ADB Başkanı Donald Trump, Türkiye'ye yönelik uyguladıkları CAATSA yaptırımlarını kaldıracaklarını açıkladı.
Trump, NATO Liderler Zirvesi için Ankara'ya geldi.
Trump'ı taşıyan uçak saat 13.50'de Ankara Havalimanı'na indi. Donald Trump'ı burada Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan karşıladı.
İki lider daha sonra Beştepe'deki törene katıldı ve heyetler arası görüşmeye geçti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ABD Başkanı Trump, Türkiye'ye F-35 satışından, CAATSA yaptırımlarına, KAAN uçaklarının motorlarından, Rusya-Ukrayna savaşına kadar birçok konuda önemli açıklamalarda bulundu.
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan:
“Bir arada olmak bizlere ayrı bir güç katmıştır”
Görüşme öncesi gazetecilerin sorularını yanıtlayan Erdoğan ile Trump, dikkat çeken mesajlar verdi.
"Değerli dostumla Ankara'da bir arada olmak bizlere ayrı bir güç katmıştır. Kendilerine hoş geldiniz diyorum." diyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Bu ziyaretin ne kadar önemli olduğunu özellikle ifade etmek istiyorum." ifadelerini kullandı.
ABD Başkanı Donald Trump:
“Zirve Türkiye'de olmasaydı katılmama durumum olabilirdi”
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ardından sözü ABD Başkanı Trump aldı.
"Çok iyi dostuz harika bir lidersiniz saygı görüyorsunuz." diyen Trump, "Türkiye'nin ne kadar güçlü olduğunu bilmiyorlar Cumhurbaşkanı'na büyük saygım var." şeklinde konuştu.
Donald Trump, “NATO'dan büyük bir hayal kırıklığı içerisindeydim. Tabii bu zirve Türkiye'de olmasaydı katılmama durumumum olabilirdi. Çünkü katılmam gerektiğini düşündüm.” ifadelerini kullandı.
F-35 sorularına yanıt
Gazeteciler Trump'a Türkiye'ye F-35 satışını sordu. Trump bu soruya şu yanıtı verdi:
"Bu konuda bir karar vereceğiz. Çok iyi bir ilişkimiz var ve sanıyorum ki birçok kişi neden bunu yapmıyoruz diye düşünüyorlar. Türkiye sadık bir dostumuz. F-35 harika bir uçak. Ve kesinlikle bu konuda bir şeyler düşüneceğiz."
Trump'ın ardından Erdoğan'a da F-35 satışına ilişkin gelişmeler soruldu.
F-35 konusunun Türkiye için yeni bir konu olmadığını söyleyen Erdoğan, bu konuyu Amerikalı yetkililerle daha önce de görüştüklerini belirterek beş uçak için söz alındığını anımsattı.
Erdoğan, "Bu konuda da Trump her zaman sözünün arkasındadır." dedi.
Kaan uçaklarının motorları
"Türkiye uçakları en iyi uçakları aldı. ABD'den bir uçak aldığınız zaman bir motor rehabilitasyonu gerekirse bizim zaten motorların çalışır vaziyette olmasını sağlamamız gerekiyor, böyle düşünüyorum." diyen Trump, şöyle devam etti:
"Bir uçak aldınız bir motor aldınız, bunun güncellenmesi gerekiyorsa bizim sorumluluğumuz olduğunu düşünüyorum. Türkiye İran'ı çok iyi tanıyor. Bazı ülkelerle çok önemli rol oynadılar. Çatışmaya da girebilirlerdi İsrail'le olan ilişkilerini biliyorsunuz. Belki de benim için çatışmaya girmediler. Sadece kendi adıma konuşabilirim bir ilişkimiz var ve savaşı da bitirmek için sıradışı çaba gösterdiler."
"Putin de Zelenski de anlaşmak istiyor"
ABD Başkanı Trump, Rusya-Ukrayna savaşı için ise "Her ikisi de anlaşmak istiyor." dedi.
"Putin de Cumhurbaşkanı Erdoğan'a büyük saygı duyuyor." diyen Trump, "Sekiz savaşı bitirdim, sanırım dokuzuncuyu da bitireceğiz. Şu an çok yakın görünmüyor ama bu işler en uzak göründüğünde biter." şeklinde konuştu.
"CAATSA yaptırımlarını kaldıyoruz"
Trump bir soru üzerine ABD'nin Türkiye'ye uyguladığı CAATSA yaptırımlarını da kaldıracaklarını ifade etti. ABD Başkanı, "Dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz." diye konuştu.
"Suriye'nin yeni lideri harika bir iş başardı"
Suriye konusuna da değinen Trump, "Cumhurbaşkanı sayesinde Suriye'nin yeni lideriyle çok iyi bir ilişki var. Bence Suriye'nin yeni lideri çok harika bir iş başardı." dedi.
CAATSA yaptırımları nedir?
CAATSA, Countering America's Adversaries Through Sanctions Act (Amerika'nın Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası) anlamına gelir. 2017 yılında yürürlüğe giren bu ABD yasası; başta Russia, Iran ve North Korea ile belirli alanlarda önemli işlemler yapan kişi, şirket veya ülkelere yaptırım uygulanmasına olanak tanır.
CAATSA kapsamındaki yaptırımlar arasında şunlar yer alabilir:
ABD'den silah veya savunma teknolojisi ihracatının yasaklanması.
ABD finans kuruluşlarından kredi veya finansmana erişimin kısıtlanması.
ABD'deki mal varlıklarının dondurulması.
ABD finans sistemine erişimin sınırlandırılması.
Vize verilmemesi veya ABD'ye giriş yasağı.
ABD kamu ihaleleri ve devlet kurumlarıyla iş yapmanın engellenmesi.
Belirli kişi ve kurumlarla ticaretin yasaklanması.
En bilinen örneklerden biri, Türkiye'nin S-400 Triumf hava savunma sistemi satın almasının ardından, 2020 yılında Savunma Sanayii Başkanlığı ve bazı yetkililere CAATSA kapsamında yaptırım uygulanmasıdır. Bu yaptırımlar, özellikle savunma sanayii alanındaki lisanslar, finansman ve teknoloji transferini etkiledi.
CAATSA'nın amacı, ABD'nin ulusal güvenlik politikaları doğrultusunda, bu ülkelerle belirli stratejik alanlarda iş birliği yapan aktörleri ekonomik ve diplomatik baskıyla caydırmaktır. Ancak uygulanacak yaptırımlar her olayda aynı değildir; ABD Başkanı, yasa kapsamında öngörülen seçeneklerden bir kısmını seçerek uygulayabilir.