Gençlik Federasyonu Genel Başkanı Mustafa Özbilgehan, Kumyalı’da bir arpa depolama silosunun çökmesi sonucu bir emekçinin yaşamını yitirmesinin, ülkede giderek ağırlaşan iş sağlığı ve güvenliği sorununu bir kez daha acı biçimde gözler önüne serdiğini belirtti.
Özbilgehan, konuya ilişkin yazılı açıklamasında, ölümlü iş kazalarının art arda yaşanmasının, çalışma hayatındaki denetim ve güvenlik eksikliklerinin münferit olaylar üzerinden değil, bütünlüklü ve yapısal bir sorun olarak ele alınmasını zorunlu kıldığını kaydetti.
Kıbrıs Türk gençliğinin geçmiş Gençlik Kongrelerinde aldığı kararların da bu sorunların uzun süredir bilindiğini ortaya koyduğunu ifade eden Özbilgehan, 2023 yılında gerçekleştirilen III. Kıbrıs Türk Gençlik Kongresi Sağlık Komitesinin, Kuzey Kıbrıs’taki iş sağlığı ve güvenliği koşullarının yeterli olmadığına oy birliğiyle karar verdiğini hatırlattı.
Özbilgehan, aynı Komitenin çalışanlara ve işverenlere yönelik zorunlu iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin gerçekleştirilmesi gerektiğini yine oy birliğiyle kabul ettiğini, devletin bu alana daha fazla bütçe ayırması yönündeki kararın ise yüzde 95 oranında oy çokluğuyla alındığını belirtti.
Sağlık Komitesinin, 14 Temmuz 2008 tarihinden beri yürürlükte bulunan iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının gereği gibi uygulanmadığına ve etkin şekilde denetlenmediğine de oy birliğiyle karar verdiğini aktaran Özbilgehan, Komitenin devletin iş kazaları konusunda yeterli duyarlılığı göstermediğini tespit ettiğini söyledi. Özbilgehan, toplumun iş kazaları, meslek hastalıkları ve ihmal kavramları konusunda yeterli bilgiye sahip olmadığı yönünde de oy birliğiyle karar alındığını ifade etti.
Özbilgehan, IV. Kıbrıs Türk Gençlik Kongresi İnsan Hakları Komitesinin de “Modern Kölelik, İnsan Ticareti ve Çalışma Koşulları” başlığı altında, işçilerin mevcut çalışma şartlarının işçi sağlığı ve güvenliğine ilişkin sorumlulukları ihlal ettiğine oy birliğiyle karar verdiğini kaydetti.
Komite değerlendirmelerinde işçilerin hak arama süreçlerinde zorluklarla karşılaştığına ve mevcut denetimlerin yetersiz kaldığına dikkat çekildiğini belirten Özbilgehan, denetleyici müfettişlerin sayısının artırılması ve etkin denetim mekanizmalarının kurulması gerektiğinin vurgulandığını aktardı.
Farklı yıllarda ve farklı Gençlik Kongrelerinde alınan kararların, iş sağlığı ve güvenliği alanındaki eksikliklerin süreklilik gösteren yapısal bir sorun olduğunu ortaya koyduğunu ifade eden Özbilgehan, Kumyalı’da yaşanan ölümün yalnızca münferit veya kaçınılmaz bir “iş kazası” olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti.
Olayın bütün yönleriyle etkili ve şeffaf biçimde araştırılması çağrısında bulunan Özbilgehan; silonun teknik güvenliğinin, bakım ve periyodik kontrollerinin, risk değerlendirmelerinin, çalışanlara verilen eğitimlerin, işveren yükümlülüklerinin ve yetkili kamu kurumlarının denetim görevlerini gereği gibi yerine getirip getirmediğinin açıklığa kavuşturulması gerektiğini kaydetti.
Özbilgehan, ihmal veya kusuru tespit edilen kişi ve kurumlar hakkında gerekli idari, hukuki ve cezai süreçlerin işletilmesini istedi.
Yalnızca soruşturmanın sonucunu beklemekle yetinilmemesi gerektiğini vurgulayan Özbilgehan, ülkedeki benzer silo, depo, fabrika ve üretim tesislerinin gecikmeksizin kapsamlı denetimden geçirilmesi çağrısında bulundu.
Özbilgehan, denetim sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılması, iş kazalarına ilişkin düzenli ve şeffaf istatistiklerin yayımlanması, müfettiş sayısı ile denetim kapasitesinin artırılması, çalışanlar ve işverenlere yönelik zorunlu eğitimlerin etkili biçimde uygulanması ve yükümlülüklerini ihlal edenlere karşı caydırıcı yaptırımların hayata geçirilmesi gerektiğini belirtti.
Gençlik Federasyonu Genel Başkanı Özbilgehan, açıklamasını şu ifadelerle tamamladı:
“İş cinayetleri yalnızca istatistiksel veriler değil; denetimsizlik, ihmal ve önlenebilir riskler nedeniyle yarım kalan insan hayatlarıdır. Hiçbir emekçi, ekmeğini kazanmak için çıktığı işten evine dönememe riskiyle karşı karşıya kalmamalıdır. İş sağlığı ve güvenliği, maliyet hesabına veya ihmale feda edilemeyecek temel bir haktır.
Yaşamını yitiren emekçiyi saygıyla anıyor; ailesinin, yakınlarının ve çalışma arkadaşlarının acısını paylaşıyorum. Benzer acıların bir daha yaşanmaması ve bütün emekçilerin güvenli, sağlıklı ve insan onuruna yaraşır koşullarda çalışabilmesi için yetkili kurumları, Gençlik Kongrelerimizde alınan kararlar doğrultusunda somut, önleyici ve caydırıcı adımları gecikmeksizin atmaya davet ediyorum.”