Zeytinyağında ‘kaçak’ krizi

Son yılların en bereketli zeytin hasadı yaşanmasına karşın, 3 yıldır değişmeyen 500 TL’lik litre fiyatı ve artan maliyetler üreticiyi emeğinin karşılığını alamaz hale getirdi.

Recep DAL

Kıbrıs’ın kuzeyinde zeytin hasadı bu yıl yağışların da etkisiyle geçen yıllara kıyasla daha verimli geçiyor. Rekoltedeki artış üreticiyi sevindirirken yükselen maliyetler ve piyasadaki denetimsizlik, üreticinin kazancını olumsuz etkiliyor.

Kaçak yollarla ülkeye getirilen zeytinyağlarının piyasa fiyatının altında restoran ve otellere satıldığını iddia eden sektör temsilcileri, denetimlerin sıkılaştırılmasını istiyor.

YENİDÜZEN’e konuşan Bardak Zeytinyağı Fabrikası Direktörü Burhan Bardak, bu yıl hasadın daha verimli geçtiğini ve zeytinyağı kalitesinin iyi olduğunu belirterek, buna karşın piyasadaki denetimsizliğin satışları olumsuz etkilediğini söyledi.

Ada yarısına kaçak yollarla zeytinyağı getirildiğini ve bazı otel ve restoranlara piyasa fiyatının altında satıldığını iddia eden Bardak, yeni kurulan bazı firmaların ürünlerini nereden temin ettiğinin belli olmadığını savundu. “Kaçak yağ piyasada haksız rekabet yaratıyor” diyen Bardak, bu ürünlerin yerli üreticinin maliyetinin altında fiyatlarla piyasaya sürüldüğünü belirterek, yetkililere denetimleri sıkılaştırma çağrısı yaptı.

Zeytin üreticileri de YENİDÜZEN’e yaptıkları açıklamada, bu yılki rekolte artışından memnun olduklarını ancak emeklerinin karşılığını yeterince alamadıklarını dile getirdi. Üretici Teslime Ateş, “Bu sene rekolte iyi ama kazancımız düşük” derken, Bekir Şentip de “Bu yıl yağışların artmasıyla zeytin rekoltemiz daha yüksek. Geçen yıl az miktarda ürün elde ederken, bu yıl neredeyse yarım tona yakın ürünümüz var. Fakat bu işin kazancı yeterli değil” ifadelerini kullandı.

Üretici Hüseyin Özen ise rekoltedeki artışa rağmen yağ oranının biraz daha düşük olduğunu düşündüğünü belirterek, “Yağ fiyatları 2-3 senedir aynı. Bu nedenle ürettiğimizin karşılığını alamıyoruz” diye konuştu. Kemal Kurtoğlu da son yılların en iyi hasat dönemlerinden birinin yaşandığını vurgulayarak, “Geçen yıl ağaçlarda çok az zeytin vardı, bu yıl ise ağaçlar dolu. Yine de emeğimizin karşılığını alamıyoruz. Bu işin getirisi daha fazla olmalı” açıklamasında bulundu.

37 yıldır budama işiyle uğraşan emekçi Güven Soro da rekoltenin bölgelere ve ağaçların bakımına göre değiştiğine dikkat çekerek, Yeniceköy’den Türkmenköy’e kadar uzanan bölgede verimin oldukça iyi olduğunu söyledi. Soro, “Rekolte biraz da bakımla alakalı. Gerekli bakım yapılmazsa verim de düşer. Maalesef emeğimizin karşılığını alamıyoruz. Çalışanların gündelik ücretleri çok düşük” diyeen Soro, üretimdeki artışın çalışanların gelirine yeterince yansımadığını kaydetti.

Zeytinde bereket var, üreticide kazanç kaygısı

Zeytinde hasat dönemi devam ederken bu yılki yüksek rekolte, üreticilerin yüzünü güldürüyor. Yağışların olumlu etkisiyle zeytin üretiminde geçen yıllara kıyasla ciddi artış yaşanırken, ürünün kalitesi de memnuniyet yaratıyor. Ancak rekoltedeki artış, üreticilerin ekonomik sıkıntılarını gidermeye yetmiyor.

Artan üretim maliyetleri karşısında gelirlerinin düştüğünü belirten üreticiler, özellikle piyasadaki denetimsizlikten şikâyetçi. Ülkeye kaçak yollarla zeytinyağı getirildiğini, bu yağların paravan firmalar aracılığıyla piyasa fiyatının altında restoran ve otellere satıldığını savunan sektör temsilcileri, haksız rekabetin yerli üreticiyi zor durumda bıraktığını ifade ediyor.

Bardak Zeytinyağı Fabrikası Direktörü Burhan Bardak:

“Kaçak yağ piyasada haksız rekabet yaratıyor”

Bardak Zeytinyağı Fabrikası Direktörü Burhan Bardak, konuyla ilgili YENİDÜZEN’e çok özel açıklamalarda bulundu. Bardak, bu yılki hasat döneminin geçen yıla göre daha iyi geçtiğini, rekoltenin yükseldiğini ancak zeytinyağı piyasasındaki denetimsizliğin satışları olumsuz etkilediğini söyledi.

