35 bin mal ve tapu meselesi

Cenk Mutluyakalı

Güneyde de yabancıların aldığı taşınmazlar gündemde…

Kıbrıs Tapu Dairesi’nin Ocak 2025’te Kıbrıs Cumhuriyeti parlamentosuna sunduğu rakamlar konuşuluyor.

2021-2024 arasında yabancılar 35 bin 468 taşınmaz almış.

Baf’ta 10 bin 647…
Limasol’da 8 bin 829…
Larnaka’da 8 bin 545…
Lefkoşa’da 5 bin 431…
Mağusa bölgesinde 2 bin 16…

Baf’taki satışların yüzde 68’i yabancılara.
Larnaka’da yüzde 46, Mağusa’da yüzde 45, Limasol’da yüzde 39…

İngilizler, Ruslar, Yunanlar, İsrailliler, Lübnanlılar, Çinliler…

Kıbrıs’ın güneyinde de emlak piyasasının giderek yabancı sermayeye açıldığı çok net.

***
Peki kuzey?
Rakamları karşılaştırmak kolay değil.

Çünkü güneydeki 35 bin 468 rakamı 2021-2024 arasında yabancıların aldığı taşınmazları gösterirken, kuzeyde şeffaf bir veri yok.

Ama zaten asıl fark sayılar da değil.
Mülkiyetin niteliği!

Güneyde 2021-2024 arasında yabancılara satılan bu 35 bin 468 taşınmazın arasında Kıbrıslı Türklere ait ihtilaflı mal yok.
Bu malların hiçbiri bir Kıbrıslı Türkün değil!

Kuzeyde ise yabancılara satılan taşınmazların önemli bir bölümü Kıbrıslı Rumlara ait... 

Yani mesele “yabancıya mülk satışı” başlığında birbirine benziyor görünse de mülkiyet hakkı üzerinden ayrışıyor.

Bir tarafta kendi tapulu malınızı yabancıya satıyorsunuz.

İşin düğümü de burada zaten...

***
Ada ülkelerinde ve küçük toplumlarda ekonomiyi yalnızca “yap-sat” üzerine kurmak zaten riskli.

Toprak sınırlı…
Altyapı sınırlı…
Çevre tahribatı büyük...

Üstelik yabancı sermayenin yerel alım gücünün çok üzerinde olduğu bir piyasada, kendi insanınızı giderek kendi toprağında kiracıya dönüştürmeniz mümkün.

Hele de yarım asırlık mülkiyet sorununun hâlâ çözülmediği bir coğrafyada, bu çok daha tehlikeli.

O nedenle kuzeyde çok daha şeffaf verilere ihtiyacımız var.

Kaç taşınmaz satıldı?
Kime satıldı?
Nerede?
Kaç dönüm?
Kaçı 1974 öncesi Kıbrıslı Rum mülkiyetiydi?
Kaçı Türk malıydı?
Kaçı eşdeğer?
Kaçı tahsis?

Bunları bilmeliyiz.

Tabii…
“Başkasının malından şu kadarını sattık” diye dünyaya istatistik yayımlamazlar elbette.

Bir derdimiz de bu…
Yurttaş sayısı gibi...
Mülkiyet rakamları da mahcubiyet sebebi...