1. HABERLER

  2. ARŞİV

  3. Necati Özkan Kimdir?
Necati Özkan Kimdir?

Necati Özkan Kimdir?

“Haklı kanaatlerimizi izhar etmekten asla geri kalmamalıyız. Cemaat menfaatlerinin korunması için haykırmaktan çekinmemeliyiz.” Necati Özkan (71 yıl önce) Bir ödül töreni vesilesi ise düştü gündemime Necati Özkan. 18. Geleneksel Bilim Sanat

A+A-

 

 

“Haklı kanaatlerimizi izhar etmekten asla geri kalmamalıyız. Cemaat menfaatlerinin korunması için haykırmaktan çekinmemeliyiz.”  Necati Özkan (71 yıl önce)

Bir ödül töreni vesilesi ise düştü gündemime Necati Özkan. 18. Geleneksel Bilim Sanat ve Edebiyat ödüllerinin dağıtıldığı geleneksel törende Necati Özkan’a ve aslında çok yakın geçmişimize dair nice bilmediklerim olduğunu öğrendim. Türkiye padişahlarını ve Cumhuriyet dönemini ezbere bilen genç yeğenlerimin kendi tarihimizi şaşkınlıkla dinlediklerine tanık oldum.

Nasıl bir eğitim sisteminin içindeyiz ki, kolejlerimizde İngiliz tarihi, normal liselerimizde de Türkiye tarihi kendi tarihimizin önüne geçebiliyor. Son dönemlerde yakın geçmişle ilgili yapılan onca araştırmaya rağmen, kendi çocuklarımıza bu kadar yerel bir hikayeyi anlatamıyoruz.

KIBRIS TÜRK HALKININ SİYASAL ÖRGÜTLENMESİ…

Kimdir Necati Özkan? Ödül töreninde tarihimize dair yaptığı konuşmasında “ilk demokratik- siyasi mücadele insanımız” olarak tanımladı onu sevgili İsmail Bozkurt.

Necati Özkan, 1899 yılında Lefkoşa’da doğmuş, Kıbrıslıtürklerin bu adada var oluş mücadelesini başlatan ilk önderlerdendir. 1919’da Türkiye’deki Kurtuluş Savaşı sancıları arasında Dr. Hüseyin Behiç, Dr. Mehmet Esat ve Hasan Karabardak üçlüsü Kıbrıslıtürkler arasında İngiliz Sömürge Yönetimine karşı bir uyanma sağlamaya çalışan Kıbrıslıtürk aydınlardı. Bu üçlünün o günlerin İngiliz Yüksek komiser Vekili Malcolm Stevenson’nun uğraşları sonucu siyasi mahkum olarak tutuklandıkları bilinir. Sonra karısını öldürmekten suçlanarak apar topar  idam edilen  Dr. Behiç, tutukluluk sonucunda hapisten çıktıktan sonra ölen Hasan Karabardak ve dokuz aylık tutukluluktan sonra hapisten çıkınca Türkiye’ye kurtuluş savaşına katılmaya giden Dr. Esat üçlüsü dağıtılır.

Bu üçlüden sonra Kıbrıslıtürklerin İngiliz Sömürge yönetimine örgütlü olarak karşı çıkan ilk oluşumları Milli Cephe Partisi’dir. Milli Cephe Partisi Mehmet Necati Özkan başkanlığında kurulur. 1926’dan 1930 yılına kadar Milli Cephe Partisi olarak sürdürülen örgütlü çalışma sonucunda da Kıbrıslıtürkler, Kavanin (Yasama) Meclisine İngiliz hükümetinin değil, kendi istedikleri adayları seçerler. 1930 Kavanin Meclisi seçimlerinde seçilen Milli Cephe adayları Necati Özkan, Fadıl Korkut, Dr. Pertev, Mehmet  Zekâ, Av. Sait Hoca gibi dönemin Kıbrıslıtürk aydınları vardı. Kavanin Meclisi, İngiliz Valisi yönetiminde çalışan Türk, Rum ve İngiliz vekillerden oluşuyordu. Meclisin vekil sayısı şöyle idi:  Kıbrıslıtürk ve İngiliz vekil toplamı kadar Rum vekil.

 Kıbrıslıtürklerin, o günlerde kamusal hakları ile ilgili önemli sorunları vardı.  Nitekim daha sonra Kıbrıslıtürklerin artık ısrarlı taleblerine dayanamayan İngiliz Hükümeti bu sorunları toparlayıp çözüm önerileri üretmek için 1945’de Mehmet Zekâ Bey başkanlığında Türk İşleri Komisyonu’nu kuracaktır.

