sürdürmeye devam edeceklerini bildirdi.
Açıklamada ayrıca, alınan kararın yeni seçilen Kıbrıs Türk Gazeteciler Birliği Yönetim Kurulu ile ilgili olmadığı vurgulanarak, yeni yönetime çalışmalarında başarı dileğinde bulunuldu.
Aysu Basri Akter'in açıklaması şöyle:
Medya Etik Kurulu, on üç yıldır medya alanında etik ilkelerin geliştirilmesi, özdenetim kültürünün güçlendirilmesi ve gazetecilik mesleğinin güvenilirliğinin korunması amacıyla faaliyet göstermektedir. Kurulun temel varlık nedeni, medya alanındaki tüm paydaşlara eşit mesafede duran, bağımsız ve çoğulcu bir etik değerlendirme mekanizması oluşturmaktır.
Son bir buçuk yıldır görev yapan mevcut kurul, günümüz medya ortamının ihtiyaçlarına daha etkin yanıt verebilmek amacıyla çeşitli çalışmalar yürütmüştür. Bu kapsamda İnternet Gazeteciliği Deklarasyonu güncellenmiş, dijital medya alanında ortaya çıkan yeni etik sorunları kapsayacak düzenlemeler yapılmış, kamuoyunu bilgilendirmeye yönelik kamu spotları hazırlanmış, çevrimiçi çalışma yöntemleri geliştirilmiş ve kurulun karar alma süreçleri hızlandırılmıştır. Ayrıca kurulun çalışma kültürünün daha katılımcı ve kolektif bir zemine taşınması yönünde önemli adımlar atılmıştır.
Kamuoyunda yoğun biçimde tartışılan Ceza Muhakemeleri Usulü Değişiklik Yasası’ndaki 23B düzenlemesi başta olmak üzere, basın ve ifade özgürlüğü ile etik gazetecilik açısından önem taşıyan çok sayıda konuda kurul tarafından aktif biçimde görüş üretilmiş, değerlendirmeler yapılmış ve kamu yararını önceleyen bir yaklaşım benimsenmiştir.
Bu çalışmalar sonucunda Medya Etik Kurulu’nun görünürlüğü ve etkinliği geçmiş yıllara kıyasla belirgin biçimde artmıştır. Dijital medyanın hızla dönüşen yapısı içerisinde kurulun daha görünür ve daha hızlı karar alabilen bir yapıya kavuşması olumlu geri dönüşler yanında zaman zaman rahatsızlıklara da yol açmıştır. Bunun doğal karşılanabilecek bir durum olduğu düşünülmektedir. Ancak görüş ayrılıklarının çözüm yolu, karşılıklı saygı, açık iletişim ve kurumsal istişare mekanizmalarının işletilmesidir.
Ne var ki son aylarda Kıbrıs Türk Gazeteciler Birliği Yönetim Kurulu ile Medya Etik Kurulu arasındaki ilişkilerde belirgin bir mesafe ve iletişim sorunu ortaya çıkmıştır. Bu durumun en somut yansıması, Kıbrıs Türk Gazeteciler Birliği Genel Kurulu’nda Medya Etik Kurulu Yönetmeliği’nde yapılan değişiklik sürecinde yaşanmıştır.
Değişiklik önerileri yaklaşık üç ay önce KTGB Yönetim Kurulu’nun gündemine gelmesine rağmen, süreç boyunca Medya Etik Kurulu üyeleriyle herhangi bir görüş alışverişinde bulunulmamış, kurulun değerlendirmeleri talep edilmemiştir. Dahası, kurulun yapısını doğrudan ilgilendiren bu girişimden ancak süreç tamamlandıktan sonra haberdar olunmuştur. Süreç yalnızca Medya Etik Kurulu’ndan değil, kurulun kuruluşuna katkı koyan diğer örgüt ve paydaşlardan da uzak biçimde yürütülmüş, herhangi bir istişare veya değerlendirme zemini oluşturulmamıştır.
