1. HABERLER

  2. ARŞİV

  3. Mahkeme haberlerinde kullanılan hukuki terimler
Mahkeme haberlerinde kullanılan hukuki terimler

Mahkeme haberlerinde kullanılan hukuki terimler

Gazetelerde mahkeme haberleri geniş yer tutuyor. Bu haberlerde kullanılan bazı hukuki terimleri anlamak için bir sözlüğe ihtiyaç var sanki. Hukuk terimlerini güncel dile dönüştürmenin ne kadar zor olduğunun farkındayım. Ancak, gazetecilerin görevi, ne ol

A+A-

 

 

 

Gazetelerde mahkeme haberleri geniş yer tutuyor. Bu haberlerde kullanılan bazı hukuki terimleri anlamak için bir sözlüğe ihtiyaç var sanki. Hukuk terimlerini güncel dile dönüştürmenin ne kadar zor olduğunun farkındayım.  Ancak, gazetecilerin görevi, ne olursa olsun, haberleri yalın ve anlaşılır bir dille okura aktarmaktır. Dikkatimi çeken ve sıklıkla kullanılan bazı terimleri, karşılıklarını, örnekleri ve önerileri aşağıda sıralıyorum.

Methaldar: Bir işe karışmış olan, bir işte parmağı olan (Türk Dil Kurumu Sözlüğü)

Örnek: “Kazaya methaldar araçlarda on binlerce liralık maddi hasar meydana geldi.”

 

Öneri: “Kazaya karışan araçlarda on binlerce liralık maddi hasar meydana geldi.”

 

Sirkat: Çalma, hırsızlık

Örnek: “Gazimağusa'da Musa Gökdere'ye ait Gilera marka motosikleti sirkat ederek parçalayan zanlı Emir Can Acar ve Ramazan Aybay almış oldukları tutukluluk sürelerinin dolmasının ardından dün yeniden Gazimağusa Kaza Mahkemesi'ne çıkarıldılar.”

 

Öneri: “Gazimağusa'da Musa Gökdere'ye ait Gilera marka motosikleti çaldıktan sonra parçalayan zanlı Emir Can Acar ve Ramazan Aybay, almış oldukları tutukluluk sürelerinin dolmasının ardından dün yeniden Gazimağusa Kaza Mahkemesi'ne çıkarıldılar.”

 

Tahkikat: Soruşturma

 

Örnek: “Mesele ile ilgili olarak yürütülen tahkikatın tamamlandığını belirten Tarman, her iki zanlının da uygun bir teminata bağlanarak serbest bırakılmasını talep etti.”

 

Öneri: “Mesele ile ilgili olarak yürütülen soruşturmanın tamamlandığını belirten Tarman, her iki zanlının da uygun bir teminata bağlanarak serbest bırakılmasını talep etti.”

 

Şahadet: Tanıklık

 

Örnek: “Murat Bayram, mahkemede yeminli şahadet vererek olayla ilgili olguları aktardı.”

 

Öneri: “Murat Bayram, mahkemede yeminli tanıklık vererek olayla ilgili olguları aktardı.”

 

Not: Bazı haberlerde “şahadet”in “şehadet” olarak yazıldığı da oluyor. İkinci sözcüğün şehitlik anlamına geldiğini de unutmamak lazım.


 

Basılı gazetenin internet versiyonunu farklı mı değerlendirmek gerekir?

Bilindiği gibi, bugün artık basılı gazetelerin internet versiyonları da var. Bu internet gazetelerinden bazıları, sadece basılı gazetede yayımlanan haberlere ve yorumlara yer verirken, bazıları neredeyse farklı bir gazeteymiş gibi işlev görüyor. Sıcak haberler, önce internet gazetesinde, ardından da basılı gazetede yer buluyor. Çünkü, haberi hemen vermek, okuru en kısa sürede gelişmelerden haberdar etmek gerekiyor.

Peki, bir haber sadece gazetenin internet sayfasında yayımlanıp, basılı gazetede yer almazsa, o haber hangi gazetede yayımlanmış sayılır? Veya soruyu daha dolandırmadan sorayım. Örneğin, yeniduzen.com’da yayımlanmış bir haber, ana gazetede yer almamışsa, bu haber Yenidüzen’de yayımlandı diyebilir miyiz? Aslında 9 Nisan tarihli yazılarımdan birinde, bu konu gündeme gelmiş, bir sendikanın basın açıklamalarının bazılarının, gazetenin internet versiyonunda yer aldığını ifade etmiştik.

