1. HABERLER

  2. ARŞİV

  3. Liderlik, Okul Yöneticiliği ve Kıbrıs’ın Kuzeyindeki Durum
Liderlik, Okul Yöneticiliği ve Kıbrıs’ın Kuzeyindeki Durum

Liderlik, Okul Yöneticiliği ve Kıbrıs’ın Kuzeyindeki Durum

Özge Yorulmaz: "Sizin lideriniz kim? Neden?" sorusunun yanıtı elbette çok önemli.. "Lider kimdir?" sorusunun cevabına ulaşmanın en kolay yolu, yönetici ve lider arasındaki farklılıkları ortaya koymaktan geçer

A+A-

Liderlik, Okul Yöneticiliği ve Kıbrıs’ın Kuzeyindeki Durum

 

 

Özge Yorulmaz

ozgey_yorulmaz@yahoo.com

 

 

Lider Kimdir?

“Sizin lideriniz kim?  Neden?” sorusunun yanıtı elbette çok önemli… “Lider kimdir?” sorusunun cevabına ulaşmanın en kolay yolu, yönetici ve lider arasındaki farklılıkları ortaya koymaktan geçer. Bu farklılıklar, düşündüğümüz liderin profilini oluşturmaya ve onu değerlendirmeye ışık tutabilir. Buna göre;

 

YÖNETİCİ

LİDER

Bir işi doğru yapar.

Doğru işi yapar.

Politikaları doğru uygular.

Politikaları oluşturur.

Ağacı düşünür.

Ormanı düşünür.

Olayların nasıl geliştiğini anlamaya çalışır.

Olaylara yön vermeye çalışır.

Kendine verilen yetkiyi kullanır.

Kazandığı yetkiyi kullanır.

Kısa vadeli ve günlük olayları düşünür.

Uzun vadeli ve de ufkun ötesini düşünür.

 

 

Yukarıdaki tabloya bakarak lider için; vizyon sahibi, yönlendiren ve kişisel erkini kullanabilen kişidir diyebiliriz. Yönetici ile lider arasındaki farklılıklar sizde de “Keşke bizi yönetenler, lider özelliklerini taşıyan kişiler olsaydı.” düşüncesini uyandırdı mı? Tam da bu noktada liderin “Güç Kaynakları”na değinmek gerekir. Lider ile yönetici arasındaki farklılıkların belirlenmesinde, önemli noktalardan biridir güç kaynakları. Güç; başkalarını etkileme yeteneği olarak algılanabilir. Buna göre, liderin hiyerarşik yapı içindeki konumuna bağlı olarak sahip olduğu yasal güç, astlarının yeteneklerini değerlendirebileceği ödül gücü, astlarının olumsuz davranışlarını kontrol edeceği zorlayıcı güç, eğitim ve deneyimine bağlı olan uzmanlık gücü gibi farklı türde güçlerden bahsedilebilir. Bunlara ek olarak bir de, en etkili güçlerinden biri olan ve liderin kişisel karizma, inanç ve düşüncelerini oluşturduğu karizmatik güç vardır. Kanımca, bu güç pek de kolay bulunamaz. Öte yandan, çok geniş kitlelerin karizmatik güçten etkilendiği bilinen bir gerçektir!

 

 

 

Eğitim Yöneticisi

Bilindiği gibi okuldaki eğitim-öğretim faaliyetlerinin başında okul yöneticileri (müdür ve müdür muavini) gelmektedir. Okul yöneticilerinin bilgi, beceri ve tutumları başta öğrenci ve öğretmenler olmak üzere okuldaki personel ve öğrenci velileri üzerinde etkilidir. Kısaca, okullardaki yönetici özellikleri öğrenciler ve öğretmenler yanında dolaylı olarak birçok kişiyi etkilemektedir.  Bu bağlamda eğitim yöneticisinin sahip olması gereken özelliklere kısaca değinmekte yarar vardır. Etkili yönetici;

√ Vizyon ve misyon sahibi olmalıdır.

√  Okulunda ekip çalışması ruhunun yerleşmesini sağlamalıdır.

√ Yeni teknolojik gelişmeleri okuluna kazandırmalıdır. Bunları kazandırdıktan sonra personelin bunlardan rahatlıkla yararlanabilmesi için gerekli tedbirleri almalıdır. 

√ Gerektiğinde astlarına yetki devrederek işlerin daha iyi yürütülmesini sağlamalıdır.

