1. HABERLER

  2. ARŞİV

  3. MEDYA… İNTİHAR… VE EVET, 'KOPYALANIYOR'
MEDYA… İNTİHAR… VE EVET, KOPYALANIYOR

MEDYA… İNTİHAR… VE EVET, 'KOPYALANIYOR'

Ünlü bir araştırmacı, 1947 ve 1968 yılları arasındaki bütün intihar olaylarını inceliyor... İlginç bir bulgu keşfediyor: İntihar olaylarının büyük çoğunluğundan önce, gazetelerde intihar olayları ile ilgili haberler yayınlanmış.

A+A-







-------------------

Ünlü bir araştırmacı, 1947 ve 1968 yılları arasındaki bütün intihar olaylarını inceliyor... İlginç bir bulgu keşfediyor: İntihar olaylarının büyük çoğunluğundan önce, gazetelerde intihar olayları ile ilgili haberler yayınlanmış. Ne kadar çok intihar haberi yayınlandıysa, bu tip olaylar o derece artmış.

-------------------


Davut Şahin

İntihar haberlerin medyada yer almasının etkileri konuşuluyor bir panelde.
Konuşmacı, Eğitim ve Sağlık Muhabirleri Derneği Başkanı Ziyneti Kocabıyık, diyor ki: “İntihar haberleri okurun ilgisini tetiklediği için medyada yer alıyor. Artık dilimize ‘üçüncü sayfa haberi olmak’ diye bir deyim girdi. Üçüncü sayfa haberleri intiharı tetikliyor.”
Sözünü tamamlıyor Kocabıyık:
“Çünkü intihar bulaşıcıdır.”

*

“Bulaşıcı” mı? Yani: birinden başkasına geçen, bulaşan… Sari..
Çok ilginç, bulaşıcı hastalık ya da enfeksiyon hastalıkları, intaniye olarak da bilinir.
Herhangi bir yolla insana geçme özelliğindeki mikropların veya parazitlerin vücuda girmesiyle ortaya çıkan bir tür hastalık olduğunu biliyorum…
Ama, intiharın bulaşıcı olması özelliği gerçekten ürkütücü.

*

Ünlü bir araştırmacı, 1947 ve 1968 yılları arasındaki bütün intihar olaylarını inceliyor... İlginç bir bulgu keşfediyor: İntihar olaylarının büyük çoğunluğundan önce, gazetelerde intihar olayları ile ilgili haberler yayınlanmış. Ne kadar çok intihar haberi yayınlandıysa, bu tip olaylar o derece artmış.

*

Şimdi teknolojinin ilerlemesiyle birlikte enformasyon arttı.
Enformasyon, dezenformasyonu da beraberinde getirdi. Bu tür haberler anında televizyon ve internet ağıyla verilebiliyor.
Etki sahası genişledi.
Almanya, Japonya, Avusturya ve İsviçre’de yapılan bütün araştırmalar medya ve intihar olayları arasındaki ilişkiyi doğruluyor.

*

Avusturya’da intihar haberlerinin yayınlanması yasaklandıktan sonra intihar olaylarında yüzde 80 bir azalma keşfedilmiş. Benzer taklit eğilimleri başka davranışlarda da görmek mümkün.
Hatırlarsanız TRT’nin tek tabancalı olduğu dönemlerde Sadri Alışık’ın başrol oynadığı bir dizi film ekrana gelmişti. Dört bölümden oluşuyordu ve genç kız çatıya çıkmış, intihar etmişti. Bu dizi birçok kişinin bozuk psikolojisini tetiklemiş ve intihar haberleri gazetelere yansımıştı.

*

Bediüzzaman Hazretleri’nin Barla Lahikası’nda çıkan bir anekdotu aktarmak istiyorum:
“Madem sana verilen hayat ve hayatın levazımatı temlik değil, ibahadır. Elbette ibahanın düsturuyla hareket etmek lazımdır. Yani, nasıl bir zat, ziyafete misafirleri davet eder. Onlara, meclis ziyafetindeki eşyadan ve ziyafetten istifadeyi ibaha ediyor, temlik etmiyor. İbaha ve ziyafetin kaidesi ise, mihmandarın rızası dahilinde tasarruf etmektir. Öyleyse israf edemez, başkasına ikram edemez, sofradan kaldırıp başkasına sadaka veremez, dökemez, zayi edemez. Eğer temlik olsaydı, yapabilirdi ve kendi arzusuyla hareket edebilirdi. Aynen bunun gibi, Cenab-ı Hak sana ibaha suretinde verdiği hayatı intiharla hatime çekemezsin, gözünü çıkaramazsın ve manen gözü kör etmek demek olan gözü verenin rızası haricinde harama sarf edemezsin. Ve hakeza, kulağı ve dili ve bunlar gibi cihazatı harama sarf etmekle manen öldüremezsin..”





