Kıbrıs Türk Sanayi Odası (KTSO), Kıbrıs’ın kuzeyi ile güneyi arasında fiyat araştırması yaptıklarını belirterek, “Kuzey yüzde 79 daha ucuz” dedi.
KTSO, fiyat farklarını ortaya koymak amacıyla hazırlattığı “Kuzey Kıbrıs-Güney Kıbrıs Fiyat Araştırması Raporu | Mayıs 2026” çalışma sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı.
Bağımsız danışmanlık kuruluşu Prologue Consulting Ltd tarafından hazırlanan araştırmada, 74 temel tüketim ürününden oluşan sepet üzerinden karşılaştırma yapıldığı belirtildi. Rapora göre, “ürünlerin yüzde 79,5’inin Güney Kıbrıs’a kıyasla Kuzey Kıbrıs’ta daha ucuz, yüzde 20,5’inin de Güney’de daha ucuz olduğu” ileri sürüldü.
KTSO'nun 13 Şubat-26 Mart dönemini kapsayan raporunda, özellikle yerli üretimin bulunduğu ürün gruplarında “fiyat avantajının daha belirgin olduğu” iddia edildi. Buna göre, Kuzeyde yerli üretimi bulunan ürünlerin yüzde 90’ı güneye göre “daha uygun fiyatla” tüketiciye sunulurken, yerli üretimi olmayan ürünlerde bu oran yüzde 57’de kaldığı ifade edildi.
“Yerli üretim, ithalata bağımlılığım fiyatlar üzerindeki baskısını azaltıyor”
Araştırmanın yapıldığı dönemde euro/TL kurunun 51,60 TL seviyesine ulaştığına dikkat çekilen raporda, yerli üretimin yüksek döviz baskısına rağmen fiyatları dengeleyen bir unsur olduğu iddia edildi. Raporda, yerli üretim kapasitesinin korunması ve geliştirilmesinin, ithalata bağımlılığın fiyatlar üzerindeki baskısını azaltarak hayat pahalılığı karşısında ekonomide dengeleyici rol üstlendiği kaydedildi.
Fiyat verileri, 13 Şubat-26 Mart tarihleri arasında Kuzey ve Güney Kıbrıs’taki perakende satış noktalarında eş zamanlı toplandı. Birebir aynı markanın bulunmadığı ürünlerde benzer ürün kategorileri dikkate alındı. Fiyatlar “Kuzey daha ucuz”, “Güney daha ucuz” ve “Fiyatlar birbirine yakın” şeklinde değerlendirildi. Fiyatların çok yakın olduğu durumlarda, Kuzey’de daha düşük olan ürünler “Kuzey daha ucuz” olarak kaydedildi.
Kamacıoğlu: “Yerli üretim, halkımızın alım gücünü korumada stratejik sorumluluk üstleniyor”
KTSO Yönetim Kurulu Başkanı Ali Kamacıoğlu, raporun önsözünde yaptığı değerlendirmede, yerli üretimin ekonomik güvence olduğuna işaret etti.
Kamacıoğlu, yerli üretimi yapılan ürün grubunda ucuzluk oranının yüzde 90’a yükselmesinin; hellimden süte, yumurtadan temizlik ürünlerine kadar sanayicinin halkın alım gücünü korumak adına üstlendiği stratejik sorumluluğu gösterdiğini belirtti.
FİF tartışması
Raporda, kamuoyunda zaman zaman dile getirilen “Fiyat İstikrar Fonu (FİF) pahalılık yaratıyor.” yönündeki görüşlerin araştırma verileriyle örtüşmediği savunuldu.
Araştırmada, FİF uygulanan yerli ürünlerin yüzde 90’ının Kuzey’de daha ucuz olduğunun görüldüğü belirtilerek, fiyatları belirleyen temel unsurun fonlar değil; yerli üretim kapasitesi, rekabet ve ölçek ekonomisi olduğu kaydedildi.
Çalışmada, süt ve süt ürünleri grubunun yerli üretimin fiyat istikrarındaki etkisini gösteren alanlardan biri olduğu vurgulandı. Uzun ömürlü süt, yoğurt, beyaz peynir, taze kaşar ve hellimin hem yerli üretimli olduğu hem de Kuzey’de daha ucuz olduğu belirtildi.
Temizlik ürünlerinde de benzer bir tablo ortaya çıktığı kaydedildi. Çamaşır deterjanı, çamaşır suyu, bulaşık deterjanı, şampuan, kağıt havlu ve tuvalet kağıdı gibi ürünlerde Kuzey’in daha avantajlı olduğu ifade edildi.
İthalata bağımlılık fiyatları etkiliyor
Raporda, Kuzey’de yerli üretimin bulunmadığı sektörlerde ise ithalata bağımlılığın fiyatları artırdığına dikkat çekildi. Navlun, sigorta ve liman giderleri gibi döviz bazlı maliyetlerin ithal ürünlerde baskı yarattığı kaydedildi.
KTSO raporunda, yerli üretimin desteklenmesinin ekonomik gereklilik olduğunu belirtilerek, yerli üretimin güçlendirilmesinin hem tüketici refahını hem de istihdamı artıracağı kaydedildi. Raporda, yerli üretimin devlet politikası haline getirilmesi çağrısı yapıldı.