1. HABERLER

  2. ARŞİV

  3. TÜRKİYELİ İŞÇİLER GERİ DÖNÜYOR
TÜRKİYELİ İŞÇİLER GERİ DÖNÜYOR

TÜRKİYELİ İŞÇİLER GERİ DÖNÜYOR

KKTC’de yıllardan beri tartışılan, ekonomik boyutu yanında sosyal ve toplumsal psikolojik yanlarıyla da hep gündem olan, her dönem hükümet programlarına giren yabancı/Türkiyeli işçi/kaçaklar konusu değişim sürecine girdi. Özellikle başkent Lefkoşa&#

A+A-

 

 

KKTC’de yıllardan beri tartışılan, ekonomik boyutu yanında sosyal ve toplumsal psikolojik yanlarıyla da hep gündem olan, her dönem hükümet programlarına giren yabancı/Türkiyeli işçi/kaçaklar konusu değişim sürecine girdi. Özellikle başkent Lefkoşa’da bu kesimin yoğunlaştığı sokakların, parkların, evlerin boşalmasının geri dönüşün göstergesi olduğu kanaati yaygın…

Ancak rakam konusunda somut veriler yok, farklı görüşler var. Halkın Adalet Konseyi’ne (HAK) göre bu rakam ailelerle birlikte 70 bine dayanıyor. HAK yetkilileri; bu veriyi, cep telefonu sayısındaki azalmaya, ekmek satışındaki düşüşe, toplu mekanların boşalmasına dayandırıyor ve “tanıdık simalar artık yok” diyorlar…

Çalışma Dairesi’ne göre ise, en kesin veri, yılın başında uygulanan muhaceret affından yararlanan 9 bin 700 kişiden 2 bin 500’ünün adaya geri dönmemesi. Daire, bunların aileleri de dahil edilince önemli bir rakam olduğu görüşünde. Ancak bunun dışındaki azalmanın kaçak çalışanlardan oluştuğu, bu nedenle kesin rakam verilemeyeceği belirtiliyor. 38 bin civarındaki izinli çalışanın sayısında kayda değer değişiklik olmadığını, azalmanın kaçak çalışanlarda olduğunu anlatan Daire Müdürü Yusuf Önderol, denetimlerde kaçak oranının yüzde 16’dan 6’ya gerilediğine dikkat çekti.

Ülkeye giriş çıkışlarla ilgili polis muhaceret rakamlarına göre, bazı aylarda çıkışlarda yoğunluk da bu verileri destekler nitelikte. Örneğin Ocak ayında fark edilir bir artış var çıkışlarda… 57 bin girişe karşılık, 85 bin çıkış yapmış TC uyruklular. Çıkışlarda dikkat çekici bir diğer ay ise, Haziran; diğer aylara göre önemli fark var. Ancak Haziran ayındaki çıkışların öğrencilerle de bağlantılı olduğuna işaret ediliyor…

Telsim Genel Müdürü Ahmet Ulubay da, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, başta cep telefonları olmak üzere bazı verilerden hareketle, son 6 ayda 30-40 bin kişinin KKTC’den ayrıldığını söylemişti.

TAK muhabirinin Polis Genel Müdürlüğü Muhaceret’ten aldığı resmi rakamlara göre, bu yılın Ocak-Ağustos döneminde deniz ve hava limanlarından giriş-çıkış yapan TC uyrukluların dökümü şöyle:

DENİZ HAVA LİMANLARI GİRİŞ - ÇIKIŞ

GİRİŞ ÇIKIŞ

Ocak 57.453 85.473
Şubat 68.343 51.889
Mart 65.959 61.733
Nisan 76.130 77.620
Mayıs 78.237 77.238
Haziran 88.302 102.327
Temmuz 75.319 82.906
Ağustos 72.158 74.064
Toplam 581.901 613.250

GİRNE TURİZM LİMANI GİRİŞ - ÇIKIŞ

GİRİŞ ÇIKIŞ

Ocak 1.887 1.892
Şubat 2.457 1.310
Mart 2.216 1.511
Nisan 2.301 2.029
Mayıs 2.124 2.743
Haziran 3.620 6.468
Temmuz 5.160 5.815
Ağustos 5.335 6.055
Toplam 25.100 27.823

SOKAKLAR BOŞALDI, TANIDIK SİMALAR YOK… “EŞYA TAŞIMA” SEKTÖRÜ OLUŞTU

KKTC’de yaşayan Türkiye kökenlilerin oluşturduğu 40 civarında örgütü bünyesinde barındıran Halkın Adalet Konseyi (HAK), ekonomik daralmayı muhaceret uygulamalarının tetiklemesiyle hızlı bir “geri dönüş” yaşandığına dikkat çekerken, aileleriyle birlikte bu rakamın 70 bine dayandığı görüşünde.

