KKTC İstatistik Kurumu, Hane halkı Bütçe Anketi için adres listeleme çalışmasının tamamlandığını, anketin alan uygulamasının 1 Mayıs’ta başlayacağını ve 1 Mayıs 2026-30 Nisan 2027 tarihleri arasında anketin 1 yıl boyunca yürütüleceğini duyurdu.
Hanehalkı Bütçe Anketi, hanelerin sosyo-ekonomik yapısı, yaşam düzeyi ve tüketim kalıplarına ilişkin kapsamlı veri sağlayan; aynı zamanda uygulanan ekonomik ve sosyal politikaların etkinliğinin değerlendirilmesine imkân tanıyan en önemli araştırmalardan biridir.
Bütçe anketi çalışması sonucunda, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) hesaplamalarında kullanılacak mal ve hizmet sepeti ve ağırlıkları da güncellenecek, hanelerin harcama alışkanlıkları ve tüketim yapısındaki değişimler izlenecek, asgari ücret tespit çalışmalarına veri sağlanacak, aynı zamanda yoksulluk sınırı ve sosyo-ekonomik göstergelerin belirlenmesine de fayda sağlayacaktır.
Bu çalışma ile elde edilecek veriler, enflasyon hesaplamalarının temelini oluşturmaktadır. Bu nedenle, hanehalklarının vereceği doğru ve eksiksiz bilgiler, hayat pahalılığının doğru ölçülmesine ve ekonomik göstergelerin sağlıklı oluşturulmasına katkı sağlayacaktır.
Bu bağlamda, anket için evlere ziyarete gidecek anketörlere halkımız destek olmalı ve metodoloji gereği talep edilecek bilgilere doğru cevaplar vermelidir. Çünkü, doğru verilecek bilgilerin derlenmesiyle birlikte, yeni enflasyon endeksi ve sepeti güncellenecektir.
Zira, şu anda enflasyonun hesaplandığı endeks 2015 yılından kalmadır ve güncelliğini kaybettiği gerekçesi ile devamlı eleştiri konusu olmaktadır. Bu nedenle, yeni endeks ve sepetin güncellenmesi ve yenilenmesi için bahse konu bütçe anketinin sağlıklı sonuçlar vermesi elzemdir.
Devlet Planlama Örgütü müsteşarı olduğum 2014-2015 döneminde,İstatistik Dairemiz tarafından şu an kullanılan enflasyon endeksi ve sepeti oluşturulmuştu. Halen de, 2015 verileriyle hazırlanan bu endeks ile, hayat pahalılığı hesaplanmaya devam ediyor.
Böylece, bu durum, açıklanan enflasyon oranlarının devamlı sorgulanmasına yol açıyor. O dönemden bu yana, maalesef teknik anlamda uygulamaya girecek yeni bir endeks oluşturulamadı.
Uzun zamandır, biz de, oldukça geciken bu çalışmanın yapılması gerektiğini, açıklanan enflasyon rakamlarının toplum içinde devamlı tartışma yarattığını söylüyoruz.
TÜFE sepetinin, toplumun değişen tüketim alışkanlıkları nedeniyle güncellenmesi şarttır. Enflasyon oranlarının güncel verilere dayanması büyük önem taşımaktadır.
Bahse konu anket, doğru veri üretimi için yapılacak ve hem kamu, hem özel sektör çalışanları, hem de tüm halkın ekonomik hayatını doğrudan etkileyecektir.
Hatırlanacağı üzere, Pandemi döneminde, 2021 yılında, İstatistik Kurumu tarafından, 1 yıl boyunca, yeni bir hane halkı bütçe anket çalışması yapılmıştı. Ancak, ana mal grupları ağırlık ve yüzdelerinde pandemi koşullarının yarattığı tüketim sapmaları nedeniyle, sağlıklı sonuç vermemiş ve yeni enflasyon endeksi ve sepeti yürürlüğe girememişti.
Bu çerçevede, bahse konu hane halkı bütçe anketi süratle yapılmalıdır. Zira, 1 yıllık anket süresi ve sonrasındaki kontroller, analizler ve veri girişleri ile birlikte, yeni endeksin ve sepetin uygulamaya geçmesi için 2 seneye ihtiyaç duyulmaktadır.
Netice itibarıyla, açıklanan enflasyon oranları, kamu çalışanlarına, emeklilere, ve asgari ücretlilere maaş zammı olarak yansıtıldığı için, toplumun çok büyük bir çoğunluğunu doğrudan etkilemektedir. Bu bağlamda, enflasyon rakamlarının günceli yansıtması ve güvenilir olması, halkın en önemli beklentilerinden biridir.
Yazımın sonunda, dünyadaki tüm işçilerin, emekçilerin 1 Mayıs bayramını kutluyorum. Ancak, ülkemizdeki işçiler, emekçiler ve dar gelirliler ekonomik zorluklarla boğuşmaktadır.
Bu bağlamda, Çalışma koşullarının iyileştirilmesi, hakların korunması ve daha adaletli bir dünya için, birlik ve beraberlik içinde mücadeleye devam edilmesi gerekmektedir. Yaşasın 1 Mayıs İşçi ve Emekçi bayramı..