Viyana anlaşması ve medyanın rolü


Viyana'da da basın yayın organları arasında yapılan bir anlaşmayla intihar oranlarında bir düşüş saptanmıştır.

Viyana'da artan intihar oranları sonucunda intiharı önleme, krize müdahale ve ilgili kuruluşların bir araya gelmesiyle, basın yayın organlarıyla işbirliği yapılmıştır. Haberlerin veriliş tarzını belirleyen yazılı kurallar oluşturulmuş ve prensipte bir antlaşmaya varılmıştır.
Bu anlaşmanın içeriğinden örnekler:


A - İntiharı özendirici haberlerin etkisi aşağıdaki kriterleri kapsadığında büyüyecektir:

1- İntihar yöntemlerinin ayrıntılı verilmesi

2- intiharın anlaşılmazlığını ve inanılmazlığını vurgulama (Hayatta istediği her şeye sahipti)

3- Romantik motivasyonlar bildirme (ölüm bile onları ayıramadı)

4- Basite indirgeme (Zayıf notları intihar etmesine neden oldu)


B- Haberlerin okuyucunun ilgi ve dikkatini çekmesi aşağıdaki durumlarda daha çok olacaktır.

1- Haberin ilk sayfada yayınlanması

2- Başlıkta intihar kelimesinin kullanılması

3- Kişinin fotoğrafının basılması

4- Kişinin davranışının cesur ve onaylanan tavır

olarak bildirilmesi (Böyle bir durumda yapılmalıydı)


III- Etki şu durumlarda azalacaktır

1- Alternatif yardım yolları gösterildiğinde (öyle bir duygulanım içinde nereden yardım alınabilir)

2- intiharla sonuçlanmayan baş edilmiş kriz durumlarına ilişkin bilgi verildiğinde






NOTLAR…

 

·        Schmdtke (1987) Almanya'da 19 yaşında bir öğrencinin trenin önüne atlamasını gösteren bir dizinin 1.5 yıl sonra tekrar gösterilmesinin ardından intihar oranlarını araştırmıştır. Kontrol yıllarına göre dizinin gösterilmesinden 2 hafta sonra 15-29 yaş grubunda intihar oranlarında bir artış görülmüştür.

 

·        Japonya'da da genç bir şarkıcının yüksek bir binadan atlayarak intiharının ardından ergen ve genç yetişkinlerin intihar oranlarında ürkütücü bir artış olmuştur (Tatai 1987).



"TAKLİT VE ÖZENDİRİCİ ETKİSİ VAR"


Dr. Refia PALABIYIKOĞLU, Dr. Eda KARACAN

Psikiyatri AD, Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi,Psikoloji Bölümü,


"İntihar davranışına medyanın etkisinin olup olmadığı geçmişten günümüze kadar tartışılan bir konudur. İntihar haberlerinin medyada sunumu ya da belli bir biçimde sunumunun taklit ve özendirici etkisi nedeniyle intihar oranları bundan etkilenecektir görüşünden hareketle alanda birçok çalışma yapılmıştır. Çalışmaların bir kısmında tutarlı olmayan sonuçlar elde edilirken, bir kısmı yöntem açısından eleştirilmiştir. Medyada intihar haberlerinin sunumu ile intihar oranları arasında anlamlı bir ilişki saptayan çalışmaların tutarlı bulguları, alanda uzun süre etkisini sürdürmüştür. İntiharı önleme alanında ise medyanın yararı göz ardı edilemez bir gerçektir."


"Gazeteciler intihar vakasını haber yapmadan önce maksimum çekinceyi göstermeli ve haberi yapacaksa, en basit ve yoksun bilgilerle, ayrıntılara değinmeden haberi yapmalı. Öznenin kişisel bilgileri ya da özel hayatıyla ilgili bilgiler verilmemeli."

Basler Zeitung Gazetesi Bilim Kurulu Başkanı Martin Hicklin

 

 

 

 

 

Bu haber toplam 588 defa okunmuştur
Önceki ve Sonraki Haberler