Hukuk Komitesi üyeleri Tekin Söylemez ve Mustafa Ulaş ile Konsey üyesi Özdemir Gül ile birlikte TAK muhabirinin konuya ilişkin sorularını yanıtlayan HAK Başkanı, aynı zamanda Türkiye kökenlilerin yoğun olarak yaşadığı Mahmutpaşa Muhtarı Mehmetali Bebek, “Elimizde sağlıklı bir veri yok, bulmak da zor. Ama yollar, evler, parklar, işyerleri boşaldı. Her gün gördüğümüz tanıdık simalar artık yok” diye konuştu.

Özelikle Lefkoşa Suriçi’nin boşaldığına, dükkanlar/işyerlerinin kapandığına veya buralardaki çalışanların büyük oranda azaldığına, Girne Kapısı ve Kuğulu Park’ta insan kalmadığına, hatta bazı dükkanların vitrinlerine “Türkiye’ye eşya taşınır” diye tabelalar asılmaya başlandığına dikkat çeken Bebek, ilgili devlet birimleri ile üniversitelerin nedenleriyle birlikte konuyu inceleyerek sağlıklı analiz yapmaları gerektiğini söyledi.

YAKINDA İŞÇİ AÇIĞI BAŞLAYACAK…

“O kadar geri dönüş var ki, yakında işçi açığı başlayacak. Bu işçilerin varlığından şikayet edenler geri döndükleri için şikayet edecek” diyen Bebek, KKTC’deki ekonomik daralma yanında muhaceret uygulamalarının da bu süreci tetiklediği inancında.

Türkiye’deki iyileşmelerle birlikte KKTC’nin özellikle ekonomik olarak cazibesini yitirdiğini, ancak muhacerette yaşanan sorunlar ile sosyal ve toplumsal baskının/ötekileştirmenin de ciddi etkenler olduğunu belirten Bebek ile HAK yöneticileri, “Son muhaceret affına destek verdik. Ancak bu affın devamında gerekli düzenleme ve iyileştirmeler yapılmadığı için mağduriyetler oldu” diye konuştular.

Çalışma izni şartlarının ağır olduğunu, 1200 TL asgari ücretle yaşayan bu kesimin talep edilen miktar ve şartları karşılayamadığını, izin verilirken yapılan kontrollerde tolerans gösterilmediğini, “insan haklarına aykırı uygulamalar yapıldığını”, 10 yıldan beri adada yaşayıp vatandaşlık bekleyen yaklaşık 15 bin TC kökenli bulunduğunu, anne-baba vatandaş olmasına rağmen 18 yaşına gelip vatandaşlık alamayan ve kaçak duruma düşen 600 civarında gencin mağdur olduğunu anlatan Konsey yetkilileri, bu sorunlara “suçlu”, “istenmeyen kişi” algılamalarının; “dışlanmışlık” ve “ötekileştirme” sorununun da eklendiğini vurguladılar.

YERLERİ DOLDURULAMAYACAK

Türkiyeli işçi sayısının azalmasıyla yerlerini Türkmen, Pakistanlı, Vietnamlı gibi 3. ülke vatandaşlarının almaya başladığını; ancak bu işçilerin ağırlıkla evlerde ve restoran gibi hizmet sektöründe çalıştığını belirten HAK yetkilileri, “Ülkede şu anda büyük bir ekonomik durgunluk olduğu için belki çok fazla sorun olmadı ancak yakında işgücü açığı kendini hissettirecek. Çalıştırılacak işçi bulunmayacak. Bunca zaman Türkiyeli işçiden şikayet edip her suçun altında görenler, yakında şikayet edecek” ifadelerini kullandılar.