Söz konusu değişiklikler, geçtiğimiz hafta gerçekleştirilen KTGB Genel Kurulu’nun gündemine son anda taşınmış, üyelerin konu hakkında önceden bilgi sahibi olmasına ve kapsamlı bir değerlendirme yürütmesine imkan tanınmamıştır. MEK üyelerinin Genel Kurul sırasında dile getirdiği eleştiriler de dikkate alınmamıştır. Böylesine önemli ve yapısal sonuçlar doğuracak bir düzenlemenin bu şekilde gündeme getirilmesi, usul açısından da ciddi soru işaretleri yaratmaktadır.
Genel Kurul’da alınan kararın içeriği bu açıklamanın konusu değildir. Ancak içeriğinden bağımsız olarak, kararın hazırlanış ve alınış biçimi başlı başına sorunludur. Medya etiğini savunma iddiasındaki kurumların kendi karar süreçlerinde de şeffaflık, katılımcılık ve hesap verebilirlik ilkelerine uygun hareket etmesi beklenir. Kurulun işleyişini doğrudan ilgilendiren bir konuda üyelerinin görüşlerine başvurulmaması ve değişikliklerin değerlendirme yapılmasına olanak tanınmadan hayata geçirilmeye çalışılması, yalnızca yönetsel değil etik açıdan da ciddi bir sorundur.
Medya Etik Kurulu, her ne kadar Kıbrıs Türk Gazeteciler Birliği’nin desteğiyle kurulmuş ve üyelerinin bir bölümü birlik tarafından atanıyor olsa da hiçbir zaman herhangi bir örgütün alt kurulu veya bağlı organı olarak tasarlanmamıştır. Kurulun kuruluş felsefesi, farklı meslek örgütleri ve paydaşlar arasında çoğulcu bir denge kurulmasına dayanmaktadır. Yapılan değişiklikle atama yetkisinin fiilen tek bir kurumun kontrolüne bırakılması bu dengeyi zedelemekte, kurulun bağımsızlığına ilişkin güveni aşındırmaktadır. Oysa Medya Etik Kurulu’nun meşruiyeti herhangi bir kuruma bağlı olmasından değil, bağımsızlığına ve çoğulcu yapısına duyulan güvenden kaynaklanmaktadır.
Kurulun yapısını doğrudan ilgilendiren kararların istişareden uzak bir biçimde alınması ve dile getirilen hassasiyetlerin dikkate alınmaması nedeniyle, Medya Etik Kurulu üyeleri olarak yaşanan koşullar altında görev yapmayı sürdürmenin mümkün olmadığı kanaatine varmış ve görevlerimizden çekilme kararı almış bulunmaktayız. Bununla birlikte, Medya Etik Kurulu çalışmalarında herhangi bir boşluk yaşanmaması adına, yeni kurul oluşturulup göreve başlayıncaya kadar mevcut görevlerimizi sürdürmeye devam edeceğimizi kamuoyuna saygıyla bildiririz.
Bu açıklamanın yeni seçilen Kıbrıs Türk Gazeteciler Birliği Yönetim Kurulu ile ilgili olmadığını özellikle belirtmek isteriz. Yeni yönetime çalışmalarında başarılar diliyor, medya alanına katkı sağlayacak tüm girişimlerinde başarılı olmalarını içtenlikle temenni ediyoruz.
Bundan sonra oluşturulacak yeni Medya Etik Kurulu’nun daha sağlıklı, daha katılımcı, daha çoğulcu ve daha bağımsız bir çalışma ortamında faaliyet gösterebilmesi için dile getirilen uyarı ve değerlendirmelerin dikkate alınmasının büyük önem taşıdığına inanıyoruz.
Kamuoyuna saygıyla duyurulur.
Medya Etik Kurulu Üyeleri
Aysu Basri Akter (Kıbrıs Türk Gazeteciler Birliği Temsilcisi - Başkan)
Çağdaş Öğüç (İletişim Fakültesi Temsilcisi - Başkan Yardımcısı)
Nezire Gürkan (Kıbrıs Türk Gazeteciler Birliği Temsilcisi - Üye)
Halil Davulcu (Kıbrıs Türk Gazeteciler Birliği Temsilcisi - Üye)
Damla Soyalp (Kıbrıs Türk Gazeteciler Birliği Temsilcisi - Üye)
Yetin Arslan (İletişim Fakültesi Temsilcisi - Üye)
Melis Türkkal (Kıbrıs Türk Barolar Birliği Temsilcisi – Üye)