Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP), Seçim ve Halkoylaması Yasası’nda yapılması öngörülen değişikliklere ilişkin yazılı açıklama yaptı. CTP, seçim sisteminin demokratik reform ihtiyacı doğrultusunda kapsamlı biçimde ele alınması gerektiğini belirtirken, seçime sayılı gün kala yapılacak düzenlemelerin siyasi hesaplaşmaların aracı haline getirilmesine karşı çıktı.
CTP, demokrasinin kurumsallaşması, seçmen iradesinin güçlendirilmesi, siyasal katılımın artırılması ve yönetimde istikrarın sağlanması açısından Seçim ve Halkoylaması Yasası’nın kapsamlı biçimde ele alınması gerektiğine dikkat çekti. Parti, seçmenin tercihini kişisel ilişkiler ve adaylar arasındaki karma tercihler üzerinden değil, siyasi programlar, politikalar ve yönetme iddiası üzerinden ortaya koymasını sağlayacak bir seçim sistemine geçilmesi gerektiğini belirtti.
Bu çerçevede karma oyun kaldırılması tartışmasının, CTP’nin yeni dönemde hayata geçireceğini açıkladığı çağdaş seçim yasası ve içtüzük reformunun temel unsurlarından biri olacağı kaydedildi. Ancak CTP, böylesine önemli bir demokratik reformun seçime sayılı gün kala herhangi bir siyasi partinin veya milletvekilinin günlük ihtiyaçları, parti içi dengeleri ya da seçim dönemindeki kısa vadeli hesapları doğrultusunda şekillendirilemeyeceğini vurguladı.
“Seçim sistemi, demokratik düzenin ortak zeminidir” diyen CTP, yapılacak değişikliklerin meclis içi ve dışındaki siyasi partilerin yanı sıra hukukçular, akademi, meslek örgütleri, sivil toplum ve toplumun farklı kesimlerinin görüşlerinin alınacağı geniş katılımlı bir Meclis Ad Hoc Komitesi bünyesinde, bütünlüklü şekilde ele alınması gerektiğini belirtti.
Parti, seçim sisteminde yapılacak değişikliklerin herhangi bir partiye veya kişiye avantaj sağlamayı değil; temsilde adaleti, seçmen iradesini, demokratik katılımı ve siyasal istikrarı güçlendirmeyi amaçlaması gerektiğini kaydetti. Açıklamada, “Demokratik reform ihtiyacını siyasi fırsatçılıktan ayırmak, seçim sistemine duyulan güvenin korunmasının da gereğidir” ifadelerine yer verildi.
“Seçimlere çok kısa kala ele alınması doğru değil”
CTP, mevcut durumda fiilen seçim dönemine girilmiş bir zaman diliminde olunduğuna dikkat çekti. Genel Seçim tarihi henüz belirlenmemiş olsa da 6 Aralık 2026 tarihinin Yerel Yönetim Organları Seçimi için kesinleştiğini hatırlatan parti, karma oy uygulamasının belediye meclislerinde de kaldırılmasının öngörüldüğünü belirtti.
Demokratik teamüller ve seçim hukukunda öngörülebilirlik ilkesi gereği, seçim sisteminin temel kurallarında yapılacak değişikliklerin seçimlere çok kısa süre kala ve siyasi gündemin baskısı altında ele alınmasının doğru olmadığı ifade edildi.
CTP, Seçim ve Halkoylaması Yasası’nı değiştirme girişiminin, seçmen iradesinin sandığa daha sağlıklı yansıtılması arayışından ziyade, hükümet partilerinin kendi içlerinde ve kendi aralarında yaşadığı tartışmaların ve hesaplaşmaların Meclis gündemine taşınması olduğu yönündeki kaygısını dile getirdi.
Yasanın sunuşunun üzerinden uzun zaman geçmiş olmasına rağmen hükümet milletvekillerinin halen komitede yasanın farklı unsurlarıyla ilgili öneriler vermesinin de konunun “ne kadar mevsimsiz” olduğunu gösterdiğini belirten CTP, Meclis komitesine katılan sekiz siyasi partiden altısının zamanlamanın doğru olmadığı yönünde görüş bildirdiğine dikkat çekti. Partiye göre bu durum, girişimin toplumsal ve siyasal bir uzlaşıdan yoksun olduğunu ortaya koyuyor.
Yasa 2023’te sunuldu, 2025’te komiteye iade edildi
CTP açıklamasında değişiklik sürecinin geçmişine de yer verdi. Buna göre ilgili değişiklik, 9 Mayıs 2023 tarihinde hükümet tarafından değil, bir milletvekili tarafından sunuldu. Yasa, 30 Haziran 2025 tarihinde Meclis Genel Kurulu’nda oylanamayarak komiteye iade edildi.
CTP, bu süreçte gündeme alınmayan yasanın “kişilerin seçime dönük ikballeri amacı ile seçime sayılı gün kala gündeme alındığını” vurguladı. Parti, söz konusu değişikliğin UBP oylarıyla bugün komiteden oyçokluğuyla geçirildiğini belirtti.
Açıklamada, hükümetin toplumun uzun süredir çözüm bekleyen yapısal sorunları karşısında siyasi sorumluluk üstlenmekten kaçındığı da ileri sürüldü. CTP; güvenlikten nüfus politikasına, hayat pahalılığından kamu yönetimine kadar birçok alanda çözüm bekleyen sorunlar bulunduğunu belirterek, iktidarın seçim yaklaşırken seçim sistemini parti içi dengeler üzerinden gündeme taşımasını doğru bulmadığını ifade etti.
CTP, “demokratik bir seçim reformunun gerekliliğini savunmaya devam edeceğini”, ancak seçim döneminde ortaya çıkan parti içi hesaplaşmaların ve son dakika düzenlemelerinin parçası olmayacağını açıkladı.
Bu gerekçeler doğrultusunda CTP, Seçim ve Halkoylaması (Değişiklik) Yasası’na komitede ret oyu kullandığını bildirdi.
CTP’den seçim reformu sözü
CTP, ilk genel seçimlerde halktan alacağı güçlü yetkinin hemen ardından Seçim ve Halkoylaması Yasası üzerinde kapsamlı reform çalışmalarını başlatacağını açıkladı.
Reform sürecinin tüm paydaşların katılımı ve katılımcılık ilkesi çerçevesinde yürütüleceğini belirten CTP, yeni seçim sisteminin siyasi programların ve politikaların yarışmasını esas alacağını kaydetti.
Parti, “temsilde adalet ile yönetimde istikrar arasındaki dengeyi koruyacak” yeni seçim sisteminin toplumun tüm kesimlerinin görüş ve katkılarıyla, açık, katılımcı ve demokratik bir süreç içerisinde oluşturulacağını vurguladı.