Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu Çalışanları Sendikası (El-Sen) Başkanı Ahmet Tuğcu, Türkiye ile KKTC arasında bu ay içinde imzalanması planlanan Mali İşbirliği Protokolü’ne ilişkin açıklama yaparak elektrik alanında atılabilecek adımlara dair endişelerini dile getirdi.
Tuğcu, Cevdet Yılmaz’ın geçtiğimiz hafta Kıbrıs’ın kuzeyine gerçekleştirdiği ziyaret sırasında yapılan açıklamaların, elektrik konusunun da söz konusu protokolün bir parçası olacağını gösterdiğini belirtti. Sendika olarak, telekomünikasyon alanında yaşanan sürece benzer bir senaryonun Kıb-Tek için de devreye sokulmasından kaygı duyduklarını ifade etti.
Açıklamada, kamusal altyapının yabancı sermayeye devredilmesine yönelik politikaların sıradaki hedefinin elektrik olup olmadığı sorusu gündeme getirilirken, Ünal Üstel hükümetinin altyapı yatırımlarını yıllardır ihmal ettiği belirtildi. Tuğcu, iki buçuk yıl önce imzalanan Kalecik-III sözleşmesiyle birlikte elektrik maliyetlerinin arttığını ve özel şirketlerin kazançlarının büyüdüğünü vurguladı.
EL-SEN’in bir diğer endişesinin ise Türkiye’den kabloyla elektrik getirilmesi projesi olduğunu belirten Tuğcu, Avrupa Elektrik İletim Sistemi Operatörleri Ağı olan ENTSO-E üzerinden çift yönlü bir enterkonnekte sistem kurulmasının uzun vadede enerji sorununa en doğru çözüm olabileceğini ifade etti.
Ancak Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından Şubat 2024’te hazırlandığını belirttiği bir rapora atıfta bulunan Tuğcu, söz konusu sistemin yakın gelecekte siyasi nedenlerle hayata geçirilmesinin mümkün görünmediğini belirtti. Raporda, Türkiye’deki iletim şirketi Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ) ile Kıbrıs’ın güneyindeki iletim şirketi Cyprus Transmission System Operator (CTSO) arasında anlaşma sağlanmadan yapılacak başvuruların değerlendirmeye alınmayacağının belirtildiğini ifade etti.
Bu nedenle yetkililerin enterkonnekte sistem konusunda kamuoyuna yapılan açıklamalarının gerçeği yansıtmadığını kaydeden Tuğcu, Kıbrıs sorununun çözümü olmadan Türkiye ile çift yönlü elektrik iletim projesinin hayata geçirilmesinin mümkün olmadığını ifade etti.
Sendikanın asıl kaygısının, enterkonnekte sistem yerine Kuzey Kıbrıs’ın tek yönlü bir kabloyla Türkiye’ye bağlanması olasılığı olduğunu dile getiren Tuğcu, bunun “tam bağımlılık” yaratacak bir proje olacağını ve yeni imtiyazların önünü açabileceğini belirtti.
Enerji politikalarının kapalı kapılar ardında belirlenemeyeceğini vurgulayan Tuğcu, kamu kurumlarının itibarsızlaştırılarak yeni ayrıcalıkların oluşturulmasına izin vermeyeceklerini ifade etti.
EL-SEN Başkanı Tuğcu ayrıca Kıbrıs Türk toplumunun elektrik sorununun çözümü için KIB-TEK’e acil yatırımlar yapılması gerektiğini belirterek, kurum bünyesinde çift yakıtlı 2x175 megavatlık termik santral ile en az 50 megavat depolamalı güneş enerjisi santrali kurulmasını önerdi.
Tuğcu, hükümete çağrıda bulunarak popülist söylemler yerine yeni santral yatırımlarını hızla hayata geçirmesi ve KIB-TEK’in üretim kapasitesinin ülkenin elektrik ihtiyacını karşılayacak seviyeye çıkarılması gerektiğini söyledi.