1. HABERLER

  2. ARŞİV

  3. Ayrımcılıkla mücadele (1)
Ayrımcılıkla mücadele (1)

Ayrımcılıkla mücadele (1)

Yrd. Doç. Dr. Ayşe BAŞEL: Sosyal ve ekonomik krizler ile felaket dönemleri, bir toplumun adeta genetik kodlanmış gibi görünen özelliklerinin kolayca görülmesini sağlar.

A+A-

 

 

Yrd. Doç. Dr. Ayşe BAŞEL

 

Sosyal ve ekonomik krizler ile felaket dönemleri, bir toplumun adeta genetik kodlanmış gibi görünen özelliklerinin kolayca görülmesini sağlar. Bunu dostun ve düşmanın zor zamanlarda öğrenilmesine benzetebiliriz. Diğer yandan bazı sosyal özellikler vardır ki; aşırı miktarda içselleştiğinden sistemin içinden bakarak onları fark etmek zordur. Ayrımcılık da bireysel olmaktan daha çok sistemin bir bütün olarak özelliklerini yansıtan böyle bir sosyal özelliktir.

Ayrımcılık; bazı kişi veya grupların sosyal, ekonomik, siyasal, kültürel, cinsel veya günlük yaşam tercihleri nedeniyle; bir insan ve yurttaş olarak kişinin yaşam alanlarından dışlanması olgusu üzerine gerçekleşir. Ayrımcılığın özü, insan haklarının doğru kavranıp buna uygun davranılmamasından kaynaklanır. Ayrımcılık, herhangi bir bireyin olağan günlük yaşam faaliyetlerine özgürce ve tam anlamıyla katılmasının engellenmesi şeklinde oluşur. Ayrımcılık uygulanmasının gerekçeleri arasında ırk, yaş, renk, milliyet, etnik köken, cinsiyet, cinsel kimlik/yönelim, hamilelik, medeni durum, dinî inanç veya özürlülük gibi unsurlar yer alır.

ÇIKARLAR İÇİN…

Ayrımcılık uygulamalarını izlemek için özel koşullar aramak gerekmez. Bu olgunun uygulamalarını örneğin işyerinde, aile yaşamında, siyasi partilerin faaliyetlerinde, sivil toplum etkinliklerinde gözlemleyebilirsiniz. Ayrımcılığın, kişisel veya grupsal çıkar nedeniyle yapıldığı pek çok örnek sayabiliriz. Ama çoğu zaman ayrımcılık yapan kişi, böyle bir tutum veya davranış içinde olduğunun farkında bile değildir. Pek çok durumda bir ayrımcı için bu yaklaşımı, kendi zihinsel ve duygusal yaşamının sımsıkı eklemlenmiş olağan bir parçasıdır. Ayrımcılığın alt yapısında genel anlamda ben ve öteki ayrımı yapan bir ruh hali ve zihin şekillenmesi bulunur. Ayrımcılık, aynı zamanda bir kültür unsurudur. Öz olarak kültür; tarihî ve sosyal gelişim içinde yaratılan maddi ve manevi değerler ve bunlara ilişkin araçlar bütünüdür. Dolayısıyla kültür, bir toplum veya topluluk içinde öğrenilir. Bu nedenle ayrımcılık, içinde yaşanılan sosyal ve kültürel çevreden edinilen bir niteliktir. Ayrımcılığı ile belirginleşen kişinin, içinde yer aldığı grubun da ayrımcı özellikler taşıyor olması beklenir. Ayrımcılık özrüne sahip bir kişinin, yakın ilişki içinde olduğu sosyal grubun, insan hakları anlamında sorunları ve zafiyeti olması hiç şaşırtıcı değildir.

ÇOĞUNLUK-AZINLIK

Ayrımcı, öncelikle karşısındaki kişinin veya grubun kendi dünyaya bakışı ile uyumlu olup olmadığını anlamaya çalışır. Eğer kendi kültürü, ideolojisi veya kabulleri ile çelişik bir durum varsa, karşısındakini ortamdaki mal ve hizmetlerden mahrum etmeye yönelir. Dolayısıyla ayrımcının kendi bakışına göre geçer not alan düşünce ve davranışlar yaşam hakkı bulurken, diğerleri mahkûm edilir. Çoğu zaman erkeklere oranla kadınlar, beyazlara oranla renkli tene sahip olanlar, ulus-devletin meşru kabul edilen milliyetine göre diğer etnik kökenli gruplar, yaygın cinsel yönelime oranla farklı cinsel yönelimleri olanlar, zenginlere oranla yoksullar, belli bir dine mensup olanlara göre ateistler, çoğunluk siyasal görüşe göre azınlıkta kalanlar, gelenekçilere göre yenilikçiler veya sadece farklılıkları olanlar sosyal yaşamın hemen her olası alanında ayrımcılığa maruz kalırlar.

Ayrımcılık, insanlar veya gruplar arasındaki farklılıklar değildir. Bir kişi veya grubun farklılığının, onun aleyhine olacak biçimde kaynaklardan veya hizmetlerden mahrum edilmesidir. Bu nedenle ayrımcılık, sosyal ve kültürel olarak yok edilmesi için mücadele gerektiren bir olgudur. Çoğu zaman ayrımcılık konusunda yeterli düzeyde bir farkındalık ve bilinçlenme gelişmemiş olduğundan, toplumun her alanında başta eğitim olmak üzere yaygın mücadele yöntemleri uygulanmalıdır.

YAŞAM BİÇİMİ

Siyaset veya sivil toplum alanında yer alan tanıdığınız insanları gözünüzün önüne getirin. Muhtemelen bunlardan pek çoğunun kendisini demokrat olarak tanımladığını duymuşsunuzdur. Ama malum kişinin ailesini, iş ve sosyal çevresini dikkatle incelediğinizde; gerçekte hiç de demokrat olmadığını görebilirsiniz. Bizim kendimizi demokrat olarak tanımlamamız, demokrat olmak için yeterli bir şart değildir. Yaşam biçimimizin demokratik olması gerekir. Ayrımcılık, konusunda da benzer bir durum var. Kişinin ayrımcı olup olmadığını tam olarak görebilmek için, onun yaşam alanlarında nasıl davrandığını izlemek gerekir. İyi nitelikler sözle değil, doğru çevre ve doğru eylemlerle ediniliyor.

 

-Devamı haftaya-

 

 

 

 

Bu haber toplam 782 defa okunmuştur
Önceki ve Sonraki Haberler