Kıbrıs Türk toplumu ile adaptasyon ve entegrasyonun gerçekleştirilemediğine, ortak yaşam alanları yaratılamadığına da yeniden dikkat çeken HAK yetkilileri, Lefkoşa’da TC kökenlilerin yoğunlaştığı Suriçi bölgesinin “kültür ve ticaret merkezi”ne dönüştürülmesi önerisini tekrarladılar. HAK yetkilileri, ağırlıkla bu kesim için Lefkoşa Belediyesi tarafından inşa edilen Haspolat Kavşağı’ndaki apartman dairelerini ise “yeni bir getto” olarak tanımladı.

GERİ DÖNÜŞ KAÇAKLARDA… İZİNLİLERİN 2500’Ü DÖNMEDİ

TAK muhabirinin sorularını yanıtlayan Çalışma Dairesi Müdürü Yusuf Önderol ise, Türkiye veya başka ülkelerde uygulanan muhaceret kuralları olağan karşılanırken, KKTC’deki benzer uygulamaların kabullenilmemesinin anlaşılır olmadığını vurguladı.

Geri dönüşle ilgili rakamların sorulması üzerine Önderol, “Tek resmi rakam, muhaceret affından yararlanan 9 bin 700 kişiden 2 bin 500’ünün adaya geri dönmemesi. Bu da, aileleriyle birlikte önemli bir rakam. Ancak bunun dışında rakam vermek zor, çünkü azalma çoğunlukla izinlilerde değil; kaçaklarda” dedi.

Beş asgari ücrete varan cezaların, kayıt dışıların/ kaçakların kaçışında etkili olduğunu anlatan Önderol, aftan sonra 2 bin işyerinin denetlendiğini ve toplam 400 civarında kaçak tespit edildiğini kaydetti. Önderol, bunun da aftan önce yüzde 16 olan kaçak oranının yüzde 6’ya gerilediğini gösterdiğini kaydetti.

Dairenin verilerine göre çalışma izinlilerin toplam sayısı 38 bin 204. Bunların 32 bin 427’si TC vatandaşı. Geri kalanların 1954’ü Türkmenistan, 973’ü Pakistan, 447’si Bulgaristan, 306’sı da Moldova/Ukrayna/Filipinler/Rusya vatandaşı.

Ayrıca, 483 de iş kurma izni var, Ağustos ayı itibarıyla…

İŞGÜCÜ TALEBİYLE İŞSİZ VASIFLARI UYUŞMUYOR

Geri dönüşle birlikte işgücü açığı yaşanıp yaşanmayacağı konusunda ise, “İşgücü açığı her zaman oldu ve olacak” diyen Önderol, ancak bunun muhacerette disiplini engellemeyeceğini söyledi.

KKTC’de işgücü/işsizlik verilerinin ekonomiden eğitim ve toplumsal kültüre kadar farklı boyutlarda irdelenmesi gerektiğine vurgu yapan Önderol, “Kayıtlı 13 bin genç işsiz var. Bu, yüzde 30 gibi yüksek bir rakam… Diğer yandan 38 bini aşkın çalışma izni, yani yabancı işçi var. Neden? Çünkü işsizin vasıflarıyla, işgücü talepleri uyuşmuyor. Ülkenin işgücü analizi edilirken dikkate alınması gereken en önemli husus bu” ifadelerini kullandı.

Denetimlerin arttığını, cezaların ağırlaştığını, kaçak işçi sorununun büyük oranda çözüm yoluna girdiğini anlatan Önderol, ekonomik krizle birlikte artık esas sorunun kaçak işçi değil, devlete karşı yükümlülüklerini yerine getirmeyen/getiremeyen ve kaçak işçi çalıştıran işverenler olduğunu kaydetti.

Önderol, ekonomik sorunların artması ve devlet kapısının kapanmaya başlamasıyla Kıbrıslı Türklerin girişimciliğinin artmasının ve geleneksel çalışma alanları dışında çalışmaya başlamasının da yabancı işçi dönüşünde bir faktör olabileceğini ekledi…

 

 

 

 

 

 

 

 

Bu haber toplam 2851 defa okunmuştur
Önceki ve Sonraki Haberler