Kıbrıs sorunu biz kendimizi bildik bileli sürüyor. Zaman zaman yeşeren çözüm umutları bugüne kadar hep sonuçsuz kaldı.
Çözüm çabalarının sonuçsuz kalmasında kim haklı, kim suçlu bence önemli değil. Önemli olan bizim hala bir çözüm bekleyişi içinde olmamızdır.
Çözümsüzlük her iki tarafa da zarar veriyor. Bu tespit doğru, ama eksiktir. Çözümsüzlük en çok Kıbrıslı Türkleri vuruyor. Kıbrıslı Türkler dünyadan soyutlanmış halde, tek çıkış yolu ve tek dayanağı Türkiye olan bir yapıda tam 52 yıldır, hatta ondan öncesini de sayarsak tam 63 yıldır yaşamaya çalışıyor.
Bunca yıl çözümsüz kalan Kıbrıs sorunu artık çözümlenmelidir. BM Genel Sekreteri Guterres görev süresinin dolmasına 2 aydan az bir süre kalmasına rağmen sorunun çözümünü değil ama sürecin devamını temin etmek için temsilcisi Maria Angela Holguin aracılığıyla bugünlerde çok büyük bir çaba harcıyor.
Temmuz 2017’de kopan müzakere sürecini yeniden başlatmak için son 2 yıldır büyük çaba harcayan Guterres bu yıl Temmuz ayında Kıbrıs’a gelerek liderlerle görüşmüş ve onlara ev ödevlerini vermişti.
Bu ödevler Güven Artırıcı Önlemler konusunda, özellikle 4 yeni geçiş noktası açılması başta olmak üzere mayınların temizlenmesi vb. 7 tane GAÖ konusunda ilerleme sağlanması, ayrıca metodoloji ve özlü konularda yakınlaşmaların sağlanması idi.
Liderler bugüne kadar herhangi bir konuda ilerleme sağlayamadılar. Ancak baş başa yaptıkları haftalık görüşmeleri sürdürdüler. Görüşmelerden sonra da toplumlarına iyimser mesajlar verdiler.
Bu hem her iki toplumdan insanları, hem de bu konuda ciddi çaba ortaya koyan Guterres ve temsilcisi Holguin’i umutlandırdı.
Sonuçta Holguin 29 Ekim’de adamıza geldi. Önce liderlerle ayrı ayrı görüştü. Ardından iki taraftan siyasi partiler, sivil toplum örgütleri ve çeşitli kesimlerle görüşmeler yapıyor.
Bu görüşmelerin ardından 9 Kasım Pazartesi günü liderlerle 3’lü bir zirvede buluşacak.
3’lü zirvede, ya da ondan önce bu hafta sonu büyük bir aksilik olmazsa 4 yeni geçiş noktasının açılışının müjdesi verilecek.
Benim aldığımı duyumlara göre 4 yeni geçiş noktası açılışı ve Derinya ara bölgede mayınların temizlenmesi konularında liderler uzlaştı.
Önceden anlaşılan Türk tarafının talebi olan Haspolat, Akıncılar-Limya geçiş noktaları ile Rum tarafının talep ettiği Kiracıköy-Piroyi-Eylence açılacak.
Rum tarafının talep ettiği ve ara bölge olmadığı ve askerlerin kontrolünde olan Erenköy yerine, Rum tarafının önerdiği Kambo-Gemikonağı geçişi de açılacak.
Ayrıca BM Genel Sekreteri Guterres görev süresi dolmadan yeni bir 3’lü zirvede liderleri bir araya getirmeyi planlıyor.
Garantörlerin katılımıyla 5+1 zirve henüz bir sonuç üretme aşamasına gelmediği için, süreci kesintiye uğratmak istemeyen Guterres 3’lü bir zirvenin de aynı amaca hizmet edeceğini düşünüyor.
Bir kere 7 tane GAÖ’den 2 tanesinde sağlanan ilerleme önümüzdeki günlerde başka konularda da yeni ilerlemelerin sağlanacağına dair toplumlara umut pompalıyor.
Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın da bugün adamıza gelerek Kıbrıs konusunda sağlanan bu ilerlemelere katkıda bulunacak olması ayrıca önemlidir.
Holguin alışılmışın dışında geçtiğimiz gün TC Büyükelçiliğini ziyaret ederek büyükelçi Ali Murat Başçeri ile görüştü. Holguin bu görüşmenin Türkiye Dışişleri bakan yardımcısının kendisine ilettiği mesajı almak üzere yapıldığını açıkladı.
Böylece Türkiye’nin de bu süreçte devrede olduğu, dışişleri bakanı Hakan Fidan’ın bugünkü ziyaretini de bu çerçevede değerlendirmemiz gerektiğinin altını çizmek istiyorum.
Bugün adamıza gelecek olan Hakan Fidan elbette önce Cumhurbaşka nı Tufan Erhürman’la görüşecek. Ardından hükümet üyeleri ve muhtemelen muhalefet partileriyle de görüşebilir.
Holguin önceki bölge ziyaretlerinde Ankara’ya da giderek Hakan Fidan’la görüşmüştü. Bu kez ikisi de aynı anda Kıbrıs’ta olacağından bugün ya da yarın bir görüşme yapabilirler diye düşünüyorum.
Bütün bu gelişmeler Kıbrıs sorununun yeni BM genel sekreterinin göreve başlayacağı 1 Ocak 2027 tarihinden sonra unutulmaması için atılan adımlardır.
Bu adımlar da gerçekten umut verici, güzel adımlardır.