1. HABERLER

  2. ARŞİV

  3. Anayasa İnisiyatifi 1
Anayasa İnisiyatifi 1

Anayasa İnisiyatifi 1

Tufan Erhürman: 24 Mayıs 2012 tarihinde, Cumhuriyet Meclisi Başkanı Hasan Bozer’in çağrısı üzerine, Meclis’te temsil edilen tüm siyasi partilerin katılımıyla bir ad hoc komite kuruldu yeni anayasanın hazırlık çalışmalarını yapmak amacıyla

A+A-

 

 

                                                                                     Tufan Erhürman

                                                                                     tufaner@yahoo.com

 

 

24 Mayıs 2012 tarihinde, Cumhuriyet Meclisi Başkanı Hasan Bozer’in çağrısı üzerine, Meclis’te temsil edilen tüm siyasi partilerin katılımıyla bir ad hoc komite kuruldu yeni anayasanın hazırlık çalışmalarını yapmak amacıyla.

Bilindiği gibi anayasa bir devletin temel yasasıdır. Ülkede yürürlükte bulunan mevzuatın (yasalar, tüzükler, yönetmelikler ve diğer düzenleyici işlemlerin) bu temel yasaya uygun olması gerekir. Anayasa, yasama, yürütme, yargı organlarını ve idareyi bağlar. Devletin kuruluşu ve temel hak ve özgürlüklerle ilgili temel kurallar bu metinde düzenlenir. Dolayısıyla böyle bir metnin yalnızca Meclis’te temsil edilen siyasi partiler tarafından değil, onların yanında, tüm yurttaşların ve sivil toplum kuruluşlarının aktif katılımıyla hazırlanması özlenir. Oysa şu anda ülkemizde yaşanan süreç bu özlenen usulün hayata geçirilmeye çalışıldığını göstermemektedir. Bu alandaki eksikliği karınca kararınca giderebilmek amacıyla, 9 Haziran 2012 tarihinde, “Anayasa İnisiyatifi” adlı bir grup kurduk facebook’ta. Bu tarihten beri, KKTC Anayasası’nın çeşitli hükümlerinin evrensel insan hakları normlarına ve içinde bulunduğumuz koşullarda mümkün olduğunca etkili çalışan ve demokratik yöntemlerle denetlenen bir devlet mekanizmasının yaratılması hedefine uygun biçimde değiştirilmesiyle ilgili önerileri tartışıyoruz.

Şu ana kadar birçok madde üzerindeki tartışmalar belli bir olgunluğa ulaşmış durumda. Ancak sosyal medyanın, sunduğu geniş olanaklar yanında, bazı sınırlılıkları da var. Her şeyden önce, herkesin bu alana ulaşabildiğini söylemek güç. Buna ek olarak, yoğun bir katılımla aktarılan düşünceleri izleyebilmek kolay değil. Bu nedenle, bu sınırlılıkları yazılı medyanın olanaklarını da kullanarak aşmak ve daha fazla insanı bu tartışmalara katmak amacıyla, gaile’nin sayfalarından da yararlanmanın yerinde olacağını düşündük.

Bu düşünceden hareketle, gaile’de, her hafta, facebook grubundaki tartışmalar sonucunda belli bir olgunluğa erişmiş önerileri paylaşarak, okuyucuların katkısından da yararlanmak istedik. Okuyucuların karşılaştırma yapabilmesini ve daha rahat katkı koymasını sağlamak amacıyla, yalnızca önerilen maddeyi değil, şu anda yürürlükte olan Anayasa’daki düzenlemeleri de paylaşacağız bu sayfalarda.

Bu hafta, ilk olarak, eşitlik ve ayrımcılık yasağıyla ilgili 8. maddeyi paylaşıyoruz. Eleştiri, görüş, öneri ve düşünceleriniz tartışmaları zenginleştirecektir.

 

Anayasa’nın 8. maddesi (Eşitlik İlkesi ve Ayrımcılık Yasağı)

 

Yürürlükteki Madde

Eşitlik

(1) Herkes, hiçbir ayırım gözetilmeksizin, Anayasa ve yasa önünde eşittir,  Hiçbir kişi, aile, zümre veya sınıfa ayrıcalık tanınamaz.

(2) Devlet organları ve yönetim makamları, bütün işlemlerinde yasa önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek ve ayrıcalık yapmamak zorundadırlar.

(3) Ekonomik bakımdan güçsüz olanların Anayasa ve yasalar ile elde ettikleri veya edecekleri kazanımlar, bu madde ileri sürülerek ortadan kaldırılamaz.