Gelelim eleştiriye. Milliyet gazetesi Kıbrıs temsilcisi Sefa Karahasan, Yenidüzen’in milliyet.com.tr’den alarak kullandığı bir haberle ilgili şu eleştiriyi gönderdi:  “Yenidüzen Gazetesi'nin 22 Nisan 2012 Pazar günkü sayısında sürmanşetten verilen, ‘E bebeğim e’ başlıklı haberin içeriğinde, ‘Eroğlu'nun uyutan konferansı Türkiye'nin yüksek tirajlı gazetelerinden Milliyet'te geniş yer buldu’ ifadelerine yer verildi. Ancak haberin sayfa 14'teki devamında, haberin ‘milliyet.com.tr’de yayımlandığı bildiriliyor. Milliyet'in sitesinde yer alan haberi, ‘Milliyet'te geniş yer aldı’ şeklinde vermek doğru olmasa gerek. Sayfa 14'te doğru imza atılırken, birinci sayfada ‘Milliyet'te geniş yer aldı’ ifadelerine yer vermek çelişkidir. Haber siteleri her zaman 'siteler arası' haber alıp kullanırlar. Sitede yer alan her haber, gazetede yayımlanmamış olabilir. Sitelerde yer alan haberleri ‘Milliyet haber yaptı’ şeklinde lanse etmek doğru değildir. İmzalar konusunda ülkede öncü olan Yenidüzen gazetesinin bundan sonraki haberlerinde, ‘gazetede yayımlanmayan’ bir haberi yayımlanmış gibi göstermeyeceğini umuyorum.”

Eleştiriyi Yazı İşleri Müdürü Cenk Mutluyakalı’ya ilettim. Cevabı şöyle: “Milliyet.com.tr de Milliyet gazetesidir, gazetenin bir mecrasıdır, en nihayetinde bir başka gazete değildir. Ayrıca, Kıbrıs'a dair bir haberin fotoğrafla desteklenerek yayımlanması - Kıbrıs'la ilgili pek çok önemli gelişmenin tek sütuna, birkaç satır haber olduğu da çok görülmüştür- bizim açımızdan ‘geniş olarak yer aldı’ diye yorumlanmıştır. Ayrıca, ön sayfada daha az detaya yer vermemiz, iç sayfalarda ise haberin ayrıntılarına girilmesi, doğaldır. Kanımca ortada bir ‘bilgi yanlışı’ olmamakla birlikte, haberle ilgili sanırım en son konuşmamız gereken konu da, ‘Milliyet'in sitesinde mi yoksa basılı gazetesinde mi yer aldı’ sorusunun yanıtıdır. Haberin kaynağı, bizim açımızdan Milliyet ve Doğan Haber Ajansı'dır.”

Okur Temsilcisinin değerlendirmesi:

Önce, önemli olduğunu düşündüğüm bir bilgiyi paylaşayım. Tüm dünyada internet sitelerinin ziyaret edilme oranlarından hareketle sıralamalar yapan alexa.com adlı bir şirket var. Bu şirketin sayfasında ülke sıralamaları da var. Türkiye’de en fazla ziyaret edilen siteler şöyle sıralanıyor: google.com.tr; facebook.com; youtube.com; google.com; live.com; milliyet.com.tr. Hurriyet.com.tr, 10. sırada. Yani bu siteye göre, Milliyet internet gazetesi, Türkiye’deki en popüler, en çok ziyaret edilen internet gazetesi. Öte yandan, Milliyet gazetesi, gazete tirajları açısından 11. sırada.  Kısacası, gazetenin internet versiyonu, basılı gazeteden daha popüler ve daha çok kişi tarafından ziyaret ediliyor. Dahası, bir haber internette yayımlandığında, aynı zamanda kalıcılaşıyor da. Yıllar sonra bile, milliyet.com.tr’de yayımlanan bu habere kolayca ulaşmak mümkün olacak. Bu durumda, bir haberin milliyet.com.tr’de yayımlanması, Milliyet’te yayımlanmasından daha etkilidir. Son bir not, gazeteler üzerine yapılan araştırmaların bir kısmında araştırmacılar gazetelerin internet versiyonlarını temel almakta, bunu yaparken de iki gazetenin aynı olduğu varsayımından hareket etmektedirler.  

 

 

 

Bu haber toplam 1620 defa okunmuştur
Önceki ve Sonraki Haberler