 √ Okulda katılımcı ve demokratik bir yönetim anlayışı benimsemelidir.

 √ Okulun çevreyle bütünleşmesi için gerekli tedbirleri almalıdır.

 

Kısaca etkili yöneticinin “lider” özelliği göstermesi beklenmektedir.

 

Yöneticiliği profesyonel bir meslek olarak kabul eden gelişmiş ülkelerde, özellikle ABD ve Kanada'da, meslek öncesi okul yöneticilerinin yetiştirme programlarının yüz yıla yakın bir geçmişi vardır. Bu ülkelerde, bir okulda müdür yardımcısı olarak görev yapan yönetici adayları arasından seçim yapılır. Bu süreci başarıyla geçen adaylar, Eğitim Bakanlığı ve Ulusal Eğitim Enstitüsü tarafından ortak yürütülen Eğitim Yönetimi programından diploma almak zorundadırlar. Bir yıl süren eğitim sırasında adaylar okullarda uygulama modülüne katılırlar. Uygulama okulları iyi yönetilen okullar arasından seçilir ve seçilen okulların yöneticileri eğitim sürecinin aktif katılımcılarıdır; aynı zamanda usta öğretici rolünü de üstlenirler. 

Fransa’da okul yöneticiliğine atanan öğretmenler 3 ay süreyle hizmet-içi eğitimden geçirilir. İngiltere’de okul yöneticisi yetiştirme işi çok daha sistematik ve standartlara bağlı olarak yapılmaktadır.  Okul yöneticiliği için geliştirilmiş bir nitelikler seti vardır. 1996 yılında geliştirilen ve uygulamaya konan “Ulusal Profesyonel Okul Yöneticiliği Yeterlikleri” dokümanında belirtilen yeterliklere sahip olmak okul yöneticiliğine atanmak için zorunludur. Okul yöneticiliği yapmayı planlayan öğretmenler, eğitim bölgelerindeki mevcut sınav merkezlerinde belirtilen yeterliklerle ilgili sınavdan geçerler ve hangi alanlarda eğitime ihtiyaçları olduğu saptanır.

Etkili yönetici özelliklerine ve gelişmiş ülkelerde yönetici seçerken izlenen yöntemlere baktıktan sonra dilerseniz ülkemizde okul yöneticisi seçilirken hangi aşamalar uygulanıyor bir bakalım. Ülkemizde ilkokullarda müdür muavini olabilmek için 7; müdür olabilmek içinse 10 yıl hizmet vermiş olmak veya en az iki yıl süreyle müdür muavini olarak çalışmış olmak gerekiyor. Bu özelliklere sahip olan adaylar; eğitim ve sosyal alanlarda sahip oldukları sertifikalardan topladıkları kriter puanların da eklenildiği bir sınava girerler. Sınavda başarı gösteren yönetici adayları göreve atanırlar.

Bu yöneticiler herhangi bir formal eğitimden geçirilmeden yöneticiliğe atanırlar ve kendilerinden beklenen -merkezi olarak yürütülen bir sistemin parçası olan- görev yaptıkları okulu denetim ve gözetim altında tutmak ve işlerin aksamadan yürümesini sağlamaktır. Bir yanda dünyanın gelişmiş ülkelerinde yönetici seçerken izlenen yol/lar, diğer yandan da ülkemizde izlenen yol ve yaşanan süreç var. Arada ciddi farklılıklar olduğu kesin. Özellikle deneyime odaklanan ve uzmanlaşmayı göz ardı eden, tek oturumluk bir sınavla seçilen müdürlerimiz ne yazık ki bir staj ya da uygulama döneminden yoksun bir biçimde göreve başlamaktadırlar. Dahası, merkezi eğitim sisteminin egemen olduğu bir sistemde çoğunlukla pasifize edilmekte ve yaratıcılıkları körelmektedir.

Özetle belirtmek gerekirse eğitimle ilgili olsun ya da olmasın yönetici seçerken; sınavlarda haksızlıkların yaşanmadığı, örgütüne katkı koyacak nitelikte kişilerin seçileceği bir sınav sistemi ve lider özelliği taşıyan yöneticilerin belirlenebilmesi dileğiyle…

 

        


Kaynaklar:

1) http://www.hasansimsek.net/files adresinden yararlanılmıştır.

2) Özden, Y. (2004). Eğitim ve Okul Yöneticiliği El Kitabı.

 

 

 

 

 

Bu haber toplam 815 defa okunmuştur
Önceki ve Sonraki Haberler