1930 Kavanin Meclisi seçimlerinde, İngiliz hükümetinin istediği değil de Kıbrıslıtürklerin sesini duyuracak vekillerin seçilmesi çok önemli idi. Necati Özkan ve arkadaşlarının verdiği bu mücadele aslında Kıbrıslıtürklerin İngiliz Sömürge Yönetimine karşı verdikleri ilk örgütlü  mücadele idi. Mayıs 1931 yılında Necati Özkan Kıbrıs Türk Milli Kongresini toplar.

 

 

1931 İSYANINDAN SONRA…

 

1931 yılında Rumların ayaklanması nedeni ile Kavanin Meclisi İngiliz Sömürge Yönetimi tarafından dağıtılır ve ülkedeki tüm siyasi faaliyetler yasaklanır.  Milli Cephe Partisi bu dönemde işlevini 1940’a kadar gizli toplantılarla sürdürür.

Necati Özkan ve Kıbrıslıtürkler o günlerde Atatürkçü, Kemalist bir çizgide mücadelelerini sürdürürler. Cumhuriyet Türkiye’sini ve inkılâplarını çok yakından takip ederler. Necati Özkan 1934 yılında Türkiye’ye giderek Mustafa Kemal Atatürk ile görüşür.  Necati Özkan o güne kadar Mısırlızade soyadını kullanmaktadır. Atatürk’ü ziyaretinden sonra, Atatürk ona “Özkan” soyadını verir ve o günden sonra Necati Özkan olarak anılır.

 1938 yılında, Osmanlının adadan gidişinden yaklaşık 70 yıl sonra Türkiye’den Mağusa’ya gelen Hamidiye Vapuru'nu Kıbrıslıtürkler çok büyük bir heyecanla karşılarlar. Tören Kardeş Ocağının organize ettiği 10.000 kişi ile yapılır.  Bu karşılama töreninde Necati Özkan Kıbrıs Türklerinin tem­silcisidir.

Milli Cephe Partisi, ikinci dünya savaşının sıkıntılı yıllarında, 1940 yılında kapanır. Necati Özkan siyasi yaşamına 1942 yılında "Kıbrıs Adası Türk Azınlık Kuru­mu" - KATAK - kurucu üyesi olarak devam eder. KATAK onun deyimiyle “Kemal Atatürk Türk Adası Kıbrıs”dır.

 

 1949 - 1954 yılları arasında “İstiklal” ga­zetesini yayımlar. O günlerde “İstiklal” gazetesi 6000’in üzerinde satış yapmaktadır.

 

1940’lı yıllarda Kıbrıslıtürk toplumu için hep birlikte çalışan ve mücadeleyi birlikte sürdüren Necati Özkan, Dr. Fazıl Küçük ve Faiz Kaymak’tı. 1950 yılının başında üçlünün araları açılır ve siyasi olarak da birbirlerinden ayrı düşerler. Özellikle Necati Özkan ve Dr. Fazıl Küçük arasında büyük bir rekabet başlar.

 

ATATÜRK’LE GÖRÜŞEN KIBRISLI LİDER…

 

Necati Özkan, 1950 yılında İstiklal Partisini kurar ve başkanlığına seçilir. Ancak hemen ardından da yine 1950 yılında suikasta uğrar, yaralanır. 1953 yılında evinde ve iş yerinde çıkan bir yangın sonucunda mal varlığının çoğunu kaybeder.

 1954 yılında işinde ve ürünlerinde amblem olarak kullandığı altı ok (Cumhuriyet Halk Partisi Amlemi) nedeniyle Türkiye'ye girişi yasaklandığı için, aynı yıl politikadan ayrılır. 27 Mayıs Devrimi sonrasında 1961 yılında Türkiye'ye giriş yasağı kaldırılır.

Necati Özkan, Çankaya'da  Atatürk'le görüşen ve soyadı­nı Atatürk'ten alan, İsmet İnönü'nün güvenini ka­zanan ve Türkiye hükümeti ile Kıbrıs Türklerinin ilişkilerini başlatan ilk Kıbrıslı Türk liderdir.

Kıbrıslıtürklerin, demokratikleşme ve siyasi partilerin kurulması için çok partili düzene geçilmesi sürecinde büyük  katkılarda bulunmuştur. Yaşamı bo­yunca ENOSİS' e karşı mücadele vermiştir.

Necati Özkan, 20 Ağustos 1970 tarihinde yaşama veda etti..

 

Necati Özkan, bu topraklarda doğmuş, büyümüş, yüreği Kıbrıslıtürkler için çarpmış toplumuna hem siyasi olarak, hem de kurduğu iş yerleri ile katkı sağlamış aydın bir Kıbrıslıtürk liderdi.

 

 

 

 

 

 

 

Bu haber toplam 2710 defa okunmuştur
Önceki ve Sonraki Haberler