6 Aralık seçimleri için resmi propaganda dönemi bugün başladı. Ülkeyi yöneten anlayışının propaganda ekibi “30 okul yaptık” sloganına bel bağlamış gibi görülüyor. Ne var ki bu söylem ciddi yanılsamayı da beraberinde getiriyor.
Önce bahsedilen şu 30 okula biraz daha yakından bakalım. Bu okulların on üçü, aile veya firma isimlerini okul ismi yapma karşılığından hayır sever iş insanları, biri evkaf, dördü Çatalköy-Esentepe, Değirmenlik-Akıncılar ve Dikmen belediyeleri tarafından sekizi ise yeni okul olmayıp güçlendirilme projesi kapsamında yeniden inşa edilen okullardır. Sadece dört tanesi devletin genel bütçesinden ayrılmış kaynaklarla yapıldı.
Bir ülkenin yeni okul binaları yapması elbette önemlidir. Çocukların güvenli, sağlıklı, çağdaş ve donanımlı eğitim ortamlarında öğrenim görmesi, kamusal sorumluluğun en temel gereklerinden biridir. Ancak asıl soru şudur: Bir ülke okul yaptığında gerçekten eğitim yatırımı mı yapmış olur, yoksa yalnızca yeni binalar mı inşa eder? Çünkü okul binası yapmak başka, eğitim ortamı oluşturmak başka bir şeydir.
Bir okul binası inşa edebilirsiniz. Ama o binanın hangi bölgede, hangi nüfus öngörüsüne göre, kaç öğrenci için, hangi eğitim ihtiyaçlarını karşılamak üzere yapılacağını bilmiyorsanız; orada eğitim politikası değil, yalnızca inşaat faaliyeti yürütüyorsunuz demektir.
Eğitim yatırımı, temel atmadan önce başlar. Nüfus hareketlerini, yerleşim alanlarını, öğrenci sayılarını, okul çağındaki çocukların dağılımını, ulaşım olanaklarını, öğretmen ihtiyacını, özel eğitim gereksinimlerini ve gelecekteki kapasite ihtiyacını hesaplamakla başlar.
Yeni bir okul yapılıyor ve daha 1 yıl geçmeden aynı okul alanına betonarme binadan çok daha fazla konteyner yapılar yerleştiriliyorsa; orada nitelikli bir okul ikliminden bahsedilebilir mi!
Bina var ama planlama yoksa, slogan var ama nasıl bir okul yapmalıyız sorusuna yanıt verecek vizyon yoksa kaliteli kamusal eğitimi destekleyen okul yapılmış olunuyor mu?
- Şehrin göbeğindeki kalabalık okullar ile kırsaldaki veya dezavantajlı mahallelerdeki okullar arasındaki uçurum giderek arıyorsa,
- Yeni okul olarak tanımlanan bu okullarda şiddet ve akran zorbalığı katlanarak artıyorsa,
- Öğretmenler ders yükü altında eziliyorsa,
- Plansızlık diz boyu ise bu binaların “okul” olması mümkün mü?
Okul yapmakla eğitim sistemi kurmak aynı şey değildir. Üstelik eğitimde plansızca atılan her adım çözüm üretmek bir yana yeni sorunları da beraberinde getirebilme ihtimali olduğu bilinmelidir.
“30 Okul Yaptık” söylemi; plansız ve yanlış politikaların yarattığı kaotik yapıyı örtme için kullanılan parlak bir örtüdür.
Çünkü bu söylem niceliği niteliğin önüne koymak, siyasi rant elde etmek için okulları kullanmak demektir. Hükümetler eğitim alanında yaptıklarıyla övünmek istiyorlarsa:
- O okullardan mezun olan gençlerin işsizlik oranlarına,
- Temel okuryazarlığın ötesinde; dijital okuryazarlık, finansal okuryazarlık, medya okuryazarlığı, bilim okuryazarlığı seviyelerine,
- Kırsal alanlar ile kent merkezleri arasındaki eğitim kalitesi ve olanaklarının eşitsizliklerine,
- Özel gereksinimli çocukların hâlâ örgün eğitim sistemine entegre edilememesine,
- Sınıfların kalabalıklığına, öğretmenlerin tükenmişliğine, okul yöneticilerinin yalnızlığına, bir bütün olarak öğrenci-öğretmen-velinin mutsuzluğuna bakmalılar…
Bir ülkenin eğitim politikası, kaç okul binası yaptırdığıyla değil; o okullarda nasıl bir eğitim yaşattığıyla ölçülür.
Anlayana Gülmece
Tren Kaçtı
Üç arkadaş tren istasyonuna varır. İçlerinden biri gişeye yaklaşıp bilet alır ve trenin kalkmasına ne kadar zaman olduğunu sorar. Gişedeki görevli:
- Bir saat on beş dakika...
Arkadaşlarına dönerek:
- Daha çok var, hadi gidip şu karşıki kafede çay içelim...
Oradan buradan derken lâf lâfı açar. Ancak birden tren düdüğüyle kendilerine gelirler. Koşarak dışarı fırlarlar ve koşmaya başlarlar. İçlerinden ikisi; biri bir vagona, diğeri başka vagona zar zor yetişir. Üçüncü ise geride kalır ve yetişemez. Tren iki arkadaşıyla uzaklaşıp gider. Geride kalan, derin bir iç çektikten sonra katıla katıla gülmeye başlar. Durumu gören istasyon memuru dayanamayıp sorar:
- Hem treni kaçırdın hem de gülüyorsun!
- Nasıl gülmeyeyim!... Onlar beni uğurlamaya gelmişti…
Okumuş muydunuz?
Soru: “Hangi yoldan gideyim?”
Yanıt: “Nereye gideceğini bilmiyorsan, hangi yoldan gittiğinin hiçbir önemi yok.”