Hasat döneminin geçen yıla kıyasla daha verimli geçtiğini belirten Bardak, bu yıl rekoltenin daha yüksek olduğunu söyledi. Yağışlara rağmen zeytinlerin yağ oranının beklendiği kadar yüksek olmadığını ifade eden Bardak, buna karşın elde edilen yağın kalitesinin iyi olduğunu kaydetti.

Fabrikada zeytin sıkım ücretini geçen yılla aynı tuttuklarını belirten Bardak, zeytinin kilosunu 10 TL’den yağa dönüştürdüklerini söyledi. Enflasyona rağmen ücret artışına gitmediklerini vurgulayan Bardak, bu kararı üreticiye destek olmak amacıyla aldıklarını ifade etti.

Zeytinyağının litresinin şu anda ortalama 500 TL civarında satıldığını ve fiyatların geçen yıldan bu yana değişmediğini belirten Bardak, piyasada son dönemde ortaya çıkan yeni firmalara dikkat çekti.

Söz konusu firmaların nereden ürün temin ettiğinin belli olmadığını savunan Bardak, ülkeye kaçak yollarla getirilen zeytinyağlarının bazı otel ve restoranlara satıldığını öne sürdü. Türkiye ve güneydeki fiyatların daha düşük olmasının bu tür satışları teşvik ettiğini belirten Bardak, bu durumun yerli üreticiyi ve sektörde faaliyet gösteren işletmeleri ciddi şekilde etkilediğini söyledi.

Satış yapmakta zorlandıklarını dile getiren Bardak, kaçak zeytinyağlarına bir marka adı verilerek piyasaya sürüldüğünü ve bu ürünlerin yerli üreticinin maliyetinin altında fiyatlarla satıldığını iddia etti. Bardak, “Kaçak yağ piyasada haksız rekabet yaratıyor” ifadelerini kullandı.

Denetimlerin sıkılaştırılması gerektiğini vurgulayan Bardak, piyasada faaliyet gösteren firmaların kullandıkları zeytinyağını nereden temin ettiklerinin sorgulanması gerektiğini belirterek yetkililere denetim çağrısında bulundu.

Üreticiler ne dedi?

Öte yandan zeytin üreticileri de hasat dönemini YENİDÜZEN’e değerlendirdi. Üreticiler, bu yılki rekolte artışından memnun olduklarını belirtirken emeklerinin karşılığını yeterince alamadıklarına dikkat çekti. Açıklamalar şu şekilde:

Üretici Teslime Ateş: “Bu sene rekolte iyi ama kazancımız düşük”

“Zeytindeki rekolte bu sene iyi. Topladıkça zeytinlerimi yağa dönüştürmek için fabrikaya getiriyorum. Geçen yıl bu kadar verimli değildi. Bu yıl verimde artış oldu. Bu ülkenin zeytinleri çok güzel, herkese tavsiye ediyorum. Gönül rahatlığıyla alabilirler. Fakat rekolteye rağmen maalesef kazancımız düşük. Bu da işin üzücü tarafı.”

Üretici Hüseyin Özen: “Ürettiğimizin karşılığını alamıyoruz”

“Bu sene geçen yıllara kıyasla daha iyi durumdayız. Fakat zeytindeki yağ oranı biraz daha düşük gibi. Bunun, önceki yılların kurak geçmesinden kaynaklandığını tahmin ediyorum. Bu yılki yağışlar önümüzdeki dönemlerde de devam ederse zeytinlerin daha yağlı olacağını düşünüyorum. Yağ fiyatları 2-3 senedir aynı. Bu nedenle ürettiğimizin karşılığını alamıyoruz.”

Üretici Bekir Şentip: “Zeytin hasadının kazancı yeterli değil”

“Bu yıl yağışların artmasıyla zeytin rekoltemiz daha yüksek. Ağaçlarımızdan iyi mahsul çıktı. Babamızdan kalan zeytinleri topluyoruz. 2025 yılına kıyasla bu yıl daha çok yağımız çıktı. Geçen yıl az miktarda ürün elde ederken, bu yıl neredeyse yarım tona yakın ürünümüz var. Bu mutluluk verici. Ama kazanç olarak yeterli değil.”

Üretici Kemal Kurtoğlu: “Bu işin getirisi daha fazla olmalı”

“Zeytin hasadında son yılların en iyi dönemini yaşıyoruz. Rekolte bu sene oldukça arttı. Geçen yıl ağaçlarda çok az zeytin vardı, bu yıl ise ağaçlar dolu. Yine de emeğimizin karşılığını alamıyoruz. Bu işin getirisi daha fazla olmalı.”

Emekçi Güven Soro: “Çalışanların gündelik ücretleri çok düşük”

“Bu sene zeytinde rekolte mükemmel durumda. Sadece Güzelyurt bölgesinde istenilen düzeyde değil. Yeniceköy’den Türkmenköy’e kadar olan bölgede çok iyi oranda zeytin çıktı. Paşaköy ve Akıncılar da buna dahil. Ben 37 senedir budama işiyle uğraşıyorum. Rekolte biraz da bakımla alakalı. Gerekli bakım yapılmazsa verim de düşer. Maalesef emeğimizin karşılığını alamıyoruz. Çalışanların gündelik ücretleri çok düşük. Bu da yağ fiyatlarının değişmemesinden ve üreticinin gelirinin yeterli olmamasından kaynaklanıyor.”

Özel Haber Haberleri