Karşılaştığım hastaların aklındaki ortak sorulardan biri şudur:
“20’lik dişlerimi aldırmalı mıyım?”
Toplumda 20’lik dişlerle ilgili iki uç görüş vardır. Bir kesim, “20’lik diş şart, mutlaka çekilmeli” derken; diğer kesim “Bana bir şey yapmadı, dokunmayalım” yaklaşımını benimser. Oysa doğru cevap, her hastada aynı değildir ve buna karar vermeniz hekiminiz ile ortak olmalıdır çünkü 20’lik dişlerle ilgili en doğru yaklaşım, kişiye özel değerlendirme ile belirlenir.
20’lik Diş Nedir
20’lik dişler, ağızda en son süren azı dişleridir. Genellikle 17–25 yaş aralığında sürerler. Çenenin en arka kısmında yer aldıkları için, çoğu zaman yeterli alan bulamazlar. Bu da 20’lik dişlerin ya hiç sürememesine, yarı gömülü kalmasına ya da yanlış pozisyonda çıkmasına neden olur.
Her 20’lik Diş Çekilmeli mi? Hayır. Bu çok önemli bir noktadır. Her 20’lik diş mutlaka çekilecek diye bir kural yoktur. Bazılarının ağızda kalması ilerleyen zamanlarda diş kayıpları durumunda alt yapıda kullanılabilmesi için ağızda kalması avantaj bile olabilir. Peki hangi durumlarda ağızda kalmasını isteriz_
Eğer 20’lik diş:
• Tam sürmüşse
• Karşıt dişiyle düzgün temas ediyorsa
• Çürüksüz ve temizlenebiliyorsa
• Diş eti ve çevre dokulara zarar vermiyorsa
Bu diş ağızda kalabilir ve fonksiyon görebilir.
Ancak pratikte ne yazık ki 20’lik dişlerin büyük bir kısmı bu ideal şartları sağlamaz. Bu yüzden çekim zorunlu hale gelebilir.
Hangi Durumlarda 20’lik Diş Çekimi Gerekir?
Bazı durumlarda 20’lik dişi ağızda tutmak, ileride daha büyük sorunlara yol açabilir. Çekimin önerildiği başlıca durumlar şunlardır:
1. Yarı gömülü veya gömülü dişler
Dişin bir kısmı diş etinin altında, bir kısmı ağızda ise bu bölge bakteri birikimine çok açıktır. Sık sık şişlik, ağrı ve enfeksiyon (perikoronitis) oluşabilir.
2. Tekrarlayan ağrı ve enfeksiyonlar
20’lik diş bölgesinde sık sık iltihap, kötü koku, ağız açmada zorluk yaşanıyorsa bu diş artık sorun yaratıyor demektir.
3. Komşu dişe zarar vermesi
Yanlış açıda sürmüş 20’lik dişler, önündeki 2. azı dişinin köküne baskı yapabilir veya çürük oluşmasına neden olabilir. Bu durumda sağlam bir dişi kaybetme riski doğar.
4. Çürük ama tedavisi mümkün olmayan dişler
20’lik dişler ağızın en arka kısmında olduğu için temizliği zordur. Derin çürükler oluştuğunda dolgu veya kanal tedavisi teknik olarak mümkün olmayabilir.
5. Ortodontik veya protetik planlama
Tel tedavisi öncesinde ya da implant, protez gibi planlamalarda 20’lik dişler sorun yaratacaksa çekim tercih edilebilir.
“Ağrım Yok, Yine de Çekilmeli mi?”
Bu soru hastalar tarafından çok sık sorulur.
Ağrı olmaması, dişin problem yaratmadığı anlamına her zaman gelmez.
Bazı gömülü 20’lik dişler sessizce kemik içinde kist oluşumuna neden olabilir ya da komşu dişe zarar verebilir. Bu yüzden yalnızca şikâyete bakarak değil, panoramik röntgenle değerlendirme yapmak gerekir.
Çekim Zor mu, Çok Ağrılı mı?
Günümüz diş hekimliğinde 20’lik diş çekimleri, uygun teknik ve deneyimle genellikle sorunsuz geçer. Lokal anestezi altında yapılır ve hasta işlem sırasında ağrı hissetmez. Karşılaştığım hastaların bir çoğunun diş çekimi korkusu var, bunu sürecin bir parçası olarak değerlendiriyorum ben bu yüzden hekiminizin yaklaşımı bu noktada hastaların hislerini sakinleştirmede yardımcı olacaktır. 20’likleriniz ağrı yapmadan pozisyonuna baktırıp en doğru tedaviye hekiminiz ile birlikte karar vermenizi öneririm. Haftaya aynı konudan devam edeceğim. Sağlıkla kalın