 

Önerilen Madde

Eşitlik İlkesi ve Ayrımcılık Yasağı

(1) Herkes, din, dil, ırk, renk, cinsiyet, cinsel yönelim, cinsiyet kimliği, siyasi veya felsefi düşünce, mezhep, etnik köken, doğum yeri veya başka herhangi bir sebeple, hiçbir ayrım gözetilmeksizin, Anayasa ve yasa önünde eşittir. Hiçbir kişi, aile zümre veya sınıfa ayrıcalık tanınamaz.

(2) Kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir. Devlet organları ve yönetim makamları, toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamak amacıyla, toplumsal ve siyasal yaşamda yeterli ölçüde temsil edilmeyen cinsiyet lehine, bu eşitlik sağlanıncaya kadar geçerli olmak üzere, geçici özel önlemleri alır, gerekli düzenlemeleri ve uygulamaları yapar. Eşitlik ilkesi, toplumsal ve siyasal yaşamda yeterli ölçüde temsil edilemeyen cinsiyetin lehine olan geçici özel önlemlerin alınmasını, düzenlemelerin ve uygulamaların yapılmasını engelleyecek biçimde yorumlanamaz.

(3) İşlev ve nitelikleri gereği bu kapsam dışında kalanlar hariç, üyeleri atama veya seçimle belirlenen, tüm kamusal organ, makam ve kurulların oluşturulmasında, kadınların en az yüzde otuz oranında temsil edilmesini sağlayacak düzenlemeler ve uygulamalar yapılır.

(4) Devlet organları ve yönetim makamları, bütün işlemlerinde yasa önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek ve ayrımcılık yapmamakla yükümlüdürler.

(5) Ekonomik bakımdan güçsüz olanların Anayasa ve yasalar ile elde ettikleri veya edecekleri kazanımlar, bu madde ileri sürülerek ortadan kaldırılamaz.

(6) Çocuklar, yaşlılar ve engelliler lehine alınacak özel önlemler ve engellilerin kamuda ve özel sektörde çalışma yaşamına etkin katılımlarının sağlanması amacıyla yapılacak düzenlemeler ve uygulamalar eşitlik ilkesine aykırı sayılamaz.

 

Değişiklik Önerisinin Gerekçeleri

1. Yürürlükteki Anayasa’da ayrımcılık kaynaklarına açık biçimde yer verilmemiştir. Öneride, bunlar sayılmış ve “başka herhangi bir sebeple” denilerek diğer ayrımcılık kaynaklarına da gönderme yapılmıştır. Burada, özellikle “cinsel yönelim”e, “cinsiyet kimliği”ne, “etnik köken”e ve “doğum yeri”ne dayalı ayrımcılık yapılamayacağı açıkça vurgulanmıştır. Bu yolla, maddede, özellikle uygulamada KKTC’de var olduğu bilinen ayrımcılık kaynakları açıkça belirtilerek, bu sebeplerle ayrımcılık yapılamayacağı, herhangi bir tartışmaya mahal bırakmayacak biçimde düzenlenmiştir.

2. Değişiklik önerisiyle, kadın-erkek eşitliği konusunda son derece önemli bir ilke olan pozitif ayrımcılığa ve kotaya somut bir anayasal temel sağlanmıştır. Bu sayede, özellikle yasalarla getirilecek pozitif ayrımcılık içeren düzenlemelerin Anayasa’daki eşitlik ilkesi dolayısıyla Anayasa Mahkemesi’nce iptal edilmesi ihtimali ortadan kaldırılmıştır.

3. Ayrıca, çocuklar, engelliler ve yaşlılar açısından da pozitif ayrımcılığa anayasal dayanak sağlanmıştır.

 

Sonuç

Herhangi bir yanlış anlamaya mahal bırakmamak için, bu ilk paylaşımda açıkça vurgulamalıyım ki, 8. maddeye ilişkin yukarıdaki öneri (ve bundan sonraki haftalarda aktarılacak öneriler), benim önerim değil, grupta yapılan tartışmalar sonucunda ortaya çıkmış ortak önerilerdir. Elbette 2000 kişiyi aşkın üyesi olan grubun her bir üyesinin burada aktarılan öneriyle (ya da bundan sonra aktarılacak önerilerle) yüzde yüz hemfikir olduğunu söylemek mümkün değildir. Kaldı ki bu öneriler, tartışmaya kapalı da değildir. Sonbahara kadar devam etmesi planlanan bu çalışmada, son metin ortaya çıkana kadar, bütün öneriler tartışmaya ve geliştirilmeye açıktır. Okuyucuların, görüş, düşünce, öneri ve eleştirilerini serbestçe paylaşmaları bizi mutlu edecektir.

 

 

 

 

 

 

 

Bu haber toplam 803 defa okunmuştur
Önceki ve Sonraki Haberler