Tarihçesi
Goulash, Macar mutfağının en tanınmış yemeklerinden biri olup kökeni 9. yüzyılda Orta Avrupa’ya yerleşen Macar çobanlarına kadar uzanmaktadır. Macarca adı “gulyás”, “sığır çobanı” anlamına gelen gulyás kelimesinden gelmektedir. O dönemde geniş ovalarda sürülerini otlatan çobanlar, yanlarında taşıması kolay malzemelerle büyük kazanlarda et pişiriyor, hazırladıkları yemeği kurutarak uzun yolculuklarda yeniden su ekleyip tüketiyorlardı. Bu yöntem, yemeğin uzun süre bozulmadan saklanmasını sağlıyordu.
16.yüzyıla Macaristan’ın Ottoman Empire ile temasları sonucunda bölgeye kırmızı biber (paprika) ulaştı. Ancak paprika, 18. ve özellikle 19. yüzyılda Macar mutfağının vazgeçilmez baharatı hâline geldi. Goulash da bu dönemde bugünkü karakteristik rengini ve kendine özgü aromasını kazandı.
17.yüzyılda Macar milliyetçiliğinin güçlenmesiyle birlikte Goulash, yalnızca bir çoban yemeği olmaktan çıkarak ülkenin ulusal simgelerinden biri hâline geldi. Restoran menülerinde yer almaya başlayan yemek, zamanla Avrupa’nın birçok ülkesine yayıldı. Günümüzde ise Macaristan’ın hemen her bölgesinde farklı tariflerle hazırlanmakta; bazı bölgelerde çorba kıvamında, bazı bölgelerde ise daha yoğun ve et ağırlıklı olarak servis edilmektedir.
Bugün Goulash, yalnızca Macaristan’ın değil, dünya mutfağının da en sevilen geleneksel et yemeklerinden biri olarak kabul edilmekte ve özellikle kış aylarında sıcak, doyurucu bir ana yemek olarak sofralarda yer almaktadır.
Malzemeler
- 600 g dana kuşbaşı eti
- 2 adet büyük kuru soğan
- 2 yemek kaşığı sıvı yağ veya iç yağı
- 2 yemek kaşığı tatlı Macar paprikası
- 1 tatlı kaşığı acı paprika (isteğe bağlı)
- 2 diş sarımsak
- 2 adet orta boy patates
- 2 adet havuç
- 1 adet yeşil biber
- 1 adet domates
- 1 yemek kaşığı domates salçası
- 1 litre et suyu veya sıcak su
- 1 adet defne yaprağı (isteğe bağlı)
- 1 çay kaşığı kimyon
- Tuz
- Karabiber
Yapımı
İlk olarak kuru soğanlar ince ince doğranır ve geniş tabanlı bir tencerede yağ ile birlikte pembeleşinceye kadar kavrulur. Ardından ezilmiş sarımsaklar ilave edilerek kısa süre daha sotelenir.
Dana eti tencereye eklenir ve yüksek ateşte suyunu salıp yeniden çekinceye kadar kavrulur. Ocağın altı hafifçe kısıldıktan sonra paprika ve domates salçası eklenerek birkaç dakika karıştırılır. Bu aşamada baharatların yanmamasına dikkat edilmelidir.
Daha sonra doğranmış biber, domates, havuç ve patates ilave edilir. Et suyu veya sıcak su eklenerek karışım kaynamaya bırakılır. Tuz, karabiber, kimyon ve isteğe bağlı olarak defne yaprağı eklenir.
Tencerenin kapağı kapatılarak kısık ateşte yaklaşık 1,5-2 saat pişirilir. Et tamamen yumuşadığında Goulash servise hazırdır. Geleneksel olarak yanında kırsal ekmek, erişte veya Macar usulü küçük hamur parçaları (csipetke) ile servis edilir.
Dobos Torte
Tarihçesi
Dobos Torte, Macar mutfağının en ünlü tatlılarından biridir. 1885 yılında Macar pasta ustası József C. Dobos tarafından geliştirilmiştir. O dönemde pasta ve kremaların uzun süre dayanmasını sağlayacak soğutma sistemleri yaygın olmadığından, Dobos hem lezzetli hem de daha uzun süre tazeliğini koruyabilecek bir pasta hazırlamayı amaçlamıştır.
Tatlı ilk kez 1885 yılında düzenlenen Ulusal Genel Sergi’de tanıtılmış ve büyük ilgi görmüştür. Kısa sürede yalnızca Macaristan’da değil, Avrupa’nın birçok ülkesinde de tanınmaya başlamıştır. İnce pandispanya katları arasına sürülen çikolatalı tereyağlı krema ve pastanın üzerini kaplayan çıtır karamel tabakası, Dobos Torte’yi diğer pastalardan ayıran en önemli özelliklerdir.
Günümüzde Dobos Torte, Macar pastacılığının simgelerinden biri olarak kabul edilmekte ve özel günlerde, kutlamalarda ve geleneksel kafelerde en çok tercih edilen tatlılar arasında yer almaktadır.
Malzemeler
Pandispanya için
- 6 adet yumurta
- 180 g toz şeker
- 180 g un
- 1 paket vanilin
Çikolatalı krema için
- 200 g bitter çikolata
- 250 g tereyağı
- 120 g pudra şekeri
- 2 yemek kaşığı kakao
- 1 çay kaşığı vanilin
Karamel kaplama için
- 150 g toz şeker
- 1 yemek kaşığı su
Yapımı
Yumurtalar ve toz şeker, açık sarı renk alıp hacmi artıncaya kadar çırpılır. Elenmiş un ve vanilin dikkatlice eklenerek homojen bir karışım hazırlanır. Karışım ince katlar hâlinde tepsiye yayılır ve önceden ısıtılmış 180 °C fırında yaklaşık 8-10 dakika pişirilir. Aynı işlem uygulanarak altı ince pandispanya katı hazırlanır.
Krema için bitter çikolata benmari usulü eritilir. Oda sıcaklığındaki tereyağı pudra şekeriyle çırpılır, ardından kakao, vanilin ve eritilmiş çikolata eklenerek pürüzsüz bir krema elde edilir.
Pandispanya katlarının arasına hazırlanan çikolatalı krema sürülerek pasta oluşturulur. En üstte kullanılacak son kat ayrılır.
Karamel için şeker ve su tavada eritilir. Altın sarısı renk aldığında ocaktan alınır ve bekletilen son pandispanya katının üzerine ince bir tabaka hâlinde dökülür. Karamel henüz sertleşmeden bıçak hafifçe yağlanarak dilim izleri oluşturulur. Böylece karamel kırılmadan düzgün şekilde kesilebilir.
Hazırlanan karamel kaplı kat pastanın üzerine yerleştirilir. Pasta buzdolabında birkaç saat dinlendirildikten sonra servis edilir.